LIVE UPDATES
Bota

"Balenat blu ndalojnë këngën dhe po heshtin!" Shkencëtarët: Kjo është një shenjë paralajmëruese

Duke dëgjuar këto "këngë nënujore", shkencëtarët mund të deshifrojnë ritmet e jetës oqeanike, duke dëgjuar për shenja të çekuilibrit dhe qëndrueshmërisë, dhe duke ndjekur se si speciet detare reagojnë ndaj ndikimit njerëzor.

6 Gusht 2025, 08:21 Nga M.B
"Balenat blu ndalojnë këngën dhe po heshtin!"
Foto ilustruese

SHBA- Thellë brenda në oqean një kabllo 32 milje e gjatë shtrihet nga vija bregdetare e Kalifornisë përgjatë shtratit të detit, e lidhur me tokën 3,000 metra nën sipërfaqe. Në fund të saj ndodhet një cilindër metalik që qëndron mbi tre këmbë. Ky hidrofon, një mikrofon nënujor, mund të regjistrojë dhe gjurmojë harmonitë në ndryshim të oqeanit për vite me radhë.

"Sapo të fillosh vërtet të dëgjosh se sa shumë gjëra bëjnë tinguj në oqean, është vërtet e mahnitshme ajo që dëgjon", thotë Jarrod Santora, një oqeanograf dhe biolog kërkimor për Administratën Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike.

Duke dëgjuar këto "këngë nënujore", shkencëtarët mund të deshifrojnë ritmet e jetës oqeanike, duke dëgjuar për shenja të çekuilibrit dhe qëndrueshmërisë, dhe duke ndjekur se si speciet detare reagojnë ndaj ndikimit njerëzor. Ndërsa balenat lundrojnë në dete të transformuara nga ndryshimet klimatike, zhurma dhe aktiviteti industrial, zërat e tyre ofrojnë një dokument jetësor të një bote në ndryshim e sipër.

"Vetëm kur vura në prizë një hidrofon e kuptova se kjo botë tingujsh mund të na ndihmojë të kuptojmë ndikimet njerëzore, natyrën dhe ekuilibrin midis tyre", thotë John Ryan, një oqeanograf biologjik në Institutin e Kërkimeve të Akuariumit të Gjirit të Monterey-t.

Në një studim të publikuar më parë këtë vit, i cili gjurmoi më shumë se gjashtë vjet monitorim akustik në Ekosistemin Aktual të Kalifornisë qendrore, Ryan dhe një ekip studiuesish gjetën modele të qarta në këngën e balenave gjatë stinëve dhe viteve. Rastësisht, regjistrimet filluan gjatë një vale të madhe të nxehtësisë detare, ndryshe nga çdo gjë e parë më parë në rajon.

Studimi dokumentoi këngët e balenave duke filluar nga korriku 2015 dhe zbuloi se specie të ndryshme reaguan ndryshe. Balenat me gungë kanë një dietë më të larmishme dhe ishin në gjendje të përshtateshin me kushtet e vështira; këngët e tyre nuk ndryshuan. Por balenat blu dhe me pendë ushqehen pothuajse ekskluzivisht me krill, dhe këngët e tyre u zbuluan më rrallë se vitet e mëparshme.

Vala e të nxehtit uli ushqimin në të cilin mbështeten balenat dhe shkaktoi ndryshime të dëmshme në kiminë e oqeanit, duke lejuar që algat toksike të lulëzonin . "Ajo shkaktoi helmimin më të përhapur të gjitarëve detarë të dokumentuar ndonjëherë. Këto ishin kohë të vështira për balenat", thotë Ryan.

Sipas National Geographic, dërsa preja u bë e pakët, vokalizimet e balenave blu ranë me gati 40 përqind, së bashku me një rënie të popullatave të krillit dhe sardeleve, tregoi studimi i fundit. 

"Kur e analizon vërtet, është sikur të përpiqesh të këndosh ndërsa je i uritur", shton Ryan. "Ata e kalonin gjithë kohën duke u përpjekur të gjenin ushqim".

balena blu

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera