LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Vizita e Putinit në Mongoli vë në pah limitet e Gjykatës Ndërkombëtare Penale

Por, vizita e Putinit u bë kryelajm për një arsye tjetër: Kjo ishte vizita e parë e presidentit rus në një shtet anëtar të Gjykatës Ndërkombëtare Penale (GJNP), që kur kjo gjykatë lëshoi fletarrestim për të në mars të vitit 2023.

5 Shtator 2024, 12:53 Nga M.B
Analiza: Vizita e Putinit në Mongoli vë në pah limitet e
Presidenti rus, Vladimir Putin, së bashku me presidentin e Mongolisë, Ukhnaagiin Khurelsukh

MONGOLIA- Zyrtarët e Mongolisë ia shtruan tepihun e kuq presidentit rus, Vladimir Putin, gjatë vizitës së tij më 2 shtator. Teksa vizitoi këtë shtet të Azisë lindore, që gjendet në kufi me Rusinë në veri dhe Kinën në jug, lindje dhe Perëndim, Putin raportohet se në kryeqytetin e Mongolisë, Ulan Bator, ka nënshkruar marrëveshje për furnizim me karburante për avionët dhe prezantoi propozime për përmirësimin e lidhjeve hekurudhore mes dy shteteve.

Por, vizita e Putinit u bë kryelajm për një arsye tjetër: Kjo ishte vizita e parë e presidentit rus në një shtet anëtar të Gjykatës Ndërkombëtare Penale (GJNP), që kur kjo gjykatë lëshoi fletarrestim për të në mars të vitit 2023. Fletarrestimi lidhet me riatdhesimin e paligjshëm dhe zhvendosjen e fëmijëve nga zonat në Ukrainë që u morën nën kontroll nga Rusia, pasi Moska nisi pushtimin në shkallë të gjerë të shtetit fqinj në shkurt të vitit 2022.

Shtetet anëtare të GJNP-së, sipas traktatit, janë të detyruara të arrestojnë të dyshuar nëse ka fletarrestim ndaj tyre, por Putin u largua nga Mongolia pa problem më 3 shtator. Statuti i Romës – që është nënshkruar më 1998 dhe hyri në fuqi më 2002 – themeloi Gjykatën Ndërk0ombëtare Penale. Kjo gjykatë e përhershme ndërkombëtare është përgjegjëse për ndjekjen e individëve për gjenocid, krime kundër njerëzimit, krime lufte dhe krime të agresionit. Aktivistët dhe institucionet e drejtësisë globale e panë themelimin e saj si arritje të madhe, pasi gjykata krijoi mekanizëm ligjorë për të mbajtur përgjegjës individët për krimet që i kapërcejnë kufijtë kombëtarë.

GJNP-ja shihet si gjykata që jep zgjidhjen e fundit. Kjo nënkupton se, sipas “parimit të komplementaritetit”, GJNP-ja mund të ushtrojë juridiksionin e saj vetëm nëse një gjykatë e ndonjë shteti ose nuk ka vullnet, ose nuk mund të ndjekë krimet e rënda. Që nga viti 2002, GJNP-ja ka ngritur akuza ndaj më shumë se 50 individëve, shumica nga shtetet afrikane. Njëzetenjë persona janë në paraburgim në Hagë, ku ka selinë gjykata; dhjetë janë të dënuar dhe katër janë liruar nga akuzat.

Ka mungesa të dukshme në mesin e 124 nënshkruesve të gjykatës, përfshirë Shtetet e Bashkuara, Kinën, Rusinë, Indinë dhe Izraelin. Këto shtete kanë përmendur shqetësime të ndryshme lidhur me gjykatën, përfshirë sovranitetin kombëtar, politizimin dhe shënjestrimin e ushtrive të tyre. Më 2016, tërhoqi nënshkrimin nga Statuti i Romës, pasi gjykata e cilësoi aneksimin e Krimesë nga Moska si pushtim.

Mongolia u bë anëtare e GJNP-së më 2003 dhe më 2023, gjyqtari mongoles, Erdenebalsuren Damdin, iu bashkua panelit të gjyqtarëve të GJNP-së. Përmes një deklarate më 30 gusht, zëdhënësi i GJNP-së, Fadi El Abdallah, theksoi se Mongolia si “shtet, që është palë në Statutin e Romës të GJNP-së”, duhet të bashkëpunojë me gjykatën, përfshirë edhe kur bëhet fjalë për fletarrestimet.

Nga thirrjeve, përfshirë nga Ukraina, Bashkimi Evropian dhe GJNP-ja që ose t’ia ndalojë hyrjen, ose ta arrestojë Putinin, një zëdhënës i Qeverisë së Mongolisë, i tha Politicos se shteti varet nga energjia ruse, prandaj Mongolia nuk ishte e gatshme ta arrestonte presidentin rus.

“Mongolia importon 95 për qind të produkteve të saj të naftës dhe më shumë se 20 për qind të rrymës nga shtetet fqinje... Ky furnizim është kritik për të siguruar ekzistencën tonë dhe të popullit tonë”, tha zëdhënësi.

GJNP-ja nuk ka mekanizëm për zbatimin e vendimeve të saj. Disa organizata ndërkombëtare për të drejtat e njeriut kanë paralajmëruar Mongolinë për pasoja nëse dështon ta arrestojë Putinin. “Nëse Mongolia i ofron strehë të sigurt përkohësisht presidentit Putin”, tha Altantuya Batdorj, udhëheqëse për Mongolinë në Amnesty International. “Automatikisht do të bëhej bashkëpunëtore në sigurimin e mosndëshkimit për disa nga krimet më të rënda sipas ligjit ndërkombëtar”.

Për Marian Elena Vignoli, konsulente për drejtësi ndërkombëtare në Human Rights Watch, “mikpritja e Putinit, një të arratisuri të GJNP-së, nuk do të ishte vetëm fyerje për viktimat e shumta të krimeve të forcave ruse, por po ashtu do ta minonte parimin themelor se askush, pa marrë parasysh sa i fuqishëm qoftë, nuk është mbi ligjin”.

“Në rast të mosbashkëpunimit, gjykatësit e GJNP-së mund të arrijnë në një konkuzion dhe për të ta informojë Asamblenë e Shteteve Anëtare [trup qeverisës]”, tha El Abdallah, para vizitës së Putinit. “Në një rast të tillë, i takon Asamblesë që të marrë çdo masë që e sheh të përshtatshme”.

Nuk është e qartë se si Mongolia mund të sanksionohet për mosarrestimin e presidentit rus. Një mundësi është që të largohet gjykatësi i Mongolisë nga GJNP-ja dhe shteti të largohet nga lista e nënshkruesve dhe ratifikuesve të Statutit të Romës. Sipas zëdhënësit të Kremlinit, Dmitry Peskov, “të gjitha aspektet e vizitës së presidentit janë përgatitur me kujdes”. Bloombergu raportoi para vizitës së Putinit se Rusia kishte pranuar garanci se ai nuk do të arrestohej nga Mongolia.

Rusia e ka përdorur këtë vizitë për “t’u tallur” me GJNP-në, tha Elena Davlikanova, hulumtuese në Qendrën për Analizimin e Politikave Evropiane, me seli në Uashington. Për Rusinë, kjo vizitë nuk ofroi vetëm shpërqendrim të vëmendjes nga ofensiva që Ukraina ka nisur së fundi brenda territorit rus, në rajonin e Kurskut, por ishte edhe mënyrë “për të ndihmuar që të mbahet imazhi i Putinit si një lider i fuqishëm brenda dhe jashtë vendit”, shkroi Davlikanova.

Ajo po ashtu tha se vizita e Putinit ndihmoi në minimin e GJNP-së dhe çdo mundësi për ndjekjen e të dyshuarve për krime lufte në të ardhmen. Ka një diskutim që po zhvillohet në mesin e disa shteteve dhe trupave ndërkombëtar për krijimin e një tribunali special për të ndjekur, të ashtuquajtura krime të agresionit të kryera nga forcat ruse kundër Ukrainës.

Megjithatë, Kenneth Roth, ish-drejtor i HRW-së, tha se vizita e Putinit në Mongoli ishte “një shenjë dobësie”. Në një postim në X, Roth tha se kjo është për shkak se Putini “arriti të realizonte një udhëtim vetëm në një shtet me popullsi të vogël prej 3.4 milionë banorësh që jeton nën hijen e Rusisë”. Më 2023, Rusia s’mori pjesë në samitin BRICS në Afrikën e Jugut, pas presionit ndaj Qeverisë të presidentit jugafrikan, Cyril Ramaphosa, për arrestimin e Putinit, nëse do të shkonte në këtë shtet. Afrika e Jugut edhe më herët ishte kritikuar, pasi më 2015 kishte dështuar që ta arrestonte presidentin e atëhershëm sudanez, Omar al-Bashir, gjatë vizitës në këtë shtet. Ndaj al-Bashirit, GJNP-ja kishte lëshuar fletarrestim.

Mongolia ishte në mesin e 94 shteteve që nënshkruan një deklaratë të përbashkët në qershor për të shprehur “mbështetjen e palëkundur” për GJNP-në pas kritikave ndaj kryeprokurorit të gjykatës, Karim Khan. Kryeprokurori kishte kërkuar që të lëshoheshin fletarrestime për dy zyrtarë izraelitë, përfshirë ndaj kryeministrit Benjamin Netanyahu, dhe tre liderëve të Hamasit, grupit palestinez të shpallur organizatë terroriste nga SHBA-ja dhe BE-ja./ REL

rusia mongolia vladimir putin

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës