LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Si një gazsjellës mund të pengojë pranimin e Bosnjës në BE

Pas sulmit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia, BE ka ushtruar presion si ndaj shteteve anëtare ashtu edhe ndaj vendeve kandidate që të ndërpresin lidhjet e tyre me energjinë ruse.

29 Prill 2026, 13:23 Nga E.d
Analiza: Si një gazsjellës mund të pengojë pranimin e
Foto ilustruse

Gazsjellësi i Interkonjeksionit Jugor, i projektuar për të lidhur Bosnjën dhe Hercegovinën me një terminal gazi natyror të lëngshëm në Kroacinë fqinje, mund të pengojë aspiratat e Bosnjës për t'u bashkuar me Bashkimin Evropian.

Ky projekt ka rëndësi strategjike për vendin, pasi do të reduktonte varësinë e Bosnjës nga gazi rus. Pas sulmit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia, BE ka ushtruar presion si ndaj shteteve anëtare ashtu edhe ndaj vendeve kandidate që të ndërpresin lidhjet e tyre me energjinë ruse.

Për Bosnjën, e cila e importon praktikisht të gjithë gazin e saj nga Rusia, ky gazsjellës mund të përfaqësojë një hap kyç drejt diversifikimit dhe një lidhje me tregun evropian të gazit përmes Kroacisë.

Pse është i shqetësuar Brukseli për planet e gazsjellësit të Bosnjës

Në mars, ligjvënësit boshnjakë miratuan një ligj që në fakt caktoi një kompani specifike me seli në SHBA, AAFS Infrastructure and Energy, si investitorin e projektit. Kompania u themelua në fund të vitit 2025 dhe thuhet se nuk ka përvojë të njohur në ndërtimin e tubacioneve.

Kjo ka ngritur shqetësime në Bruksel. Para miratimit përfundimtar të marrëveshjes, ambasadori i BE në Bosnjë dhe Hercegovinë, Luigi Soreca, u shkroi liderëve boshnjakë duke i nxitur ata të zbatojnë rregullat e BE.

Ai theksoi se autoritetet duhet të 'marrin në konsideratë me kujdes detyrimet' që rrjedhin nga Traktati i Komunitetit të Energjisë kur hartojnë legjislacionin energjetik. Për të ruajtur përparimin drejt anëtarësimit në BE, shtoi ai, ishte "thelbësore" që ligjet të përputheshin me rekomandimet e Komisionit Evropian.

Për BE, çështja nuk është vetë gazsjellësi,  por mënyra se si po jepet. Brukseli mbështet uljen e varësisë nga energjia ruse, por këmbëngul që projekte të tilla të ndjekin procedura transparente dhe rregulla të prokurimit publik.

Një kompani amerikane e sapoformuar ngjall dyshime

Marrëveshja e planifikuar ka tërhequr gjithashtu vëmendjen në Bosnjë. Ivana Korajlic, nga Transparency International në Bosnjë dhe Hercegovinë, paralajmëroi se "anashkalimi i çdo lloj procedure transparente, anashkalimi i çdo lloj konkurrimi" do të krijonte një precedent "shumë të rrezikshëm".

Sipas saj, AAFS Infrastructure and Energy u zgjodh për të shërbyer interesave financiare të dikujt. Të tilla "ligje të bëra me porosi", tha Korajlic, shërbejnë interesave private më shumë sesa të mirës publike dhe nuk janë në përputhje me rregullat e BE.

Korajlic gjithashtu ngre dyshime për kompaninë amerikane, duke vënë në dukje se mbetet e paqartë nga do të vinte investimi i raportuar prej 1.5 miliardë dollarësh (1.3 miliardë euro), dhe nëse kompania është në gjendje të realizojë një projekt me këtë shkallë.

Ajo vuri në dukje se lidhjet e kompanisë meindividë të afërt me presidentin amerikan  Donald Trump, së bashku me përpjekjet e dyshuara të lobimit, sugjerojnë se ndikimi politik mund të ketë luajtur një rol në përzgjedhjen e saj. DW kërkoi koment nga kompania, por nuk mori asnjë përgjigje para publikimit të artikullit.

Rruga me pengesa e Bosnjës drejt anëtarësimit në BE

Kjo polemikë nxjerr në pah sfidat më të gjera të procesit të anëtarësimit të Bosnjës në BE, i cili prej kohësh është karakterizuar nga reforma të ngadalta dhe ndarje politike. Vendi aplikoi zyrtarisht për anëtarësim në BE në vitin 2016 dhe iu dha statusi i kandidatit në vitin 2022.

Analistja Berta López Domenech, nga qendra kërkimore me bazë në Bruksel European Policy Centre, i tha DW-së se negociatat formale për anëtarësimin e Bosnjës në BE nisën në vitin 2024. Megjithatë, procesi është bllokuar përsëri për shkak të problemeve të qeverisjes dhe paaftësisë për të përmbushur standardet e BE-së.

Domenech shton se dështimi i Bosnjës për të miratuar ligjet e nevojshme ka bërë që BE, në vitet e fundit, të tërhiqet nga kërkesat e saj dhe të ulë standardet. Për të, është "lajm i mirë" që BE-ja tani qëndron e palëkundur në kritikat dhe këmbëngul që legjislacioni për sigurinë energjetike të përputhet me udhëzimet e BE-së.

Financimet e BE në rrezik

Por çështja nuk është thjesht politike. Bosnja dhe vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor rrezikojnë të humbin financime të konsiderueshme nga BE, nëse dështojnë të zbatojnë reformat e dakorduara. Bosnja mund të humbasë gati 374 milionë euro nën Planin e Rritjes së BE-së për rajonin nëse zbatimi vazhdon të vonohet.

Kjo mund t'i japë Brukselit një avantazh të konsiderueshëm. Ngrirja e fondeve ka rezultuar më parë efektive në shtytjen e Bosnjës drejt reformave të nevojshme, shpjegoi Domenech për DW.

Të dy, Domenech dhe Korajlic, theksuan se mbetet e paqartë nëse ndërhyrja e BE do të jetë e mjaftueshme për të ndryshuar rrjedhën e projektit. Por ata ranë dakord se një ndryshim do të ishte në interesin më të mirë të Bosnjës dhe Hercegovinës.

Për Korajlic-in, rezultati do të tregojë nëse prioriteti i vendit është "përputhja me standardet e BE apo kënaqja e interesave të të tjerëve"./DW

 

be gazsjellës kroaci

Sondazh

Poll

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë

I burgosuri falënderon Zotin pas daljes nga qelia: Jam krenar për burgun që kam bërë!

Amnistia Penale/ Vodhi 500 mijë euro në banesën e Alda Klosit, lirohet nga qelia Rozeta Dobi

Nis zbatimi i amnistisë penale/ I burgosuri në Drenovë lë qelinë: U dënova padrejtësisht

Nis zbatimi i amnistisë penale/ Lënë qelinë 541 të dënuar në të gjithë vendin

Riaktivizohet vatra e zjarrit në Novoselë, rrezikohen disa banesa

Marta Kos: Shqipëria po motivon edhe vendet e tjera kandidate

A do hapen kapituj të tjerë?/ Rama: Jam shumë optimist, deri tani jemi në drejtimin e duhur