LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Si do ta marrë Donald Trump Grenlandën?

Nga Kanali i Panamasë, kontrolli i të cilit SHBA-ja ka kërcënuar të rimarrë për të parandaluar depërtimin e mëtejshëm kinez në kontinentin amerikan, në Kanada, të cilës ai zyrtarisht po i kërkon të bëhet shteti i 51-të i SHBA-së, Trump duket i papenguar nga parimet tradicionale që qeverisin vendet aleate.

31 Mars 2025, 14:56 Nga E. D
Analiza: Si do ta marrë Donald Trump Grenlandën?
Donald Trump

SHBA- Presidenti amrikan Donald Trump ka shkaktuar trazira në marrëdhëniet ndërkombëtare, pikërisht një ditë pas marrjes së presidencës amerikane. Tarifat jashtëzakonisht të larta që ai përdor si një armë tregtare për të detyruar shtetet e tjera t'i binden diktateve të saj janë vetëm një pjesë e vogël e politikës së tij të jashtme ekspansioniste.

Nga Kanali i Panamasë, kontrolli i të cilit SHBA-ja ka kërcënuar të rimarrë për të parandaluar depërtimin e mëtejshëm kinez në kontinentin amerikan, në Kanada, të cilës ai zyrtarisht po i kërkon të bëhet shteti i 51-të i SHBA-së, Trump duket i papenguar nga parimet tradicionale që qeverisin vendet aleate. Kështu, ai e ka bërë të qartë se Grenlanda duhet me çdo kusht të bëhet territor amerikan, duke krijuar tensione të reja me Danimarkën dhe Bashkimin Evropian.

Veç kësaj, vizita e zëvendëspresidentit J.D.Vance dhe vizita e gruas së tij në ishull, e cila nxiti menjëherë reagime politike, e intensifikon edhe më shumë tensionin, pasi duke folur me ushtarët në bazën amerikane, ai shprehu besimin se Grenlanda do të bëhet pjesë e Shteteve të Bashkuara. 

Por si do të ishte ishulli më i madh në planet nëse do të bëhej një shtet amerikan?

Rëndësia strategjike e Grenlandës për SHBA-në daton që nga Lufta e Dytë Botërore, kur SHBA fitoi një prani ushtarake në ishull me krijimin e bazës Thule (tani Baza Hapësinore Pituffik). Kjo nuk është hera e parë që një administratë amerikane shqyrton idenë e blerjes së Grenlandës Qysh në vitin 1867, administrata e Andrew Johnson kishte menduar të blinte Grenlandën, pas Marrëveshjes së Alaskës. Përpjekja më serioze erdhi në vitin 1946, kur Presidenti Harry Truman propozoi blerjen e ishullit për 100 milionë dollarë në ar një propozim që Kopenhagen e refuzoi. Megjithatë, ekspertët theksojnë se kushtet e së drejtës ndërkombëtare kanë ndryshuar.

"Ofertat e mëparshme u bënë në një kontekst tjetër ligjor, kur marrëveshjet koloniale shpërfillnin vetë popullsinë e rajoneve," vëren Profesorja e së Drejtës së Rajoneve Polare Rachel Lorna Johnston.

Nga ana tjetër, analistë ligjorë dhe ekspertë të sigurisë, si William Banks dhe Romain Chuffart, i karakterizojnë skenarët e integrimit si shumë të pamundur, duke theksuar se çdo lëvizje e tillë do të duhej të rezultojë nga vullneti demokratik i grenlandezëve dhe negociatat me Danimarkën. Sipas ekspertëve, mundësia që Grenlanda të bëhet pjesë e SHBA-së nuk është thjesht e pamundur është pothuajse e pamundur sipas ligjit ndërkombëtar dhe kushtetutës daneze.

Profesori William C. Banks nga Universiteti i Sirakuzës në SHBA e përshkroi idenë si një ëndërr. Grenlanda do të duhet të aplikojë për tu bërë një shtet në SHBA, gjë që konsiderohet shumë e pamundur. Romain Chuffart, president i Institutit Arktik, vuri në dukje se çdo vendim për të ndryshuar sovranitetin ose statusin varet vetëm nga proceset demokratike brenda Grenlandës dhe Danimarkës.

Një sondazh i kompanisë Verian në emër të gazetave Berlingske dhe Sermitsiaq tregoi se 85% e grenlandezëve refuzojnë idenë e aneksimit në SHBA. Edhe pse shumica e banorëve mbështesin pavarësinë nga Danimarka, nuk ka asnjë tregues të dëshirës për t'u bashkuar me Shtetet e Bashkuara. Profesor Ulrik Pram Gad i Institutit Danez për Studime Ndërkombëtare tha se në thelb të gjitha forcat politike në Grenlandë, si dhe shoqëria civile, e kundërshtojnë plotësisht mundësinë e bashkimit me Shtetet e Bashkuara.

Edhe pse mesazhet e Trump janë fokusuar kryesisht në marrjen e Grenlandës, ai nuk e ka përjashtuar përdorimin e veprimeve ushtarake. Analisti Barry Scott Zellen tha se një okupim ushtarak i Grenlandës do të ishte i shpejtë dhe kryesisht pa gjak.  Por të tjerët ishin më pak të bindur, me Ulrik Pram Gad që e quajti idenë e një kontrolli ushtarak qesharak. Ai tha për Newsweek se Grenlanda nuk është një rajon që i jepet pushtimit ushtarak. 

"është një bllok i madh akulli i rrethuar nga një brez shkëmbor toke i mbushur me male të mprehta dhe gryka të thella, të mbushura me akull. Nuk ka dy vendbanime të lidhura me një rrugë, pasi të zbarkojnë, pushtuesit nuk do të shkojnë askund. Një grusht marinsash amerikanë do të marrin përsipër detyrat e policisë në çdo fshat me 20-200 banorë? Barkat me armë amerikane për të parandaluar anijet me kontejnerë që të sjellin mallra konsumi nga Danimarka? Një agjent i CIA-s që detyron kryeministrin të nënshkruajë një deklaratë besnikërie ndaj Presidentit Trump me armë?" tha Gand.

Ndikimet globale

Mundësia e një përpjekjeje amerikane për integrim po shkakton tashmë trazira gjeopolitike. Ish-zëvendës sekretari amerikan i Mbrojtjes për Evropën, Jim Townsend, paralajmëroi se një skenar i tillë do të ishte katastrofik për NATO-n: "Do të shkaktonte një krizë të madhe në marrëdhëniet SHBA-Europiane dhe do të ishte një dhuratë për Rusinë dhe Kinën".

Vladimir Putin, duke folur në një forum në Arktik, tha se retorika e Trump nuk është thjesht fantazi, duke theksuar se Rusia po monitoron situatën dhe po forcon praninë e saj ushtarake në rajon./Newsweek /

donald trump shba groenlande

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera