LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Rusia drejt "martesës" për interes me talebanët

Dy vjet e gjysmë më vonë, pavarësisht dështimit të talebanëve për të përmbushur zotimet e tyre për formimin e një qeverie përfshirëse, për respektimin e normave themelore të të drejtave të njeriut dhe për parandalimin e shndërrimit të territorit afgan në strehë për grupet ekstremiste ndërkombëtare – një armik i përbashkët duket se po detyron marrjen e një vendimi.

7 Maj 2024, 19:18 Nga M.B
Analiza: Rusia drejt "martesës" për interes me
Foto ilustruese

RUSIA- Pak pasi talebanët morën pushtetin në Afganistan, Rusia iu përgjigj pyetjeve nëse kishte ardhur koha për të rishikuar statusin e grupit militant si organizatë terroriste.

“Është shumë e rëndësishme të shihet se cilët do të jenë hapat e parë të talebanëve në qeverisjen e Afganistanit”, tha zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, më 30 gusht 2021. “Vetëm atëherë mund të nxjerrim konkluzione”.

Dy vjet e gjysmë më vonë, pavarësisht dështimit të talebanëve për të përmbushur zotimet e tyre për formimin e një qeverie përfshirëse, për respektimin e normave themelore të të drejtave të njeriut dhe për parandalimin e shndërrimit të territorit afgan në strehë për grupet ekstremiste ndërkombëtare – një armik i përbashkët duket se po detyron marrjen e një vendimi. Që prej një sulmi vdekjeprurës terrorist afër Moskës, më 22 mars, përgjegjësinë për të cilin e mori grupi ekstremist Shteti Islamik (IS), Rusia gjithnjë e më shumë po i shqyrton raportet e saj me talebanët, të cilët po luftojnë në Afganistan kundër Shtetit Islamik-Korasan (IS-K), i cili besohet ta ketë kryer sulmin.

Përderisa qeveria e talebanëve nuk gëzon njohje në botë, Peskov ka thënë muajin e kaluar se Moska duhet të zgjidhë “çështje urgjente”, të cilat kërkojnë dialog të shtuar me grupin militant, udhëheqësit e të cilit janë “në fakt ata që kanë pushtetin në Afganistan”. Duke marrë parasysh rëndësinë që Rusia e sheh tek Afganistani në ruajtjen e sigurisë rajonale, përballë rrezikut në rritje nga IS-K, bashkëpunimi me talibanët është në të mirë të Moskës, thonë analistët. Alec Bertina nga Militant Wire, një qendër hulumtuese e cila përcjell grupet militante, pohon se heqja e talibanëve nga lista e zezë e terrorizmit në Rusi mund të jetë fillimi i një “martese për interes”.

“Sado që është ide e habitshme që Rusia dhe talebanët të afrohen, është në interesin e tyre të sigurisë që ta bëjnë këtë tani”, shprehet Bertina. “Duke marrë parasysh kërcënimin e përbashkët të sigurisë, dhe faktin se talebanët mund të përdoren praktikisht për t’i pësuar dëmet që vijnë nga luftimi me IS-in, kjo është disi e kuptueshme”.

Kur u shfaq në Afganistan, një dekadë më parë, IS-K kreu sulme në Afganistan dhe në Pakistan. Objektivat e tij përfshinë forcat perëndimore në Afganistan, si dhe talibanët, të cilët kundërshtonin qeverinë e kaluar afgane dhe shtyheshin me IS-K për ndikim në mesin e shumë grupeve ekstremiste që vepronin në vend. Që prej ardhjes së talebanëve në pushtet, IS-K ka vazhduar trysninë ndaj talibanëve, qeverisjen e të cilëve ai e kundërshton, dhe është angazhuar “t’ia bëjë jetën sa më të vështirë” qeverisë de-facto të tyre, thotë Michael Kugelman, drejtor i Institutit të Azisë Jugore në Qendrën Wilson, në Uashington. Sulmet e tij ndaj talebanëve, ndaj pakicave fetare dhe ndaj objektivave të huaj në Afganistan, kanë për qëllim “të minojnë legjitimitetin e talibanëve, për të bindur popullin afgan se talibanët nuk mund të ofrojnë paqe dhe siguri në vend”, ka deklaruar Kugelman për Shërbimin afgan të Radios Evropa e Lirë, Radio Azadi.

IS-K, po ashtu, ka sfiduar haptas rivalët përmes një fushate të sofistikuar propagandistike, duke u tallur me dëshirën e talebanëve për t’u njohur nga komuniteti ndërkombëtar, dhe duke i akuzuar ata për zbatim të një dege “injorante” të islamit. Grupi, gjithashtu, është zgjeruar gjithnjë e më shumë jashtë vendit, përfshirë me sulme vdekjeprurëse në Iran, në Rusi dhe në Azinë Qendrore, një qendër e madhe rekrutimi për luftëtarët e IS-K.

“Bazat kryesore [të IS-K] janë ende në Afganistan, shumica e sulmeve kryhen në Afganistan, por kjo është një degë rajonale e Shtetit Islamik, e cila ka objektiva gjithnjë e më globale”, shprehet Kugelman.

Siç është dëshmuar nga sulmi i fundit ndaj një salle koncertesh – sulmi më vdekjeprurës terrorist në tokën ruse në dy dekada – me ç’rast u vranë mbi 140 persona dhe u plagosën qindra të tjerë, Moska ka arsye ta trajtojë IS-K me urgjencë dhe të bashkëpunojë më shumë me talebanët, ndër armiqtë kryesorë të grupit.

“Afrimi dhe lëshimet ruse ndaj talibanëve me gjasë janë të menduara, të paktën pjesërisht, për të sinjalizuar besimin e Moskës në aftësinë e talibanëve për të degraduar rrezikun nga IS-K”, vlerëson Kugelman.

Talebanët janë shpallur organizatë terroriste nga Rusia më 2003, dy vjet pasi ata u larguan nga pushteti prej forcave të udhëhequra nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Pas kthimit në pushtet, talebanët fillimisht minimizuan kërcënimin nga IS-K dhe ngulmuan se grupi nuk është aktiv në tokën afgane, pavarësisht se vazhdimisht forconin kapacitetet për t’u ballafaquar me grupin dhe shkatërronin celula të IS-K. Më së fundi, në prill, talibanët raportohet të kenë urdhëruar krijimin e një njësiti special ushtarak për të luftuar kundër IS-K.

Por, “ajo që talebanët kanë bërë kundër IS-K nuk e ka ndalur IS-K të arrijë të kryejë operacione të jashtme në vende të tjera”, thotë Bertina, duke theksuar se talibanët nuk janë dëshmuar të aftë për t’i parandaluar përpjekjet rekrutuese të IS-K.

Kjo, sipas Bertinas, i ka shtyrë Rusinë dhe vendet e tjera që të diskutojnë “nëse mund të jetë në interesin e tyre për t’iu ndihmuar pak [talebanëve] në luftën e tyre”. Heqja e talebanëve nga lista e terrorizmit në Rusi, vlerëson Bertina, mund t’i hapë rrugën Rusisë që mbase “të fillojë t’ju japë talebanëve resurse për ta luftuar më mirë IS-K”.

Bertina thotë se ka paraparë një situatë, në të cilën talebanët do ta bartnin peshën e luftimeve në terren në Afganistan, kurse Rusia do të ofronte të dhëna nga inteligjenca. Rusia me gjasë nuk do të ishte “shumë e zëshme” për sulme direkte ndaj IS-K në Afganistan, “duke marrë parasysh historinë e pakëndshme të Rusisë me operacionet antiterrorizëm në vende si Afganistani”. Kugelman, po ashtu, e sheh të vlefshëm bashkëpunimin e Rusisë me talebanët në luftën kundër terrorizmit, duke përmendur “gatishmërinë dhe kapacitetin” e talebanëve “për të kryer fushata të ashpra tokësore kundër IS-K”. Rusia, ndonëse e angazhuar në luftën e saj kundër Ukrainës, mund t’iu japë talebanëve “armë, para, e madje edhe t’iu ofrojë trajnim dhe këshillim për t’iu ndihmuar atyre t’i shkaktojnë dëme më të mëdha IS-K”, vlerëson Kugleman./ REL

rusia

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë