LIVE UPDATES
Bota

Analiza e REL: Pritja e pafund e gazetarëve për identifikimin e sulmuesve të tyre

Xhemajl Rexha, udhëheqës i Asociacionit të Gazetarëve të Kosovës (AGK) thotë se vërehet një trend i rritjes së rasteve të dhunës ndaj gazetarëve.

13 Prill 2023, 08:11 Nga DOSJA
Analiza e REL: Pritja e pafund e gazetarëve për identifikimin e
Foto Ilustruese

KOSOVË- Sulmi fizik ndaj gazetarit Valon Syla e ka çuar në dhjetë numrin e rasteve të dhunës dhe kërcënimeve që ka regjistruar Asociacioni i Gazetarëve të Kosovës (AGK) deri më tani këtë vit. Organizatat që mbrojnë të drejtat e gazetarëve dhe vetë gazetarët që ishin viktima të dhunës fizike, urojnë që sulmi ndaj Sylës të mos mbetet i pazbuluar siç ka ndodhur me rastet ku ata ishin viktimë. Xhemajl Rexha, udhëheqës i Asociacionit të Gazetarëve të Kosovës (AGK) thotë se vërehet një trend i rritjes së rasteve të dhunës ndaj gazetarëve.

“Ky është një trend absolutisht shqetësues dhe alarmues për AGK-në”, thotë Rexha për Radion Evropa e Lirë (REL).

Një ditë pas sulmit, Syla, në një postim në llogarinë e tij në Facebook shkroi se u sulmua më 11 prill nga tre persona në lagjen Bregu i Diellit në Prishtinë, për siç dyshon ai, shkak të disa postimeve kritikuese të tij për disa udhëheqës fetarë.

Në reagimin e tij, ndër tjerash, Syla tha se “fjala është e lirë” dhe se “të gjithë ata që predikojnë kundër lirive, nuk janë as për paqe e as për liri”. Ministri i Punëve të Brendshme të Kosovës, Xhelal Sveçla, tha më 12 prill se janë arrestuar tre sulmuesit e dyshuar të gazetarit Syla. Në vitin 2021, sipas AGK-së, janë regjistruar 29 raste të dhunës fizike dhe kërcënimeve të formave të ndryshme ndaj gazetarëve.

Një vit më pas, në vitin 2022, sipas kësaj organizate, janë regjistruar katër raste më shumë, gjithsej 33 ku gazetarët kanë qenë viktima të dhunës fizike, sulmeve apo kërcënimeve në forma të tjera.

“Besojmë se një prej arsyeve pse vazhdon të ketë raste të tilla të sulmeve ndaj gazetarëve janë pikërisht vendimet që i marrin organet e drejtësisë”, thekson Rexha, derisa nënvizoi mungesën e efikasitetit të organeve të drejtësisë në hetimin e dhunës dhe kërcënimit të gazetarëve.

Ai thotë se dënimet që shqiptojnë gjykatat për ushtruesit e dhunës apo kërcënuesit e gazetarëve janë zakonisht të ulëta dhe mund të paguhen lehtësisht. Kjo, sipas tij, është vetëm inkurajim për të tjerët që të vazhdojnë kërcënimet dhe sulmet fizike ndaj gazetarëve Gazetari Syla ishte sulmuar fizikisht edhe në vitin 2020. Pas procesit gjyqësor, personi që ushtroi dhunë fizike mbi të, u dënua më 4.500 euro gjobë nga Gjykata Themelore e Prishtinës.

Këtë datë, rreth mesnatës, derisa po kthehej në banesën e tij, gazetari Visar Duriqi u sulmua fizikisht. Nga dita e sulmit e deri më sot kanë kaluar rreth 780 ditë dhe institucionet e drejtësisë nuk kanë identifikuar asnjë nga tre sulmuesit.

Duriqi pësoi lëndime trupore dhe që nga ajo kohë nga institucionet e drejtësisë ka marrë vetëm konfirmimin se sulmuesit nuk janë identifikuar.

“Ata po arsyetohen me faktin që sulmuesit kanë qenë me maska, dyshohet që madje nuk kanë pasur as pajisje elektronike, siç është telefoni me vete”, thotë Duriqi për REL-in.

Ai tregon se prokurorët i kanë thënë se kjo e ka vështirësuar tej mase identifikimin e sulmuesve.

"Unë besoj që edhe rasti im ka qenë neglizhencë, pasi që Prokuroria ka insistuar që këtë rast ta hetojë vetëm me njësitin për hetimin e krimeve të rënda në Policinë e Kosovës”, thotë ai duke shtuar se është përjashtuar mundësia e përfshirjes së institucioneve të tjera të sigurisë që do të mund të ndihmonin në zbardhjen e rastit.

Më 26 dhjetor të vitit të kaluar, një ekip i televizionit Klan Kosova u sulmua me gurë në afërsi të Zubin Potokut.

Ekipi po raportonte për situatën e tensionuar në katër komunat veriore, Mitrovicë e Veriut, Zveçan, Zubin Potok dhe Leposaviq.

Lëndime të lehta në kokë pësoi gazetarja Qëndresa Bellagoshi e cila u godit me gurë nga një burrë. Ajo thotë për REL-in se nuk kanë asnjë informacion nëse për këtë rast organet e rendit kanë arrestuar apo identifikuar sulmuesit.

“Pak orë pas sulmit, të gjithë ne [ekipi i Klan Kosovës] kemi dhënë deklarata në polici, me të gjitha detajet, e po ashtu siç edhe janë publikuar, ne kemi pamjet ku shihen personat që kanë qenë të përfshirë në sulm, dhe të cilat kemi shpresuar dhe besuar që do të ndihmojnë në gjetjen e tyre”, thotë Bellagoshi.

Nga ajo ditë, ajo thotë se nuk kanë pasur ndonjë thirrje, apo ftesë nga Policia e as Prokuroria në lidhje me hetimet për sulmin.

Labinot Leposhtica, koordinator i Monitorimit të Gjykatave dhe udhëheqës i Zyrës Ligjore të Rrjetit Ballkanik për Gazetari Hulumtuese në Kosovë (BIRN), thotë se hetimi i rasteve të dhunës dhe kërcënimeve ndaj gazetarëve dështon qysh në fillim. Ai konsideron se rasti i fundit ndaj gazetarit Valon Syla e dëshmon këtë fakt pasi siç thotë ai, prokuroria e ka cilësuar rastin si “lëndim i lehtë” trupor.

“Nëse prokurori që në fazën fillestare e zhvesh rastin prej motivit dhe e orienton vetëm te lëndim i lehtë, pa e zbuluar motivin, konsideroj se kjo asnjëherë nuk do t’i shërbejë vendosjes në mënyrë meritore të atij rasti”, vlerëson Leposhtica.

Leposhtica thotë se në shumicën e rasteve nuk ka hetim efikas dhe dënimet që shqiptojnë gjykatat janë tejet të ulëta. Kjo, sipas tij, ndodh për shkak se gjyqtarët nuk i kanë motivet e rastit në aktakuzën e dorëzuar nga prokuroria.

“Ai person që e ka kryer një sulm ndaj gazetarit kur të shkojë në gjykatë, gjyqtari nuk do ta ketë parasysh krejt motivin e tij, nga i ka ardhur frymëzimi ta kryejë një sulm të caktuar”, thotë ai.

Sipas tij, shpeshherë personat që kryejnë sulme ndaj gazetarëve janë vetëm vegël e dikujt tjetër.

Prokuroria Themelore në Prishtinë thotë për Radion Evropa e Lirë se gjatë vitit 2022, ka pranuar gjithsej 12 raste, ku të dëmtuar kanë qenë gazetarë.

“Prokurori i Shtetit ka ngritur shtatë aktakuza ndaj të pandehurve dhe ato i ka deleguar në Gjykatë për trajtim të mëtejmë, derisa katër prej tyre janë në procedurë të hetimit”, thuhet në përgjigjen e Prokurorisë Themelore të Prishtinës.

Ky institucion thotë se trajton me prioritet të gjitha rastet dhunës dhe kërcënimeve ndaj gazetarëve duke theksuar vendimin e vitit 2017, për emërimin e prokurorëve përgjegjës për rastet e gazetarëve në çdo prokurori themelore në Kosovë.

Në anën tjetër, kritika të shumta vazhdimisht ka në drejtim të gjykatave, të cilat, sipas organizatave që mbrojnë gazetarët, shqiptojnë dënime të ulëta.

Por, në një përgjigje të mëparshme, Këshilli Gjyqësor i Kosovës, kishte thënë për
Radion Evropa e Lirë, se ky institucion nuk ka statistika të veçanta për rastet e gazetarëve pasi përpunimin e të dhënave e bëjnë “në bazë të nenit [Kodit Penal] e jo në bazë të profesionit”.

Sipas një hulumtimi të publikuar vitin e kaluar nga BIRN-i, nga viti 2016 deri në vitin 2020, Prokuroria kishte ngritur gjithsej 18 aktakuza për vepra penale ndaj gazetarëve.

Prokuroria kishte zbardhur gjithsej 21 lëndë nga 45 raste, ndërkohë që ishte bërë vetëm një kërkesë për paraburgim. Sipas hulumtimit, në këtë periudhë kohore, gjykatat kishin zgjidhur vetëm tri nga 18 lëndë ku sulmuesit e gazetarëve në dy raste kishin marrë urdhër ndëshkimor dhe vetëm një rasti i ishte shqiptuar një dënim.

Pas sulmit fizik ndaj gazetarit Syla, hetim të shpejtë të rastit kërkuan organizata të ndryshme që mbrojnë të drejtat e gazetarëve përfshirë Federatën Evropianë të Gazetarëve. Për këtë rast, hetim të shpejtë kërkoi kryeministri i Kosovës, Albin Kurti. Njëjtë edhe Avokati i Popullit që sulmin ndaj Sylës e cilësoi cenim të lirisë së shprehjes dhe lirisë së mediave.

Marrë nga REL

valon syla

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale