LIVE UPDATES
Bota

Analiza e DW: A është regjimi i Iranit në një pikë krize?

Të plagosur, por jo të eliminuar, Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC) po vazhdon të kryejë sulme në disa fronte kundër SHBA-së,  Izraelit dhe shteteve fqinje arabe. Ata mbështeten në një strukturë komande të decentralizuar dhe të lidhur mirë.

18 Mars 2026, 09:59 Nga D.S

Analiza e DW: A është regjimi i Iranit në një pikë

Tetëmbëdhjetë ditë pasi SHBA-të dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Iranit , duke vrarë Udhëheqësin Suprem Ali Khamenei në orët e para të luftës dhe duke eliminuar udhëheqës të tjerë politikë dhe ushtarakë, do të kishte qenë e sigurt të supozohej se qendra e pushtetit të Republikës Islamike ishte destabilizuar në mënyrë fatale.

"Por, ndërsa fillon java e tretë e luftës, po bëhet e qartë se ky vlerësim nuk përputhet me realitetin. Struktura e pushtetit të Iranit e ka kapërcyer tronditjen fillestare", tha për DW analisti i Lindjes së Mesme, Habib Hosseini‑Fard.

Të plagosur, por jo të eliminuar, Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC) po vazhdon të kryejë sulme në disa fronte kundër SHBA-së,  Izraelit dhe shteteve fqinje arabe. Ata mbështeten në një strukturë komande të decentralizuar dhe të lidhur mirë.

Kjo duket se është ende kështu pasi Izraeli të martën tha se kishte vrarë Ali Larijani-n, sekretarin e Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare në Iran, i cili mbikëqyr koordinimin në mbrojtje dhe politikën e jashtme. Izraeli tha gjithashtu se kreu i milicisë Basij, Gholamreza Soleimani, u vra në një sulm tjetër të hënën. 

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) tha të hënën se Irani kishte nisur më shumë se 300 sulme ndaj Omanit, Arabisë Saudite, Izraelit, Jordanisë, Qipros, Turqisë, Azerbajxhanit, Emirateve të Bashkuara Arabe, Katarit, Irakut, Kuvajtit dhe Bahreinit gjatë dy javëve të fundit.

Ministria e Mbrojtjes e Arabisë Saudite tha të hënën se kishte kapur më shumë se 60 dronë në hapësirën e saj ajrore që nga mesnata. Kjo ilustron shkallën e paprecedentë të konfrontimit.

Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan gjithashtu një vdekje në Abu Dhabi dhe një person të plagosur, të cilët autoritetet thanë se u shkaktuan nga rënia e mbeturinave nga predhat iraniane.

Strukturat fleksibile të komandës si një recetë për sukses
Në këtë sfond, Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka përjashtuar negociatat, duke thënë se nuk do të ketë armëpushim për sa kohë që SHBA-të dhe Izraeli vazhdojnë të sulmojnë objektivat iraniane.

Ai duket se është në gjendje të mbështetet në një aparat ushtarak ende të fuqishëm, me IRGC-në si aktorin kryesor të aftë për t'iu përgjigjur në mënyrë fleksibile situatave që ndryshojnë vazhdimisht.

IRGC u krijua pas Revolucionit Islamik të vitit 1979 sepse sundimtarët e rinj nuk i besonin ushtrisë së ndërtuar nën Shahun. Mandati i saj ishte të parandalonte një grusht shteti dhe të mbronte ideologjinë shtetërore.

Së bashku me ushtrinë e rregullt, IRGC-ja sot formon forcat e armatosura të Iranit dhe është në varësi të udhëheqësit fetar dhe politik të Republikës Islamike, Udhëheqësit Suprem Mojtaba Khamenei . Personeli i saj vlerësohet të jetë deri në 200,000.

"Gjatë dy dekadave të fundit, IRGC ka evoluar nga një institucion hierarkik në një strukturë të rrjetëzuar", sipas ekspertit të Lindjes së Mesme Habib Hosseinifard. "Komandat provinciale kanë autoritet të gjerë dhe mund të veprojnë në mënyrë të pavarur nga komanda qendrore", i tha ai DW.

Hosseinifard shtoi se "thellësia strategjike dhe siloset nëntokësore të raketave të Iranit e bëjnë gjithashtu të pamundur shkatërrimin e aftësive të tij ushtarake në një kohë të shkurtër - një realitet që shpjegon vazhdimin e sulmeve pavarësisht pretendimeve të SHBA-së për shkatërrim maksimal".

SHBA-të dhe Izraeli kanë thënë se rreth 15,000 objektiva në Iran janë goditur tashmë nga sulmet ajrore. Megjithatë, Irani arrin të qëllojë me raketa qytetet izraelite. Të martën në mëngjes, ambasada amerikane në Bagdad u shënjestrua nga sulme me dronë dhe raketa. Vendet e Gjirit dhe anijet në Gjirin Persik janë goditur gjithashtu nga sulmet.

Pse Irani ende mund të luftojë si një 'shtet i dështuar'
Reza Talebi, një analist politik, thekson strukturën e brendshme të Iranit dhe paralajmëron kundër supozimeve të thjeshta rreth një kolapsi të mundshëm të pushtetit në Iran.

“Ideja se një periudhë dobësie shtetërore apo edhe një ‘shtet i dështuar’ do të çonte automatikisht në kapitullimin e forcave ushtarake nuk pasqyron realitetet strukturore në Iran”, tha Talebi.

"Aktorët e shtyrë ideologjikisht brenda aparatit ushtarak dhe të sigurisë janë të lidhur ngushtë me vetë ekzistencën e sistemit."

Talebi thekson se Garda Revolucionare nuk është thjesht një organizatë ushtarake.

“Gardat Revolucionare kontrollojnë gjithashtu strukturat e pushtetit ekonomik dhe ideologjik që shtrihen shumë përtej Iranit”, tha ai.

Përfshin “Forcën Quds”, një njësi speciale e IRGC-së përgjegjëse për operacionet jashtë vendit, dhe grupet militante në të gjithë Lindjen e Mesme që mbështesin objektivat e Iranit, përfshirë shkatërrimin e Izraelit.

Dhe organizata kontrollon gjithashtu një konglomerat ndërtimi të quajtur Khatam‑al‑Anbia, i cili luan një rol kryesor në projekte të shumta strategjike të infrastrukturës dhe investime multi-miliardë dollarëshe. Kompania u krijua në fund të viteve 1980 për të rindërtuar vendin pas luftës me Irakun.

“Këto ndërlidhje organike e bëjnë jashtëzakonisht të vështirë heqjen dorë të shpejtë ose vullnetare nga pushteti”, tha Talebi.

"Nëse vetëm shtresa e jashtme e sistemit dobësohet, kjo nuk çon domosdoshmërisht në kolaps; përkundrazi, mund të rrisë tensionet dhe të intensifikojë konfliktet e brendshme brenda aparatit të pushtetit", shtoi ai.

Nëse sistemi shembet, shton ai, një shpërbërje e ngjashme me Sirinë ose Afganistanin do të ishte më e mundshme sesa një transferim i rregullt i pushtetit.

Rënia e plotë e pamundur
Prandaj, Talebi beson se "një aparat sigurie i shembur plotësisht nuk është domosdoshmërisht objektivi" për SHBA-në dhe Izraelin. 

Nga perspektiva e Izraelit, një strukturë sigurie e dobësuar, por ende funksionale në Teheran, mund të jetë më e parashikueshme sesa një vakum total pushteti.

Sipas Hosseini-Fard, SHBA-të dhe Izraeli tani duket se po synojnë dobësimin e kapaciteteve ushtarake të mbetura të Iranit dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit , ndërkohë që kryejnë sulme të synuara ndaj institucioneve të sigurisë për të lehtësuar protestat e brendshme.

Megjithatë, një armëpushim në të ardhmen e afërt dhe/ose një rënie e Gardës Revolucionare janë të dyja të pamundura, tha Hosseini-Fard.

Ai vuri në dukje se pas tronditjes fillestare, Irani krijoi qëllimisht pasiguri në Ngushticën e Hormuzit, duke rritur presionin mbi ekonominë globale. Dhe me sulmet ndaj infrastrukturës dhe bazave ushtarake në rajonin e Gjirit, dimensionet rajonale të konfliktit po zgjerohen.

"Skenari më i mundshëm është një vazhdim i luftës - qoftë në nivelin e saj aktual ose në një formë të zgjeruar", tha ai./DW

iran krize regjimi ne iran sulmet ne lindjen e mesme

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë