LIVE UPDATES
Bota

Analiza e DW: A është regjimi i Iranit në një pikë krize?

Të plagosur, por jo të eliminuar, Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC) po vazhdon të kryejë sulme në disa fronte kundër SHBA-së,  Izraelit dhe shteteve fqinje arabe. Ata mbështeten në një strukturë komande të decentralizuar dhe të lidhur mirë.

18 Mars 2026, 09:59 Nga D.S

Analiza e DW: A është regjimi i Iranit në një pikë

Tetëmbëdhjetë ditë pasi SHBA-të dhe Izraeli nisën sulmet ndaj Iranit , duke vrarë Udhëheqësin Suprem Ali Khamenei në orët e para të luftës dhe duke eliminuar udhëheqës të tjerë politikë dhe ushtarakë, do të kishte qenë e sigurt të supozohej se qendra e pushtetit të Republikës Islamike ishte destabilizuar në mënyrë fatale.

"Por, ndërsa fillon java e tretë e luftës, po bëhet e qartë se ky vlerësim nuk përputhet me realitetin. Struktura e pushtetit të Iranit e ka kapërcyer tronditjen fillestare", tha për DW analisti i Lindjes së Mesme, Habib Hosseini‑Fard.

Të plagosur, por jo të eliminuar, Korpusi i Gardës Revolucionare të Iranit (IRGC) po vazhdon të kryejë sulme në disa fronte kundër SHBA-së,  Izraelit dhe shteteve fqinje arabe. Ata mbështeten në një strukturë komande të decentralizuar dhe të lidhur mirë.

Kjo duket se është ende kështu pasi Izraeli të martën tha se kishte vrarë Ali Larijani-n, sekretarin e Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare në Iran, i cili mbikëqyr koordinimin në mbrojtje dhe politikën e jashtme. Izraeli tha gjithashtu se kreu i milicisë Basij, Gholamreza Soleimani, u vra në një sulm tjetër të hënën. 

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) tha të hënën se Irani kishte nisur më shumë se 300 sulme ndaj Omanit, Arabisë Saudite, Izraelit, Jordanisë, Qipros, Turqisë, Azerbajxhanit, Emirateve të Bashkuara Arabe, Katarit, Irakut, Kuvajtit dhe Bahreinit gjatë dy javëve të fundit.

Ministria e Mbrojtjes e Arabisë Saudite tha të hënën se kishte kapur më shumë se 60 dronë në hapësirën e saj ajrore që nga mesnata. Kjo ilustron shkallën e paprecedentë të konfrontimit.

Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan gjithashtu një vdekje në Abu Dhabi dhe një person të plagosur, të cilët autoritetet thanë se u shkaktuan nga rënia e mbeturinave nga predhat iraniane.

Strukturat fleksibile të komandës si një recetë për sukses
Në këtë sfond, Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, ka përjashtuar negociatat, duke thënë se nuk do të ketë armëpushim për sa kohë që SHBA-të dhe Izraeli vazhdojnë të sulmojnë objektivat iraniane.

Ai duket se është në gjendje të mbështetet në një aparat ushtarak ende të fuqishëm, me IRGC-në si aktorin kryesor të aftë për t'iu përgjigjur në mënyrë fleksibile situatave që ndryshojnë vazhdimisht.

IRGC u krijua pas Revolucionit Islamik të vitit 1979 sepse sundimtarët e rinj nuk i besonin ushtrisë së ndërtuar nën Shahun. Mandati i saj ishte të parandalonte një grusht shteti dhe të mbronte ideologjinë shtetërore.

Së bashku me ushtrinë e rregullt, IRGC-ja sot formon forcat e armatosura të Iranit dhe është në varësi të udhëheqësit fetar dhe politik të Republikës Islamike, Udhëheqësit Suprem Mojtaba Khamenei . Personeli i saj vlerësohet të jetë deri në 200,000.

"Gjatë dy dekadave të fundit, IRGC ka evoluar nga një institucion hierarkik në një strukturë të rrjetëzuar", sipas ekspertit të Lindjes së Mesme Habib Hosseinifard. "Komandat provinciale kanë autoritet të gjerë dhe mund të veprojnë në mënyrë të pavarur nga komanda qendrore", i tha ai DW.

Hosseinifard shtoi se "thellësia strategjike dhe siloset nëntokësore të raketave të Iranit e bëjnë gjithashtu të pamundur shkatërrimin e aftësive të tij ushtarake në një kohë të shkurtër - një realitet që shpjegon vazhdimin e sulmeve pavarësisht pretendimeve të SHBA-së për shkatërrim maksimal".

SHBA-të dhe Izraeli kanë thënë se rreth 15,000 objektiva në Iran janë goditur tashmë nga sulmet ajrore. Megjithatë, Irani arrin të qëllojë me raketa qytetet izraelite. Të martën në mëngjes, ambasada amerikane në Bagdad u shënjestrua nga sulme me dronë dhe raketa. Vendet e Gjirit dhe anijet në Gjirin Persik janë goditur gjithashtu nga sulmet.

Pse Irani ende mund të luftojë si një 'shtet i dështuar'
Reza Talebi, një analist politik, thekson strukturën e brendshme të Iranit dhe paralajmëron kundër supozimeve të thjeshta rreth një kolapsi të mundshëm të pushtetit në Iran.

“Ideja se një periudhë dobësie shtetërore apo edhe një ‘shtet i dështuar’ do të çonte automatikisht në kapitullimin e forcave ushtarake nuk pasqyron realitetet strukturore në Iran”, tha Talebi.

"Aktorët e shtyrë ideologjikisht brenda aparatit ushtarak dhe të sigurisë janë të lidhur ngushtë me vetë ekzistencën e sistemit."

Talebi thekson se Garda Revolucionare nuk është thjesht një organizatë ushtarake.

“Gardat Revolucionare kontrollojnë gjithashtu strukturat e pushtetit ekonomik dhe ideologjik që shtrihen shumë përtej Iranit”, tha ai.

Përfshin “Forcën Quds”, një njësi speciale e IRGC-së përgjegjëse për operacionet jashtë vendit, dhe grupet militante në të gjithë Lindjen e Mesme që mbështesin objektivat e Iranit, përfshirë shkatërrimin e Izraelit.

Dhe organizata kontrollon gjithashtu një konglomerat ndërtimi të quajtur Khatam‑al‑Anbia, i cili luan një rol kryesor në projekte të shumta strategjike të infrastrukturës dhe investime multi-miliardë dollarëshe. Kompania u krijua në fund të viteve 1980 për të rindërtuar vendin pas luftës me Irakun.

“Këto ndërlidhje organike e bëjnë jashtëzakonisht të vështirë heqjen dorë të shpejtë ose vullnetare nga pushteti”, tha Talebi.

"Nëse vetëm shtresa e jashtme e sistemit dobësohet, kjo nuk çon domosdoshmërisht në kolaps; përkundrazi, mund të rrisë tensionet dhe të intensifikojë konfliktet e brendshme brenda aparatit të pushtetit", shtoi ai.

Nëse sistemi shembet, shton ai, një shpërbërje e ngjashme me Sirinë ose Afganistanin do të ishte më e mundshme sesa një transferim i rregullt i pushtetit.

Rënia e plotë e pamundur
Prandaj, Talebi beson se "një aparat sigurie i shembur plotësisht nuk është domosdoshmërisht objektivi" për SHBA-në dhe Izraelin. 

Nga perspektiva e Izraelit, një strukturë sigurie e dobësuar, por ende funksionale në Teheran, mund të jetë më e parashikueshme sesa një vakum total pushteti.

Sipas Hosseini-Fard, SHBA-të dhe Izraeli tani duket se po synojnë dobësimin e kapaciteteve ushtarake të mbetura të Iranit dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit , ndërkohë që kryejnë sulme të synuara ndaj institucioneve të sigurisë për të lehtësuar protestat e brendshme.

Megjithatë, një armëpushim në të ardhmen e afërt dhe/ose një rënie e Gardës Revolucionare janë të dyja të pamundura, tha Hosseini-Fard.

Ai vuri në dukje se pas tronditjes fillestare, Irani krijoi qëllimisht pasiguri në Ngushticën e Hormuzit, duke rritur presionin mbi ekonominë globale. Dhe me sulmet ndaj infrastrukturës dhe bazave ushtarake në rajonin e Gjirit, dimensionet rajonale të konfliktit po zgjerohen.

"Skenari më i mundshëm është një vazhdim i luftës - qoftë në nivelin e saj aktual ose në një formë të zgjeruar", tha ai./DW

iran krize regjimi ne iran sulmet ne lindjen e mesme

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet