LIVE UPDATES
Bota

Analiza e BBC-së: Pse fitorja e Erdogan ka rëndësi për Perëndimin

Ai ishte aq i etur për të goditur egon e homologut të tij turk dhe liderit të tij “të fortë”, saqë nuk priti as rezultatet zyrtare të votimit përpara se të veçonte politikën e jashtme të pavarur të Erdoganit si arsye për fitoren e tij.

29 Maj 2023, 22:36 Nga Katya Adler

Analiza e BBC-së: Pse fitorja e Erdogan ka rëndësi për

Ju mund ta dalloni rëndësinë strategjike globale të Turqisë, e cila është rritur ndjeshëm në sfondin e luftës në Ukrainë, nga potpuria e listës A të liderëve botërorë, që nxituan të urojnë Rexhep Tayyip Erdogan, për fitoren e tij në zgjedhje të dielën mbrëma. I pari i cili “doli nga kutia” ishte presidenti rus Vladimir Putin.

Ai ishte aq i etur për të goditur egon e homologut të tij turk dhe liderit të tij “të fortë”, saqë nuk priti as rezultatet zyrtare të votimit përpara se të veçonte politikën e jashtme të pavarur të Erdoganit si arsye për fitoren e tij. Ne mund të supozojmë me siguri se politika turke që Rusia e pëlqen veçanërisht, është refuzimi i Erdoganit për të përjashtuar Kremlinin pas pushtimit të tij në shkallë të plotë të Ukrainës, edhe pse aleatët e Turqisë në NATO vendosën sanksione dhe ulën varësinë e tyre energjetike nga Rusia.

Tregtia midis Turqisë dhe Rusisë madje u rrit ndjeshëm që nga fillimi i luftës në Ukrainë. Por gjithashtu të ndezur në urimin e Putinit të dielën ishin presidenti amerikan Joe Biden dhe homologu i tij francez Emmanuel Macron. Pavarësisht se nuk e pëlqejnë qëndrimin e Erdoganit ndaj Kremlinit dhe zvogëlimin e fjalës së lirë dhe normave demokratike në vend gjatë dy dekadave të tij të para si president, për ta Turqia është një aleate vendimtare, nëse e vështirë dhe e paparashikueshme, e Perëndimit.

Turqia është një anëtar kyç i aleancës ushtarake të NATO-s, duke marrë pjesë në të gjitha misionet e saj. Erdogan mund të mbajë lidhje të ngushta me Rusinë, por ai gjithashtu ofron ndihmë ushtarake për Ukrainën. Ai ndërmjetësoi në mënyrë të famshme një marrëveshje me anë të së cilës Rusia i dha fund bllokadës ndaj furnizimeve me drithëra të Ukrainës, duke i lejuar ato të rrjedhin në pjesë të botës që mbështeten në to. Ai gjithashtu, pas një hezitimi të gjatë dha miratimin e tij zyrtar për anëtarësimin e fqinjit të Rusisë, Finlandës, në NATO. Dikur një avokat i pasionuar i anëtarësimit të Turqisë në BE, Erdogan këto ditë flet për ta bërë Turqinë përsëri të madhe.

Për të, kjo ka sjellë një politikë të jashtme më të pavarur. Gjatë viteve, ai ka zhvilluar marrëdhënie shumë transaksionale me të gjithë aleatët e tij. Shtëpia e Bardhë nuk e ka fshehur padurimin e saj në përpjekje për të bindur Erdogan që të miratojë anëtarësimin në NATO edhe për Suedinë. Suedia do të siguronte mbulesë të rëndësishme të Detit Baltik për aleancën kundër Rusisë. Perëndimi shpreson se gjendja e rëndë e ekonomisë së Turqisë dhe gjasat që zotit Erdogan do t’i duhet të përqendrohet në stabilizimin e financave dhe tërheqjen e investimeve të huaja, mund të jetë një vend i butë për të nxitur pranimin e Suedisë në NATO si një kusht pro quo.

Turqia dhe Hungaria janë të vetmet vende të NATO-s që ende bllokojnë anëtarësimin e Stokholmit. Presidenti Macron, ndërkohë, shqetësohet për migrimin në BE dhe shpreson të marrë garanci nga Presidenti Erdogan sa më shpejt të jetë e mundur. Gjatë krizës së migracionit të vitit 2015, më shumë se një milion refugjatë dhe azilkërkues, bënë udhëtimin e rrezikshëm përmes Mesdheut drejt BE-së me varkat e trafikantëve të njerëzve.

Brukseli më pas bëri një marrëveshje me Turqinë. Në këmbim të një shume të madhe parash dhe udhëtimi pa viza për turqit në BE, këta të fundit nuk mbërritën kurrë plotësisht për shkak të kundërshtimeve të BE-së ndaj burgosjes së Erdoganit të kritikëve dhe kundërshtarëve politikë, presidenti turk do të bënte çmos për të parandaluar emigrantët pa dokumente duke lënë ujërat turke për të arritur në bllok.

Por rritja e numrit të refugjatëve sirianë në shtëpi rezultoi jashtëzakonisht jopopullore për votuesit turq. Këtë muaj, çdo parti politike që konkurronte në zgjedhjet parlamentare të Turqisë premtoi të ndërmarrë veprime për të zgjidhur çështjen e emigrantëve. BE-ja shqetësohet për mundësinë e shtyrjes së refugjatëve nga Turqia në Siri në rrezik për sigurinë e tyre dhe që Turqia i lejon kontrabandistët e njerëzve të mbretërojnë përsëri për të dërguar anije me azilkërkues dhe migrantë të tjerë mbi Mesdhe.

Brukseli është gjithashtu në mbrojtje pasi Greqia, anëtare e BE-së, është përfshirë në një mosmarrëveshje me zotin Erdogan për një numër ishujsh në detin Egje, ndërsa anëtari i BE-së, Qiproja ende po vlon pasi zoti Erdogan bëri thirrje për një zgjidhje me dy shtete (greke dhe turke) ndaj ndarjeve dekadash atje pas një pushtimi turk gati 50 vjet më parë. Perëndimi dikur e përshkruante rëndësinë strategjike të Turqisë si urë midis Evropës dhe Lindjes së Mesme, por pushtimi rus i Ukrainës e ka transformuar statusin e Turqisë. Pak presin surpriza të mëdha të politikës së jashtme nga Erdogan teksa ai hyn në dekadën e tij të tretë në pushtet. Por aleatët strategjikë të Ankarasë po vëzhgojnë vërtet shumë nga afër. Ajo që bën Turqia ka rëndësi.

rexhep tayyip erdogan vladimir putin joe biden emmanuel macron zgjedhjet ne turqi 2023 kemal kilicdaroglu

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës