LIVE UPDATES
Bota

Analiza: A e tradhtoi Orbani pakicën hungareze?

Ai vdiq në spital në rrethana ende të pashpjegueshme pasi dezertoi nga një kamp stërvitjeje ushtarake. Orban, qeveria e tij dhe partia Fidesz, deklaruan se kjo ishte një vrasje nga shteti ukrainas.

2 Shtator 2025, 16:46 Nga E. D
Analiza: A e tradhtoi Orbani pakicën hungareze?
foo ilustruese

HUNGARI- Vetëm pak javë më parë, Viktor Orbán tha se një vdekje të vetme e një hungarezi në Ukrainë paraqet një sulm ndaj të gjithë kombit hungarez. Bëhej fjalë për një rekrut me origjinë hungareze në rajonin perëndimor ukrainas të Transkarpatisë, ku jeton edhe pakica hungareze.

Ai vdiq në spital në rrethana ende të pashpjegueshme pasi dezertoi nga një kamp stërvitjeje ushtarake. Orban, qeveria e tij dhe partia Fidesz, deklaruan se kjo ishte një vrasje nga shteti ukrainas.

Më pas ndodhi diçka në Transkarpati që në fakt i përshtatet shumë më tepër kategorisë së sulmeve ndaj kombit hungarez. Por këtë herë udhëheqja hungareze reagon me përmbajtje.

Bëhet fjalë për një sulm të madh ajror rus ndaj Ukrainës të enjten e kaluar (21 gusht). Dy raketa ruse goditën qytetin perëndimor ukrainas të Mukachevo (Munkács), ku jetojnë shumë hungarezë etnikë. Për më tepër, qyteti luan një rol të rëndësishëm në vetëdijen kombëtare hungareze: Transkarpatia i përkiste pjesës hungareze të Monarkisë Habsburge deri në vitin 1918.

Megjithatë udhëheqja shtetërore hungareze nuk e dënoi fare sulmin. Raketat goditën fabrikën e kompanisë amerikane Flex, ku montohen pajisje shtëpiake, dhe e shkatërruan pjesërisht atë. Sipas informacionit zyrtar ukrainas, fabrika prodhon vetëm për sektorin privat dhe punëson rreth 2,800 persona. Më shumë se 20 persona u plagosën rëndë në këtë sulm. Munkacs ka afërsisht 85,000 banorë, nga të cilët rreth nëntë përqind janë hungarezë.

Ku humbi emërtimi "rus"?

Presidenti hungarez Tamas Sulyok shprehu "ngushëllimet e tij të thella për të plagosurit në sulmin me raketa ruse" në një postim në Facebook në mëngjesin e 21 gushtit. Por menjëherë pas kësaj, u zhduk emërtimi "rus" nga postimi. Vetëm disa orë më vonë foli vetë Viktor Orban. Ai shkroi në Facebook se "pasojat e sulmit me raketa ruse mbi Munkacs" u diskutuan gjatë mbledhjes së kabinetit. Përpjekjet për paqe duhet të vazhdojnë, shtoi Orban.

Fakti që kryeministri hungarez dhe stafi i tij e kanë akuzuar rrejshëm Ukrainën për përpjekje për të shkatërruar identitetin dhe kulturën e pakicës hungareze për vite me radhë dhe nuk e kanë dënuar me asnjë fjalë sulmin rus, e tronditi thellësisht publikun hungarez, i cili është kritik ndaj qeverisë në Budapest. Reagime të shumta shpërthyen në rrjetet sociale në lidhje me "presidentin frikacak" dhe "standardet e dyfishta të qeverisë besnike ndaj Kremlinit".

Lideri i opozitës hungareze Peter Magyar e quajti presidentin një "kukull". Shkencëtari politik Zoltan Lakner shkroi në Facebook se reagimet e qeverisë hungareze tregojnë "sa larg ka arritur sovraniteti në raport me Putinin: aspak".

Reagimi "jo i habitshëm"

Shkencëtari politik ukrainas, studiuesi i fashizmit dhe eksperti i ekstremizmit të krahut të djathtë evropian Anton Shekhovtsov i tha DW se mënyra se si reagoi qeveria hungareze ndaj sulmit nuk ishte e habitshme. "Pavarësisht se është anëtare e BE-së, Hungaria nën Orban është një regjim pro-rus dhe ka zhvilluar fushata anti-ukrainase për një kohë të gjatë", tha Shekhovtsov.

Episodi i fundit pro-rus dhe anti-ukrainas në Hungarinë e Orbanit është një tjetër dëshmi për qëndrimet e Orbanit. Në muajt e fundit, Orbani ka zhvilluar një fushatë publike jashtëzakonisht të ashpër në Hungari kundër Ukrainës dhe anëtarësimit të saj në BE. Në të, vendi fqinj dhe populli ukrainas përshkruhen hapur si një shtet mafioz dhe kriminelë brutalë.

Marrëdhëniet midis Hungarisë dhe Ukrainës janë aktualisht në një nivel shumë të ulët për shkak të sulmit të ushtrisë ukrainase ndaj tubacionit rus të naftës Druzhba. Hungaria i përshkruan sulmet si një shpallje lufte ndaj Budapestit dhe Bashkimit Evropian, pasi shkatërrimi i tubacionit dyshohet se do të kërcënojë sigurinë energjetike evropiane.

Mbrojtësi i pakicave

Orientimi pro-rus i Orbanit ka rrënjë të thella. Fokusi aktual është kryesisht në situatën politike të brendshme në Hungari. Kryeministri përballet me humbjen e pushtetit në zgjedhjet e pranverës 2026. Një nga taktikat e tij të fushatës është të portretizojë veten si një politikan kundër luftës, të demonizojë BE-në si një "nxitës lufte" dhe të nxisë paragjykime kundër Ukrainës dhe popullit ukrainas.

Megjithatë, të heshtësh për sulmet ruse ndaj objekteve dhe bizneseve civile në Transkarpati mund të jetë një gabim. Orbani e ka shpallur veten dhe qeverinë e tij mbrojtësin suprem të anëtarëve të pakicës hungareze që jeton në vendet fqinje. Megjithatë, në një rast si sulmi i fundit, orientimi pro-rus i Orbanit bie ndesh me pretendimin e tij për të qenë një forcë mbrojtëse për pakicën hungareze.

Në Transkarpati, një numër i konsiderueshëm hungarezësh etnikë deri më tani kanë besuar se rajoni ishte i sigurt nga sulmet ruse, sepse Orbani mbështeti Presidentin rus Vladimir Putin. Kjo tani më nuk vlen. Edhe pse ka pasur dy sulme me dronë në rajon në vitin 2023 dhe 2024, ato nuk ishin aq serioze sa ky.

Besnikëria ndaj Putinit

Fakti që Orban nuk e dënoi qartë sulmin rus mund të çojë në ashpërsimin e ndjenjave tek hungarezët ukrainas, si dhe tek ata në Rumani. Orban tashmë i ka ofenduar këta të fundit kur bëri thirrje për zgjedhjen e kandidatit të ekstremit të djathtë dhe anti-hungarez George Simion në zgjedhjet presidenciale rumune në maj 2025 - bazuar në supozimin se Presidenti Simion mund të jetë aleati i tij në BE.

Sakrifikimi i interesave të pakicës hungareze në Ukrainë nga Orbán për të treguar besnikërinë e tij ndaj despotit rus Putin mund të jetë një llogaritje strategjike afatgjatë - duke e rikthyer përfundimisht rajonin nën sundimin hungarez.

Shkencëtari politik Shekhovtsov nuk beson se Hungaria do të përdorte forcën ushtarake për këto qëllime, sepse nuk është mjaftueshëm e fortë për ta bërë këtë. "Por Orban shpreson që Ukraina të shpërbëhet si shtet", thotë Shekhovtsov. "Atëherë ai mund ta pushtojë atë territor pa luftë, sikur që bëri Hitleri me Çekosllovakinë në vitet 1938/39."/DW

 viktor orbán

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet