LIVE UPDATES
Bota

Ambasadorja e SHBA-së në NATO: Na shqetëson pasiguria dhe stabiliteti në Ballkan

Ambasadorja Smith, po ashtu, konfirmoi se aleanca veri-atlantike është e shqetësuar për paqen dhe stabilitetin në Ballkanin Perëndimor, pas shpërthimit të luftës së Rusisë në Ukrainë.

26 Maj 2022, 14:37 Nga DOSJA
Ambasadorja e SHBA-së në NATO: Na shqetëson pasiguria dhe
Julianne Smith

Përfaqësuesja e Përhershme e Shteteve të Bashkuara në NATO, Julianne Smith, në një intervistë për Shërbimin për Ballkanin të Radios Evropa e Lirë, rikonfirmoi mbështetjen e Shteteve të Bashkuara për anëtarësimin e Kosovës në programin e Partneritetit për Paqe të NATO-s. Ajo, megjithatë, paralajmëroi se një vendim i mundshëm për këtë merret me konsensus, ku votojnë edhe ato vende që nuk e kanë njohur pavarësinë e Kosovës.

Ambasadorja Smith, po ashtu, konfirmoi se aleanca veri-atlantike është e shqetësuar për paqen dhe stabilitetin në Ballkanin Perëndimor, pas shpërthimit të luftës së Rusisë në Ukrainë.

Smith konfirmoi se edhe situata në Bosnje dhe Hercegovinë do të diskutohet në samitin e ardhshëm të NATO-s, i cili do të mbahet mes 28 dhe 30 qershorit në Madrid. Ajo theksoi se anëtarët e NATO-s janë në kontakt të vazhdueshëm me Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut për të parandaluar ndikimin e mundshëm rus në këto vende.

Ambasadorja Smith ka folur veçanërisht për përpjekjet e Aleancës për të kapërcyer kundërshtimin e Turqisë ndaj anëtarësimit të mundshëm të Suedisë dhe Finlandës në NATO. Dy vendet skandinave kanë nisur procesin e anëtarësimit në Aleancë, duke hequr dorë nga neutraliteti i tyre ushtarak prej dekadash, pasi Rusia pushtoi Ukrainën fqinje.

Radio Evropa e Lirë: Samiti i NATO-s në Madrid do të zhvillohet pas disa javësh dhe megjithëse ishte planifikuar shumë më herët, agjenda është subjekt i ngjarjeve të fundit. Dhe, nuk po flas vetëm për luftën në Ukrainë, por edhe për diçka që ishte e paimagjinueshme vetëm disa muaj më parë. Këto janë dy vende neutrale që aspirojnë të anëtarësohen në NATO. A është i mjaftueshëm afati për nënshkrimin e marrëveshjes në Madrid për anëtarësimin e Suedisë dhe Finlandës në NATO?

Julianne Smith: Siç e dini mirë, ne kemi një anëtare të Aleancës (Turqia), e cili doli dhe shprehu shqetësimin për kërkesën e Suedisë dhe Finlandës për t’u bashkuar me Aleancën. Aktualisht, po kërkojmë mënyra për t’i zgjidhur këto probleme. Për fat të mirë, Aleanca ka një histori të gjatë në trajtimin e situatave të tilla, ku një aleat vjen në tryezë dhe ka një shqetësim apo çështje që dëshiron të ngrejë. Prandaj, ne shpresojmë se do të jemi në gjendje ta zgjidhim këtë, se do ta kapërcejmë këtë dhe se Finlanda dhe Suedia përfundimisht do t’i bashkohen kësaj aleance gjatë këtij viti.

Sa i përket çështjes së samitit në Madrid, do të shohim se si do të shkojnë bisedimet, të cilat janë duke vazhduar. Ne shpresojmë se ata ndoshta do të mund të na bashkohen në samitin në Madrid, si të ftuar, nëse gjërat shkojnë sipas planit. Por, këtë do ta shohim nga java në javë dhe do të shohim se si do të zhvillohen diskutimet.

Radio Evropa e Lirë: Kur flasim për këtë, njërin aleat. Kjo në një farë mënyre është kthyer në një çështje dypalëshe ndërmjet SHBA-së dhe Turqisë. A mund ta zhbllokoni këtë çështje që nga ky moment e deri në fund të qershorit?

Julianne Smith: Epo, nuk e kemi përshtypjen se është vetëm një çështje dypalëshe. Ajo që ndodhi është se Turqia erdhi në aleancën e NATO-s pak ditë më parë, më shumë se një javë më parë, dhe shprehu shqetësime të caktuara për të dy vendet kandidate, Suedinë dhe Finlandën. Ndërkaq, ajo që ne po bëjmë është që të inkurajojmë turqit që të bashkëpunojnë ngushtë me këto vende dhe të punojnë për zgjidhjen e këtyre çështjeve mes këtyre të triave, në mënyrë që të vazhdojmë me negociatat për anëtarësim.

Radio Evropa e Lirë: Por, po i shmangeni përgjigjes për pyetjen nëse SHBA-ja po punon me Turqinë për t’u mundësuar anëtarësimin ose të paktën një ftesë (për Suedinë dhe Finlandën)?

Julianne Smith: Të gjithë aleatët këtu në NATO po konsultohen me Suedinë, Finlandën dhe Turqinë, duke u përpjekur të kuptojnë se sa kolektivisht mund t’i zgjidhim problemet. Ka pasur disa thirrje të nivelit më të lartë, të cilat, ne zyrtarët, ia kemi drejtuar. Gjithashtu, ministri turk i Punëve të Jashtme ka qenë së fundmi në Uashington, si dhe ka pasur rastin të ulet dhe të takohet me sekretarin (Anthony) Blinken në Nju Jork, në margjinat e konferencës për sigurinë ushqimore.

Radio Evropa e Lirë: Pavarësisht se ekziston njëfarë optimizmi i kujdesshëm se gjërat mund të kthehen në drejtimin e duhur dhe se mund të ketë një ftesë për dy vendet, me çka do të arrihej zgjerimi i NATO-s. Në mënyrë ironike, veprimet e Putinit në Ukrainë kontribuojnë drejtpërdrejt në zgjerimin e NATO-s, ndërsa qëllimi i tij ishte ta parandalonte këtë?

Julianne Smith: Po, është plotësisht e saktë. Presidenti Putin ka pasur një sërë synimesh në muajt e fundit. Nën një, ai dëshironte të shkonte në Kiev dhe të merrte Ukrainën brenda pak ditësh. Ai deshi që të përçante Perëndimin dhe të sigurohej që ne të mos jemi të bashkuar që të ushtrojmë presion mbi Moskën që ta ndalojë këtë luftë. Dhe, sigurisht, nuk donte të shihte NATO-n të pranonte anëtarë të rinj ose të shihte anëtarët e NATO-s të lëviznin forcat dhe pozicionet e tyre në Evropën Lindore. Në fakt, këto gjëra ndodhën. Ne pamë që NATO-ja tani po merr aplikime nga Suedia dhe Finlanda. Ne pamë aleatët të lëvizin forcat e tyre në Evropën Lindore. Rusia nuk arriti ta merrte Kievin, madje as të gjithë Ukrainën dhe nuk arriti ta përçajë Perëndimin.

Radio Evropa e Lirë: Megjithatë, ka aleatë që janë të shqetësuar. Duhet pranuar që e gjithë bota është e shqetësuar, por e kam fjalën për anëtarët e NATO-s, të cilët janë nën kërcënimin e drejtpërdrejtë të Rusisë. Jo vetëm shtetet baltike, por edhe ato në Ballkanin Perëndimor. Ballkani dhe anëtarët e NATO-s nga rajoni, janë territor i përsosur për aksionet e mundshme ruse në të ardhmen. A po ndërmerr NATO ndonjë veprim për të parandaluar çdo ndikim të mundshëm të agresionit rus në Ballkanin Perëndimor, në mesin e aleatëve? Po flas për Malin e Zi dhe Maqedoninë e Veriut.

Julianne Smith: Ajo që bëri Aleanca në javët para 24 shkurtit, kur Rusia hyri në Ukrainë, ishte të ulej me të gjithë anëtarët, përfshirë disa nga anëtarët më të rinj si Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi, për të shqyrtuar nëse ka nevoja sigurie në këtë moment. Më pas, kur Rusia hyri në Ukrainë, ato bisedime vazhduan. Këtu të gjithë e dimë mënyrën e të vepruarit rus.

Ne e dimë se, përveç luftës në Ukrainë me forcat ushtarake konvencionale, rusëve u pëlqen të mbështeten në gjëra të tilla si sulmet kibernetike ose fushatat e dezinformimit. Përpiqen të inkurajojnë paqëndrueshmërinë ose të na ndajnë nga brenda. I kemi ndjekur nga afër këto lloj taktikash javët dhe muajt e fundit. Edhe Aleanca përgjigjet. Kemi pasur biseda të ngushta me të gjithë aleatët tanë, por edhe me shumë partnerë tanë, për të trajtuar llojet e taktikave që çdo vend beson se i identifikon në këtë moment ose pret të shohë në të ardhmen.

Radio Evropa e Lirë: T’i kthehemi samitit në Madrid. Në mesin e shumë çështjeve që do të diskutoni, liderët do të kenë kohë për të diskutuar edhe për Ballkanin Perëndimor, veçanërisht për Bosnjë e Hercegovinën. A mund të na thoni se cili do të jetë konkretisht fokusi i debatit për këtë vend?

Julianne Smith: Nuk kam kurrfarë krye-lajmi konkretisht për Bosnjën. Ajo që mund të them për Bosnjën është se ajo është një partner i ngushtë i aleancës së NATO-s. Bosnja ka një marrëdhënie me NATO-n për një kohë të gjatë. Ne vazhdojmë të kërkojmë mënyra për të forcuar këtë marrëdhënie ndërmjet Bosnjës dhe NATO-s. Ne do të duhet të shohim për përpjekjet e ardhshme që mund të bëhen ose në Madrid ose diku tjetër, në mënyrë që kjo marrëdhënie të vazhdojë të zgjerohet dhe forcohet.

Radio Evropa e Lirë: Në dritën e luftës në Ukrainë, a ekziston nevoja në NATO-n, e cila sigurisht ekziston në rajon, për lidhje më të ngushta me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor që nuk janë anëtare të NATO-s. Konkretisht po flas për përmirësimin e planit të veprimit për anëtarësimin e Bosnje e Hercegovinës nga njëra anë, por edhe që Kosovës t’i ofrohet diçka. Kosova ka shprehur gatishmërinë e saj për t’iu bashkuar Partneritetit për Paqe. Megjithatë, ne kemi katër shtete që nuk e njohin Kosovën dhe që mund ta pengojnë këtë. A ka ndonjë mënyrë për gjetjen e zgjidhjes politike që Kosova të afrohet me strukturat e NATO-s apo programet e NATO-s?

Julianne Smith: Më lejoni të flas vetëm nga këndvështrimi ynë. Shtetet e Bashkuara të Amerikës e mbështesin integrimin e Kosovës në organizatat dhe institucionet evropiane apo euroatlantike. Ne besojmë se vendet duhet të kenë të drejtën të përcaktojnë bashkimin dhe anëtarësimin e tyre. Ne sigurisht që do të mbështesnim lëvizjen e Kosovës drejt programit të Partneritetit për Paqe.

Por, keni të drejtë kur theksoni se gjithçka që ndodh këtu në aleancën e NATO-s, ndodh me konsensus. Nuk ka votim me shumicë të kualifikuar. Këtu të gjitha vendimet merren mes nesh, 30 anëtarëve. Ky është termi që ne përdorim, ku të 30 shtetet duhet të pajtohen për këtë. Pra, ky do të jetë një vendim që do të duhet të merret me konsensus nëse Kosova vendos të përpiqet të ecë drejt Partneritetit për Paqe.

Radio Evropa e Lirë: Megjithatë, a po punon SHBA-ja të paktën me katër shtetet që nuk e njohin Kosovën, për të provuar që t’i bindë ato se kjo është për hir të paqes dhe stabilitetit në rajon dhe se nuk është një çështje politike që do të minonte qëndrimin e tyre politik ndaj statusit të Kosovës. A është e mundur që kjo të ndodhë?

Julianne Smith: Shikoni, unë mendoj se ajo që mund të them është se ajo që po ndodh këtu në aleancën e NATO-s është se ne të gjithë jemi të shqetësuar për paqen dhe stabilitetin në Ballkanin Perëndimor dhe se ne duam të punojmë së bashku për këtë qëllim. Pra, më lejoni të përsëris, SHBA-ja do të mbështesë Kosovën në vendosmërinë dhe përpjekjet e saj për t’u bërë anëtare e Partneritetit për Paqe.

Radio Evropa e Lirë: T’i kthehemi luftës në Ukrainë dhe zgjerimit të NATO-s. Më 24 shkurt ndodhi pikërisht për shkak të Planit të veprimit për anëtarësimin e Ukrainës. A është e përjashtuar plotësisht kjo tani në dritën e asaj që po ndodh në këtë vend?

Julianne Smith: Jo. Mendoj se ajo që ishte shumë, shumë e qartë, jo vetëm që nga 24 shkurti, por edhe para se Rusia të hynte në Ukrainë, është mesazhi që vjen nga Brukseli, këtu në selinë e NATO-s, se dera e NATO-s do të mbetet e hapur. Ne patëm, më 12 janar, një takim shumë të gjatë të Këshillit NATO-Rusi, këtu në NATO. Asokohe pala ruse u ul në tryezë dhe në fakt pyeti nëse NATO-ja do të rishqyrtonte politikën e saj të dyerve të hapura. Mesazhi në atë takim ishte i qartë. Dhe, kështu, dera e NATO-s do të mbetet e hapur.

Së pari do të fokusohemi në përfundimin e luftës në Ukrainë. Ky është prioriteti kryesor, për momentin, por ne besojmë se Ukraina ka ende të drejtën të vendosë në një moment se a dëshiron të anëtarësohet në NATO. Ne do ta lëmë këtë në duart e presidentit (Volodymyr) Zelensky, por këtu në aleancën e NATO-s, ne ishim shumë të qartë në mesazhin tonë që askush nuk i mbyllë dyert e hapura të NATO-s./REL/

Sondazh

Poll

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Berisha: Dosjen e Lindave të AKSHI-t e ka mbyllur përfundimisht Rama

Berisha: Mbështesim plotësisht të drejtën e çdo qytetari për protestë, por nuk marrim pjesë

Ngushëllimet/ Berisha: Enea Mekolli është dy herë hero, vrasësi i tij financohej me fonde shtetërore

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve