LIVE UPDATES
Bota

ADN-ja më e vjetër zbulon botën e humbur dy milionë vjeçare

Shkencëtarët gjetën gjurmë gjenetike të mastodonëve të ngjashëm me elefantin, të renë dhe patave që bredhin midis pemëve thupër dhe plepi, dhe të jetës detare duke përfshirë gaforret patkua dhe algat. Hulumtimi është publikuar në Nature.

7 Dhjetor 2022, 19:39 Nga d.a.
ADN-ja më e vjetër zbulon botën e humbur dy milionë
Studiuesit

SHBA- ADN-ja më e lashtë e renditur ndonjëherë zbulon se si dukej Arktiku dy milionë vjet më parë kur ishte më i ngrohtë. Sot zona në Grenlandën e Veriut është një shkretëtirë polare, por materiali gjenetik, i nxjerrë nga toka, ka zbuluar një grup të pasur bimësh dhe kafshësh.

Sipas BBC, Shkencëtarët gjetën gjurmë gjenetike të mastodonëve të ngjashëm me elefantin, të renë dhe patave që bredhin midis pemëve thupër dhe plepi, dhe të jetës detare duke përfshirë gaforret patkua dhe algat. Hulumtimi është publikuar në Nature.

Profesor Eske Willerslev, i cili kreu studimin, nga Universiteti i Kopenhagës dhe Universiteti i Kembrixhit tha se kjo përzierje e specieve arktike dhe të buta që jetojnë krah për krah nuk ka ekuivalent modern.

Hulumtimi u krye në një zonë të quajtur Formacioni Kap København, i cili është në pjesën më veriore të Grenlandës. Deri më tani, ka qenë e vështirë të kthesh orën pas dhe të shohësh se si ishte ky rajon dy milionë vjet më parë. Fosilet e kafshëve të kësaj periudhe janë jashtëzakonisht të rralla atje.

"Në fakt, nga Kap Kobenhavn, të vetmet kafshë që janë zbuluar ndonjëherë përmes fosileve makro janë dhëmbi i një lepuri dhe një brumbulli i plehut. Kështu që njerëzit nuk e kishin idenë se çfarë lloj faune kishte atje", shpjegoi Prof Willerslev.

Në vend të kësaj, ekipi iu drejtua ADN-së mjedisore, ose eDNA. Ky është material gjenetik që derdhet nga bimët dhe kafshët, për shembull, nga qelizat e lëkurës ose jashtëqitjet dhe grumbullohet në mjedisin e tyre.

Është një teknikë që tani përdoret gjerësisht në konservim. Për shembull, studimi i ADN-së së gjetur në një pikë uji të detit mund të zbulojë të gjitha krijesat që kanë jetuar në një pjesë të oqeanit, edhe nëse nuk mund t'i shihni vetë kafshët individuale.

Në Grenlandë, ekipi përdori mostra të lashta të tokës për të parë prapa në kohë në biologjinë e epokës së hershme të Pleistocenit. Ata gjetën një ekosistem pyjor, me shkurre arktike, barishte, fier dhe myshqe që rriteshin mes pemëve.

Dy milionë vjet më parë, Grenlanda e Veriut ishte shumë më e ngrohtë se tani. Temperaturat mesatare vjetore ishin rreth 11-19C më të nxehta.

“Ajo që na tregon në të vërtetë është se plasticiteti i organizmave biologjikë, për sa i përket vendit ku ata mund të jetojnë dhe bimëve apo kafshëve që mund të jetojnë së bashku – është shumë më i madh se sa menduam”, tha ai.

Nxjerrja dhe renditja e ADN-së nga toka nuk ishte e lehtë - ekipit iu deshën vite për të gjetur teknikën më të mirë për t'u përdorur. Ata madje menduan se mund të mos ishte e mundur që materiali gjenetik të mbijetonte kaq gjatë. Nëse më shumë ADN mjedisore gjendet për të mbijetuar në vende të tjera, zbulimi mund të ndryshojë mënyrën se si ne e shohim botën antike.

eske willerslev studimi per adn

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera