LIVE UPDATES
Bota

A mund të ndihmojë inteligjenca artificiale në ulje të emetimeve të karbonit?

Transformimi i serverëve të të dhënave në botë, me përfshirje më të madhe të inteligjencës artificiale, është duke ndodhur.

3 Shtator 2023, 14:24 Nga A.B
A mund të ndihmojë inteligjenca artificiale në ulje të
Foto ilustruese

Në gjithë botën, serverët e të dhënave sa shkojnë e shtohen, duke shpenzuar energji elektrike dhe burime tjera, për ta jetësuar botën digjitale.

Më shumëse 8.000 qendra të të dhënave në planet janë themeli i ekzistencës së botës online, dhe qendrat do të vazhdojnë të rriten me avancim të inteligjencës artificiale (IA).

Madje, vlerësohet që deri më 2025, industria e teknologjisë informative do ta shfrytëzojë 20 për qind të të gjithë rrymës së prodhuar, dhe do të jetë përgjegjëse për 5.5 për qind të emetimeve të karbonit në botë.

Parashikime të tilla nxisin pyetje reale – ose edhe urgjente – për gjurmët e karbonit të teknologjisë informative.

“Kutia e Pandorës është e hapur”, ka thënë Arun Iyengar, sipërmarrës i Untether AI, kompani e specializuar për prodhim të çipave, e cila synon ta bëjë inteligjencën artificiale më efiçente.

“Ne mund ta përdorim IA në mënyra që rrisin diskutimet për klimën, ose mund t’i injorojmë kërkesat për klimë dhe të përballemi me pasojat pas një dekade”.

Transformimi i serverëve të të dhënave në botë, me përfshirje më të madhe të inteligjencës artificiale, veçse është duke ndodhur.

Mirëpo shkalla e ndryshimit është tepër e madhe.

Krijimi i produkteve me inteligjencë artificiale sikurse GPT-4, që e funksionalizon ChatGPT, ndahet në dy faza kyçe: në trajnim aktual dhe ekzekutim.

Më 2019, hulumtuesit e Universitetit Masaçusets i kanë trajnuar disa modele gjuhësore dhe kanë thënë se trajnimi i një modeli të vetëm të inteligjencës artificiale mund të emitojë karbon në sasi të njëjtë sa pesë makina gjatë gjithë kohës së përdorimit të tyre.

Një studim tjetër i kryer së fundi nga Google dhe Universiteti i Kalifornias, ka gjetur se trajnimi i GPT-3, ka rezultuar me 552 tonë të emetimeve të karbonit, e barasvlershme me vozitje të një makine për 2 milionë kilometra.

Gjenerata e fundit e aplikacionit të kompanisë OpenAI, GPT-4, është trajnuar edhe në 570 parametra shtesë, në krahasim me modelin paraprak, dhe shkalla e testimeve do të rritet, teksa inteligjenca artificiale bëhet më e fuqishme.

Nvidia, gjiganti teknologjik i çipave të IA-së, ofron procesorë të domosdoshëm për trajnime, të njohur si GPU.

Ndonëse ata janë më efiçentë në energji sesa çipat tipikë, ata mbesin harxhues të jashtëzakonshëm të rrymës.

Faza e dytë e funksionalizimit të inteligjencës artificiale është ekzekutimi: kur një model i trajnuar identifikon objekte, u përgjigjet pyetjeve për lexim, shkrim tekstesh dhe çfarëdo kërkese tjetër.

Në këtë fazë nuk është e domosdoshme vendosja e një çipi të Nvidias, mirëpo marrë parasysh ndërveprimet e pafundme në botën reale, energjia e harxhuar në këtë fazë as nuk mund të krahasohet me peshën e punës kur softueri del në treg.

“Ekzekutimi do të bëhet problematik tani me ChatGPT, të cilin mund ta integrojë secili në jetën e përditshme përmes aplikacioneve apo kërkimeve nëpër uebfaqe”, ka thënë Lynn Kaack, profesoreshë për shkenca kompjuterike në Shkollën Hertie në Berlin.

Megjithatë, kompanitë më të mëdha të kësaj fushe deklarojnë vazhdimisht se janë të përkushtuara për efiçencë të energjisë.

Shërbimet e Amazonit janë zotuar se do të jenë neutrale ndaj karbonit deri më 2040, ndërsa Microsoft e ka bërë zotimin për emetime zero të karbonit deri më 2030.

Këto deklarata, por edhe të dhënat e vjetëve të fundit nga ky sektor, japin hapësirë për relaksim.

Në periudhën 2010 – 2018, energjia e shfrytëzuar nga qendrat globale të të dhënave është rritur për 6 për qind, në krahasim me rritjen prej 550 për qind të sasisë së punës në këtë sektor, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë.

Mirëpo, manjatët e laboratorit për zhvillime teknologjike në Shtetet e Bashkuara, Sillicon Valley, besojnë se diskutimet për energjinë që shfrytëzon inteligjenca artificiale, ia ulin rëndësinë potencialit revolucionar të inteligjencës artificiale.

Shefi i Nvidias, Jensen Huang, ka thënë se këto diskutime janë të prapambetura, pasi, sipas tij, përfshira e madhe e inteligjencës artificiale nëpër pajisje, do ta shmangë nevojën e qendrave aq të mëdha të të dhënave.

Kjo nënkupton që inteligjenca artificiale do ta shndërrojë laptopin, makinën, apo pajisjen tuaj teknologjike në superkompjuter efiçent, pa i ngarkuar shumë qendrat e serverëve.

“Në të ardhmen, do të ekzistojë një model i vogël që gjendet në telefonin tuaj dhe që 90 për qind të pikselëve do të gjenerohen dhe 10 për qind do të sigurohen nga qendrat e të dhënave, në krahasim me 100 për qind sa ngarkohen qendrat tani, prandaj edhe do të kursehet energjia”, ka thënë Huang.

Sam Altman nga OpenAI beson se inteligjenca artificiale do t’ia ndërtojë shumë shpejt njerëzimit në të ardhme plotësisht të re.

“Mendoj që sapo ta kemi inteligjencë tepër të fuqishme, adresimi i ndryshimeve klimatike nuk do të jetë problem i madh”, ka thënë Altman.

“Kjo na tregon sa shumë duhet të ëndërrojmë, të mendojmë për një sistem, të cilit mund t’i themi ‘më tregoni si të prodhoj energji me kosto të vogël, si ta zvogëloj emetimin e karbonit, dhe si ta ndërtoj një fabrikë që e bën këtë gjë në nivel global”.

Mirëpo disa ekspertë janë të shqetësuar se vëmendja e madhe në zhvillim të inteligjencë artificiale, i ka lënë në hije gjërat tjera.

“Korporata të mëdha janë duke shpenzuar shumë para duke zhvilluar IA. Nuk mendoj se janë duke menduar për ndikimin në natyrë. Megjithatë, ajo ditë po vjen”, ka thënë Iyengar nga Untether./Marre nga REL

inteligjenca artificiale emetimet e karbonit

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet