LIVE UPDATES
Editorial

Bota ndahet në Uruguai dhe ne

26 Gusht 2020, 10:27 Nga DOSJA
Bota ndahet në Uruguai dhe ne

Ballina e “Vremes” është përkujtues i mirë. Një, se jemi në një verë e cila do të ketë efekt të madh tronditës për të gjitha shoqëritë përreth nesh, s’do mend dhe në nivel botëror. Dhe dy, se për Kosovën, për dallim prej të tjerëve, kjo është një tronditje që nuk befason; shoqëria kosovare ka kohë që duket se nuk di të jetojë ndryshe pos si kapërcim prej një krize në krizën tjetër.

Para tridhjetë vjetësh, ndërsa Jugosllavia ende nuk besonte se mund të hynte në luftë, Kosova tashmë kishte përjetuar sundimin ushtarak-policor. Sot, ndërsa bota ballafaqohet me sfidën që COVID-19 u bën institucioneve të shtetit dhe shoqërive në tërësi, Kosova ka kohë që lëngon nga sëmundje të institucioneve të veta edhe pa koronavirus.

2.

Do të ketë qenë rastësi numrash, dhe koincidencë fatlume për vazhdimin e këtij shkrim, që viti i lindjes i një vartësi të pezmatuar të kryeministrit të Shqipërisë të jetë mu ai i ballinës së “Vremes”. Vartësi , i hidhëruar me një shkrim timin kritik për mungesën e aktivizimit të Shqipërisë në cilësinë e kryesueses së OSBE-së, më shpjegoi me tonin qortues të pushteteve të kësaj ane të vitit të tij të lindjes, çka është OSBE-ja, se si Shqipëria kishte ndalur luftën mes Ukrainës dhe Rusisë, se si e tërë bota perëndimore e përkrahte Shqipërinë (pra jo domosdoshmërisht kryesuesen e OSBE-së kushdo të ishte) për veprimet e veta në Bjellorusi, dhe se Shqipëria kishte ministër të Jashtëm e se ai quhej z.Edi Rama.

Nuk kam paragjykim ndaj moshës dhe dëlirëve eventualë që ajo mund të prodhojë; nuk i kisha mbushur tridhjetë vjet kur merresha me organizimin e rezistencës ndaj Milosheviqit. Mund të kem paragjykim ndaj fjalorit qortues të pushtetit, aq më parë kur vartësit e rinj nuk mësojnë diçka të mirë prej shefave të tyre. Kryeministri është njeri i shkrimit – qoftë edhe i polemikës thumbuese – që zakonisht kërkon ritëm, figurë dhe përsosje të fjalisë; ndonëse nuk do të duhej të ishte obligim të mësohet prej tij, nuk do të ishte mëkat të bëhej një gjë e tillë.

Dhe, meqë jemi te kryeministri, përsëris, si bindje e jo batutë për provokim pezmi, se Shqipëria nuk ka ministër të Jashtëm. Ministri i Jashtëm është një person i cili i përkushtohet në tërësi politikës së jashtme të vendit – tash dhe kryesimit të OSBE-së, si dhe institucionit të cilin e drejton. Kryeministri Rama – ndonëse një njeri i cili e njeh botën – duhet sot të merret me tërmetin dhe koronavirusin, efektet ekonomike e sociale të të dyjave, menaxhimin e Qeverisë dhe resurseve njerëzore dhe me vendime të përditshme mikromenaxheriale që ia marrin ditën. Plus, me një krizë të legjitimitetit të pushtetit. Plus, me një reformë të çoroditur të drejtësisë që e ka lënë vendin edhe pa Gjykatë Kushtetuese. Plus me çkado që del në përditshmëri e që zakonisht del.

Po, kryeministri Edi Rama këtë të premte do ta kryesojë në Vjenë mbledhjen e përjavshme të Këshillit të OSBE-së për krizën e Bjellorusisë, dhe mirë bën duke i dhënë staturë plotësuese. Por, javën e kaluar ministri i Jashtëm i Shqipërisë, në koordinim me kryeministrin, do të duhej të ishte takuar me prijësen e opozitës bjelloruse, Svetlana Tikhanovskaya, në Letoni. Aty do të konfirmonte përkrahjen për të drejtën e opozitës që të protestojë qetë dhe që, si në rastin e kandidates presidenciale, të mos frikësohet për jetën e të detyrohet të marrë rrugën e azilit. Më Minsk, ndërkaq, disa ditë më herët do të ishte gjendur i dërguari i veçantë, një diplomat shqiptar me bashkëpunëtorë nga vende të tjera me detyrë që të regjistronin gjendjen e të drejtave të njeriut, të demonstruesve të arrestuar dhe të rrahur nga policia.

3.

E, meqë jemi te udhëtimet, para tridhjetë vjetësh në Kosovë doli një aktivitet politik, i quajtur “lobim”, i cili menjëherë mori popullaritet të madh. Në fillim ishin një dyzinë njerëzish të prirë nga dr. Rugova, në mesin e të cilëve qëlloja jo rrallë edhe unë, që ftoheshin nëpër botë, apo organizonin vizita për të sensibilizuar opinionin e jashtëm me çështjen e Kosovës, dhe për të paraqitur fytyra të tjera, civile, të një vendi i cili jo vetëm se ishte okupuar prej Serbisë, por edhe ishte mbuluar me vite të propagandës antishqiptare.

Pas një kohe u bë modë dhe çdo aktivist i çdo nëndege të çdo subjekti politik kishte dëshirë të shkonte në “lobim”, dhe jo rrallë kjo dëshirë i përmbushej.

Tashmë në shtetin e Kosovës kjo puna e “lobimit” u shndërrua në institucion më vete, për aq sa një pjesë e konsiderueshme e buxheteve të ministrive i dedikohen këtij aktiviteti. Po të mos ishte COVID, këto buxhete tashmë do të ishin të harxhuara.

Udhëtimi në masë është shndërruar edhe në normalitet, si arsye më vete për marrjen e pushtetit. Por, mbi të gjitha është metafora e natyrës së pushtetit, që lexohet intensivisht këtë javë. Përderisa Kosova është bërë eksportuesi kryesor i koronavirusit në Gjermani, duke kryesuar listën e të infektuarve që hyjnë në atë vend, dhe me këtë dëshmojnë gjerësinë dramatike të infektimeve që ekziston në Kosovë, pushteti në vend shpenzon energjinë më të madhe te negociatat në Washington e Bruksel. Moment pas momenti, ditë pas dite e javë pas jave diskutohet se kush do të udhëtojë për në “lobimin” e radhës (negociatat në Washington e Bruksel) . Por moment pas momenti, ditë pas dite e javë pas jave nuk diskutohet se si do të bëhet me shkollat që duhet të fillojnë më 1 shtator. Për një çështje parësore, siç është shëndeti publik, pushteti qendror nuk ka përgjigje. Si as për shumicën e çështjeve të tjera të ekonomisë, arsimit e shëndetësisë.

Pushteti është për Washington e Bruksel. Me COVID të merren të tjerët.

4.

Uruguai tashmë ka vendosur që ta mbajë mend këtë vit të rëndë me një Memorial të Pandemisë, një vepër e arritur artistike e një grupi arkitektësh vendorë. Dhe, këtë po e bën, ndonëse është shteti i Amerikës Jugore që prej fillimit e ka vënë nën kontroll koronavirusin. Sot e me tre milionë banorë, Uruguai ka gjithsej 42 të vdekur ndaj 488 që i ka Kosova dhe gjashtë të infektuar të rinj krahasuar me 136 që ka Kosova.

Për ata që e përcjellin këtë shtet nuk duhej të ishte befasi. Prej vitesh ky shtet është në top listat e qeverisjes së mirë, përfshirë edhe atë të e-qeverisjes. Prej vitesh është shtet social i modeleve më të mira evropiane dhe kampion në zgjerimin e lirive personale.

Kur shpërthyen rastet e para të koronavirusit, shteti ndërmori masa imediate si shumë shtete të tjera gjithandej; prej mbylljes së kufijve për shtete me rrezikshmëri të lartë, testime intensive e deri te përdorimi i maskave. Një aplikacion i bërë nga vetë uruguaiasit është instaluar në mirëbesim në telefonat e qytetarëve të vendit dhe sinjalizon afërsinë e një të infektuari.

“Kohezion social dhe besim publik”, thonë shkencëtarët politikë. Qytetarët u besojnë shoqërisë dhe institucioneve të shtetit. Historia e kësaj ndërmarrjeje nuk është e vjetër. Filloi më 1985, kur vendi doli nga diktatura civile-ushtarake dhe filloi demokracia. Të burgosurit dhe burgosësit e tyre u amnistuan, me referendum popullor. Të burgosurit, disa prej të cilëve kishin luftuar me armë në dorë dhe pësuar vite të tëra torturash e izolimesh, tashmë në liri vendosën që do të punonin për të mirën e përgjithshme. Populli u besoi. Njëri prej tyre, me stazh burgu pesëmbëdhjetëvjeçar, u bë president. Quhet Jose “Pepe” Mujica dhe ditën që mori mandatin presidencial u nis së bashku me gruan e tij me “Volkswagenin” e tij “breshkë”, nga ferma e tij e vogël për në Pallatin presidencial. Me ta përfunduar mandatin e bëri rrugën e njëjtë, me makinën e njëjtë dhe me dashurinë e njëjtë të jetës e përpjekjes së tij revolucionare.

Në vitin 2030 ndoshta do të mbajmë mend se si bota në verën e koronavirusit u nda thjesht në shtete e popuj që kishin besim në shoqëritë e shtetet e tyre dhe në ato që nuk kishin. Marrë nga Deutche Welle

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial dosja editorial edi rama pandemia e koronavirusit uruguai veton surroi dosja editorial edi rama pandemia e koronavirusit uruguai veton surroi

Sondazh

Poll
Editorial 21 Gusht 2020, 09:15

Kurthi i lehtë i Emirateve

Pra, Shqipëria nëpërmjet kryeministrit që njëherësh është edhe ministër i jashtëm dhe Kosova nëpërmjet ministres së jashtme, i dhanë përkrahje kësaj marrëveshje...

Editorial 20 Gusht 2020, 08:48

Shenja e palexuar kineze

Në analogji me futbollistin që kërkon të hyjë në lojë, Shqipëria e mori kryesimin e OSBE-së dhe po e kalon lojën duke ikur nga topi1.Presidenti amerikan Kennedy...

Editorial 19 Gusht 2020, 16:32

Tu gjejmë ëngjëjve një arkivol

Engjëjt nuk përcillen kështu. Jo në kuti kartoni, jo në kosha plehrash. Gjtihë bota I përcjell me arkivolë të bardhë. Unë nuk e di pse, por një ide siçdo...

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale