LIVE UPDATES
Bota

Bizneset me pasaporta të BE forcojnë populistët

20 Shkurt 2019, 09:32 Nga DOSJA
Bizneset me pasaporta të BE forcojnë populistët

Bashkimi Europian ndjek shembullin e Perandorisë Romake, që u jepte të huajve nënshtetësinë, për të rritur ndikimin mbi popujt fqinjë. Premtimi për zgjerimin e BE i ka stabilizuar dhe qetësuar për shumë vite fqinjët. Koncepti i një shtetësie pan-evropiane, e parashikuar me Traktatin e Mastrihtit, mund të ketë shkaktuar qëkur tek disa evropianë një farë pakënaqësie. Shoku i madh erdhi pastaj me zgjerimin e BE në lindje: Në vitin 2007 anëtarët të rinj, Bullgaria dhe Rumania, pavarësisht nga tingujt ritualë të himnit të BE, „Odës së Gëzimit” të simfonisë së nëntë të Beethovenit, u pritën pa kurrfarë gëzimi. Pyetja se ku duhet të shtriheshin kufijtë e jashtëm të BE, hynte gjithnjë e më shumë në qendër të debatit publik. Një nga manipulimet më të suksesshme të fushatës “Leave”, para referendumit për Brexitin në vitin 2016, ishin pohimet e qëllimshme, se me zgjerimin e ardhshëm të BE rreth 70 milionë turq do ta „mësynin” Britaninë e Madhe.

Përvetësimi nacionalist i pakicave etnike

Problemet e mëdha lindin edhe nga përvetësimi nacionalist i pakicave etnike, që jetojnë në vende të tjera. Koncepti i Hitlerit për „gjermanët etnikë”, të cilin ai e përdori si pretekst për ndërhyrjet ushtarake në shtetet sovrane, është hedhur poshtë në mënyrë të qartë. Por në praktikë “gjaku” dhe prejardhja në shumë raste duket se vazhdojnë të gëzojnë një status të posaçëm ligjor. Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, Gjermania apo Greqia u dhanë shtetësinë pjesëtarëve të pakicave të tyre, të cilët u kthyen nga vendet e tjera në atdheun e të parëve. Hungaria dhe më vonë Bullgaria e aplikuan parimin e „etnisë” në një mënyrë edhe më nacionaliste, sepse sipas ideologjive të tyre kombëtare ato kufizohen me territoret e “veta”, që u janë shkëputur me luftëra të padrejta. Që nga viti 1993 dhënia e shtetësisë hungareze pjesëtarëve të pakicës hungareze në vendet fqinje – në bazë të origjinës – është një sinjal politik. Kritika e liberalëve të majtë në Hungari ndaj kësaj praktike nuk ka sjellë asnjë rezultat.

Në rastin e Bullgarisë shpesh nuk ekzistojnë dokumente për origjinën (diçka jo e pazakontë për Ballkanin), kështu që për anëtarët e pakicave jashtë vendit vlen „vetëdija e tyre bullgare”. Teorikisht çdo qytetar nga Maqedonia e Veriut mund të pretendojë se është bullgar, sepse sipas doktrinës së nacionalistëve bullgarë maqedonasit i përkasin „kombit bullgar”. Nëse marrin pasaportën bullgare, qytetarët e rinj bullgarë mund të udhëtojnë në drejtim të veriut dhe perëndimit, ku mund të jetojnë e të punojnë pa viza edhe në shtete të tjera të BE.

Biznes i ndyrë me pasaporta bullgare

Nuk ka kritere të qarta për të përcaktuar se çfarë është „vetëdija bullgare” dhepuna hermeneutike mbetet në duart e disazyrtarëvetë caktuar. Kështu lulëzoi një biznes i ndyrë, nëtë cilin pasaportat bullgare shiteshin për 5000 euro, derisa ai u zbulua në vitin 2018. Në këto afera të korruptuara ishin përfshirë edhe anëtarë të një partie nacionaliste nga Bullgaria, të cilëtishin në garë, se kush ia kalonte njëri-tjetrit memetaforat nacionaliste.

Shtetësitë përdoren në të njëjtën kohëedhe si burime ekonomike: në rastin e të ashtuquajturave “golden visa” dhe programeve të investimeve. Në këtë kontekst Komisioni Evropian krahas Bullgarisë ka kritikuar edhe Qipron dhe Maltën. Jo duke vënë në diskutim pariminnë vetvete, por dukekritikuar vetëm faktin se nuk ka mekanizma të mjaftueshëm kontrolli. Kështu ekziston rreziku, që kriminelët të arrijnë të marrinkëtoshtetësi. Komisionerja e BE për Drejtësinë, Vera Jourova, përmendi për shembull qytetarë të dyshimtë rusë, të cilët përmes këtyre vendeve mund të hynin në BE.

Problem nuk është vetëm siguria. Pas fasadës ligjore ka një treg të vërtetë, ku shiten shtetësi – në një konkurrencë të ashpër midis qeverive. Vendet më të vogla ofrojnë mundësinë e marrjes së shtetësisë përmes investimeve “modeste”. Sapo investitori fiton pasaportën e dëshiruar, ai mund ta anullojë investimin, duke e shitur përsëri atë që bleu. Shtete të tjera premtojnë se nuk janë të nevojshme testet gjuhësore apokontrollet mjekësore. Me një shumë të caktuar parash, ose me donacione të detyruara, mund të arrish shpejt direkt te shtetësia. Oferta më e përsosur: Nuk është aspak e nevojshme prania fizike në vendin, shtetësinë e të cilit synon të marrësh. Kështu investitori i ardhshëm mund të bëhet nga plazhi shtetas i një vendi të BE, pa qenë nevoja të largohet nga parajsa tatimore, në të cilën ai apo ajo jeton.

Shtetet periferike praktikojnë dumpingun e shtetësive

Nuk është çudi që një cinizëm i tillë tëkthehet në bumerang. Parimi bazë i përkatësisë kombëtare kompromentohet. E zhveshur nga të gjitha detyrimet morale, kombësia e një vendi degradohet në një instrument, me anë të të cilit synohen të arrihenvetëmqëllime politike, ideologjike apo ekonomike. Efektiështë i rrezikshëm, sepsepër të krijuar ndjenjën e përkatësisë, ofrohen parime rudimentare si raca, feja ose fantazitë historike. Edhe kjo e minon BE. Shtetet periferikepraktikojnë një dumping të shtetësive, në mënyrë të ngjashme si në tregun e punës aponë sferën sociale. Po si nuk është bërë akomaproblem? Gjigantët industrialë si Gjermania duket se e tolerojnë për momentin, sepse kjo është për ata një rrugë e fshehtë për të siguruarfuqinë punëtore aq shumë të nevojshme, pa u përballur me nacional-populistët në vendin e tyre. Por druhem se pakënaqësiakapër t‘u shtuar, në një mënyrë të rrezikshme.

Ka dy rrugëdalje. Ne mund të implementojmë ligje të përbashkëta për dhënien e shtetësisë, që të jenë të detyrueshme për të gjitha vendet e BE: procedura të njëjta, kushte të barabarta, të drejta të barabarta. Por kjo do të ishte shumë e vështirë në kohën e populizmit. Një mënyrë më e thjeshtë do të ishte diferencimi ndërmjet nivelit të BE dhe atij kombëtar: fillimisht të bëhesh maltez, bullgar etj., pastaj të aplikosh për një shtetësi evropiane mbikombëtare. Kush mendon se kjo është kundër traktateve evropiane, duhet të marrë një gjë në konsideratë: nëse praktika mashtruese e dhënies së shtetësive nuk ndalet, do të krijohet një lloj hierarkie e pasaportave të BE-së – pavarësisht nëse na pëlqen apo jo./DW

(a.m/dosja.al)

 

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

bota bota be biznese pasaporta be biznese pasaporta

Sondazh

Poll
Bota 19 Shkurt 2019, 17:50

BANGLADESH- Autoritetet e Bangladeshit kanë bllokuar pothuajse 20,000 faqe interneti si pjesë e një lufte të nisur kundër pornografisë.Lajmi është bërë i ditur ...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet