Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Jep dorëhqjen, nuk ka dialog!
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Çështja e pronësisë, pavarësisht përpjekjeve të vazhdueshme të qeverive për t’i dhënë zgjidhje, ka mbetur problematike vit pas viti. Jo në pak raste është përdorur si kartë politike sa herë ishte kohë zgjedhjesh. E në rast rotacionesh, më shumë sesa është dhënë zgjidhje, janë krijuar ligje mbi ligje, e reforma mbi reforma duke e komplikuar edhe më shumë.
Për thuajse tre vite, një kuadër ligjor tërësisht i ri, që rikonceptoi pjesën institucionale dhe rrugën që do t’i jepej çështjeve pezull të pronave nga legalizimet te hipotekimi i pallateve të braktisura apo regjistrimi i Akteve të Marrjes së Tokës në Përdorim, shënoi një tjetër “start”. Krijimi i Agjencisë Shtetërore të Kadastrës, nga bashkimi i tre institucioneve ku si bosht shërbeu ish-Zyra e Regjistrimit të Pasurive të Paluajtshme, ishte një nga pjesët më të rëndësishme të kësaj reforme.
Artan Lame, Drejtor i Përgjithshëm i Agjencisë Shtetërore të Kadastrës, në një intervistë për “Monitor” bën sot një bilanc të çështjes së pronave në vend dhe sfidat që ka përpara institucioni. Në shifra, sot, falë procesit të legalizimit u janë dorëzuar 210 mijë familjeve lejet e legalizimit për ndërtimet informale. Paralelisht ka vijuar hipotekimi i pallateve të braktisur nga ndërtuesit, ku numërohen të paktën 14 mijë familje përfituese.
Lame parashtron se problematika e pronës nuk mund të zgjidhet në afatshkurtër, por vënia në rrugë e disa proceseve të lëna pezull si dhe krijimi i disa modeleve që funksionojnë dhe kanë dhënë rezultat, është padyshim diçka e mirë, që po aplikohet edhe në hallka të tjera që lidhen me pronësinë, si regjistrimi i lejeve të legalizimit, regjistrimi i banesave të vjetra, kalimi i oborreve të dhëna në përdorim e procese më të vogla që në total bëhen 10 për ASHK.
Ku ndodhemi sot në raport me pronën në Shqipëri, po të kemi parasysh proceset që e kanë shoqëruar atë si legalizimi, regjistrimet, privatizimet?
Kanë kaluar 30 vjet nga ndryshimi i sistemit të fundit, dhe në këto 108 vjet, Shqipëria ka ndërruar 3-4 sisteme themeltare, nga të cilët, asnjë nuk ka arritur asnjëherë të zgjidhë në themel problematikën e pronës. Kjo problematikë nuk është krijuar në vitet ’90, por ka nisur që në 1912. Të gjithë regjimet deri në 1944-n, kanë menduar t’i japin një zgjidhje në kahjen e zhvillimit kapitalist, por për shkak të ndryshimeve të shpeshta, nuk e kanë finalizuar.
Edhe Zogu, i cili mori iniciativën për Reformën Agrare, nuk arriti ta çonte deri në fund, edhe pse për disa gjëra mund të kritikohet, por për disa të tjera, përpjekjet i çoi deri në fund. Sa i përket pronës, nuk arriti të krijojë një kadastër themeltare të vendit, sepse edhe ai, kohë pas kohe e braktiste si ide, për shkak të presionit të brendshëm të shtresave të ndryshme politike të momentit.
Pastaj filloi lufta dhe në ’44-ën, ne ndryshuam totalisht sistem. Ky i fundit u përpoq me logjikën e vet ta zgjidhte ndryshe, në kuadër të ideologjisë marksiste. U pa që dhe ky sistem, i cili vazhdoi deri në 1990, la pas shkatërrimin e vet.
Në vitet ‘90 e nisëm tërësisht nga fillimi. Na u duk sikur po i ktheheshim sistemit të para ’44. Në fakt, për shkak të mungesës së përvojës, interesave, padijes dhe faktit që kishte humbur lidhja e qartë e pronësisë së para ‘44 dhe pas ’90, nuk ishim në gjendje të ndërtonim një skemë të qartë funksionale.
Harxhuam 3 dekada në përpjekje për të ngritur një sistem të ri, duke krijuar një mish-mash të jashtëzakonshëm. Në themel të këtij kaosi, ishte mungesa e një boshti orientues që duhet të fillonte në ’90, e vazhdonte pafund. Sa herë ndryshonin qeveritë, ndryshonin politikat, ndërsa legjislacioni mbivendosej pa asnjë koherencë.
Në disa sektorë parimi ishte “kush të shqyejë ç’të mundet”. Në fund, mbërritëm deri në mesin e viteve 2010-2015 me situatën që e njohim: një pafundësi gjyqesh për prona, krime e vrasje për shkak të pronave, me mbivendosje e abuzime.
Merita e parë e qeverisë aktuale ishte hapja e kapakut të një tenxhereje që vlonte prej vitesh. Nëse deri në atë kohë, rreth 2015, ishte thjesht një refren çështja e pronave, e pastaj vazhdonte fundi i pafundmë, të paktën u frenua procesi, për ta nxjerrë ballë popullit dhe ballë çdo njeriu që mund të kontribuonte në situatën reale.
U nxorën gjithë problematikat, pa fshehur asgjë. I kemi thënë dhe pranuar të gjitha, sepse në një mënyrë apo në një tjetër, politika shqiptare ka qenë e përfshirë, diku me malinjitet, diku nga padija. E vetmja mënyrë për ndryshim, është një reformë themeltare në pjesën ligjore të pronës. Unë e kam vrarë mendjen për të kuptuar agravimin 30-vjeçar të situatës në fushën e pronave që kishte arritur në ekstreme të patolerueshme.
Arsyet mendoj janë dy.
E para, sepse tenxherja e pronave arriti në pikën e shpërthimit. Pra vazhdoi të mahisej për gjithë këto vite dhe, ose do të uleshim ta zgjidhnim, ose do të na merrte me vete të gjithëve.
E dyta, ka të bëjë me zhvillimin ekonomik të vendit, nxitjen e investimeve, joshjen për të investuar e për të ndërtuar në gjithë fushat, nga investimet në bregdet tek ndërtimet në qytete, investime në bujqësi e energjetikë, linja prodhimi e paketimi. Rritja e interesit për to, papritur i dha vlerën e munguar pronave.
Për shembull, prona në Theth ishte problem dhe në vitin 2000. Por atëherë, nuk i shkonte kujt në mendje të shkonte Theth. Turisti i huaj nuk e dinte ku binte Thethi. Në Theth kishte banorë që jetonin, por s’kishin dokumente, e as ju duheshin dhe këtu mbaronte çështja. Kur në Theth nisën të shkojnë turistët, u bë interesant, u kërkua të ndërtoheshin hotele dhe bujtina. Papritur, prona mori vlerë e gjithë këta njerëz kërkuan menjëherë dokumentet.
Kjo ka ndodhur në të gjithë vendin. Shpërthimi i investimeve, i rriti vlerën pronës dhe kërkoi pajisjen me dokumentacion. Ky fakt e vuri qeverinë shqiptare para dilemës se pa zgjidhur pjesën e pronave, nuk zgjidhim dot atë të investimeve.
Marrë nga Monitor.al
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
Efektiviteti i shpenzimeve publike po cenohet nga pagesat jo të rregullta të qeverisë, të cilat zakonisht bëhen në fund të muajit dhjetor. Kjo praktikë e cilësu...
Lufta ndaj informalitetit gjatë vitit 2021 do të kalojë në një nivel tjetër dhe do të përqendrohet kryesisht në dy linja, sipas programit të fundit ekonomik të ...
Frika nga COVID, kufizimet e orareve dhe lëvizshmërisë në vende të ndryshme të rajonit, Europës dhe botës ka ulur pothuajse në 95% kërkesat për festime jashtë k...
TIRANË – Legjislacioni për zbardhjen e aksionerëve të vërtetë të kompanive që operojnë në Shqipëri është finalizuar me një vendim të Këshillit të Min...
TIRANË– Pandemia e ka goditur rëndë transportin ajror. Trafiku i pasagjerëve ra me 61% në 2020-n, duke zbritur në nivelin më të ulët që nga viti 2008. Si u...
TIRANË- Drejtuesja e qendrës “Linja e Këshillimit për Gra dhe Vajza”, Iris Luarasi tha në emisionin “Bardh a Zi” se të gjithë sot jemi dëshmita...
TIRANË- Soni, një 30-vjeçar që jeton në Tiranë e thotë me bindje të plotë se nëse do i jepet rasti, nuk do të vaksinohet për COVID-19. Megjithatë, p...
SHQIPËRI– Nëse ka dy çështje globale vërtetë të rëndësishme, janë ato mjedisore dhe klimaterike. Për herë të parë Shqipëria e ka rastin të mar...
Familjet që kishin kryefamiljarin me arsim të lartë kanë ulur konsumin në vitin 2019 në raport me vitin 2017, në pjesën më të madhe të qarqeve në vend.Sipas të ...
Pandemia ka dhënë efekt të ndjeshëm në performancën e të ardhurave buxhetore në vitin 2020, ndonëse në muajt e fundit situate ka ardhurt drejt përmirësimit.Sipa...
