LIVE UPDATES
Bota

Zjarret në Zvicër/ Shkencëtarët: Speciet e rralla pushtojnë zonat e djegura

"Disa specie vendosen shpejt dhe pas vetëm disa vitesh biodiversiteti i zonës së djegur tejkalon atë të pyllit të dikurshëm". Ky është përfundimi i arritur nga Instituti Federal i Kërkimeve Zvicerane për Kërkimet e Pyjeve, i cili ka studiuar dinamikën e rigjenerimit të pyjeve të djegura për 20 vjet, në mënyrë që të kontribuojë në praktikën pyjore dhe mbrojtjen e natyrës.

12 Gusht 2023, 16:54 Nga m.s
Zjarret në Zvicër/ Shkencëtarët: Speciet e rralla
foto ilustruese

Më 13 gusht 2003, 300 hektarë pyll me përafërsisht 200.000 pemë u dogjën në Loik, kantoni Valais, në jugperëndim të Zvicrës. Ishte një nga zjarret më të mëdha në vend. Megjithatë, pak kohë më vonë, një larmi mbresëlënëse speciesh u zhvilluan atje. Bimët dhe insektet e reja kolonizuan zonën e djegur. "Disa specie vendosen shpejt dhe pas vetëm disa vitesh biodiversiteti i zonës së djegur tejkalon atë të pyllit të dikurshëm".

Ky është përfundimi i arritur nga Instituti Federal i Kërkimeve Zvicerane për Kërkimet e Pyjeve, i cili ka studiuar dinamikën e rigjenerimit të pyjeve të djegura për 20 vjet, në mënyrë që të kontribuojë në praktikën pyjore dhe mbrojtjen e natyrës.

Kur pyjet digjen, flora dhe fauna shkatërrohet, por sa fatale janë zjarre të tilla?

“Së pari shkaktohen dëme masive, kjo është e qartë: pylli mbrojtës ose produktiv do të humbasë”, por “ekosistemet kanë elasticitet, që do të thotë se herët a vonë mund të rikuperohen. Ndryshimi në dekadat e ardhshme mund të jetë befasues, pasi diversiteti i tyre tejkalon atë të pyllit të mëparshëm. Pas një dëmtimi të tillë të natyrës, në sipërfaqen e tokës tashmë të djegur mbizotërojnë kushte krejtësisht të ndryshme sesa më parë në pyllin me hije dhe të dendur halorë. Për shumë specie, lind kështu një habitat i përshtatshëm, shpesh i madh. Speciet e tjera përfitojnë nga të ardhurit dhe krijohet një piramidë ushqimore jashtëzakonisht mbresëlënëse, e cila gradualisht po zhduket me ripyllëzimin”, tha Thomas Wohlgemuth, ekolog pyjor WSL për Radion dhe Televizionin Zviceran (SRF).

Kjo ndodh sepse djegia e shtresës së humusit (lënda organike në tokë) prodhon hi dhe rrit vlerën e pH. Në afat të shkurtër, më shumë lëndë ushqyese janë në dispozicion për bimët e sapoardhura. Insektet, brumbujt, karkalecat, merimangat dhe bletët përfitojnë nga lulet dhe barishteve që rriten. “Ky është një proces emocionues i zhvillimit të një biodiversiteti më të madh. Llojet e rralla ose të konsideruara të zhdukura pushtojnë zona të zhveshura. Nga ky këndvështrim, një zjarr në pyll, pavarësisht pasojave të tij shkatërruese – është një pasurim për natyrën”, shtoi Wolgemuth.

E gjithë kjo nuk është vetëm teori. Në Loik, për shembull, fillimisht u rritën shumë bimë barishtore, më pas barërat filluan të mbizotërojnë zonën e djegur dhe speciet që më parë vështirë se mund të mbijetonin u rritën. Të ashtuquajturat bimë pirofile, si Epilobium dhe Isatis tinctoria, farat e të cilave barten nga era, përhapen me shpejtësi në zonat e djegura. Ndër të tjera, studiuesit e WSL identifikuan spinaqin me luleshtrydhe që mendohet se do të zhduket (Blitum virgatum), gjethet e të cilit hahen, si dhe frutat e tij të kuq. Kjo bimë me shkurre u shfaq në masë vetëm dy vjet pas zjarrit. Farat me sa duket kishin duruar në tokë dhe më pas gjetën momentin e duhur për të mbirë. "Zjarret çlirojnë disi potencialin e biodiversitetit të një zone," shpjegoi Wolgemuth në radion zvicerane. 

zjarret pyjet

Sondazh

Poll
MË SHUMË

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Shiko video te tjera