LIVE UPDATES
Art&Argëtim

Mjeku i Harvardit zbulon se cila vitaminë ndihmon trurin

Dr. Naidoo është drejtor i të ushqyerit në Spitalin e Përgjithshëm të Massachusetts dhe mjek në Shkollën Mjekësore të Universitetit të Harvardit.

18 Maj 2023, 16:54 Nga k.m.
Mjeku i Harvardit zbulon se cila vitaminë ndihmon trurin
Foto ilustruese

SHBA- Mënyrat se si ajo e mban trurin e saj "të ri dhe të shëndetshëm" zbulohet nga Dr. Uma Naidoo, drejtore e ushqimit në Spitalin e Përgjithshëm të Massachusetts dhe mjeke në Shkollën Mjekësore të Universitetit të Harvardit. Dr. Naidoo, është vlerësuar si pioniere në fushën e psikiatrisë nutricionale dhe përvoja e saj e çmuar është përmbledhur në faqet e librit “This is Your Brain on Food” në të cilin ajo shpjegon marrëdhënien midis shëndetit mendor dhe ushqimeve që konsumojmë.

Ajo vetë ndjek një dietë të ekuilibruar dhe merr të gjitha vitaminat e nevojshme për të parandaluar rënien e fuqisë së trurit, një çështje që shqetëson shumë komunitetin shkencor. Sipas Dr. Naidoo, një plan i personalizuar ushqimor mund të kontribuojë në mënyrë efektive në shëndetin e mirë të trurit, pasi ajo që hamë përveç trupit ndikon ndjeshëm në tru dhe humor. Ushqimet natyrale përmbajnë një sërë vitaminash që mund të përmirësojnë funksionin njohës dhe të mbajnë trurin në formë.

Për këtë qëllim Dr. Naidoo sugjeron grupin e vitaminave B, mungesa e të cilit lidhet me depresionin, çrregullimet dhe paaftësinë intelektuale. Kompleksi B është një grup prej 8 vitaminash që kanë një rol të rëndësishëm në metabolizmin e qelizave dhe sintezën e qelizave të kuqe të gjakut dhe secila ofron përfitime të ndryshme për trupin. 

Ushqimet e nevojshme

Veza: Vezët janë një ushqim i pasur me lëndë ushqyese me pak kalori. Ato ofrojnë sasi të mjaftueshme të vitaminës D, zinkut, kalciumit dhe të gjitha vitaminave B. Shumë nga lëndët ushqyese në vezë gjenden ekskluzivisht në të verdhën e vezëve, ndërsa e bardha përmban kryesisht proteina.

Kosi: Kosi është i pasur me vitaminë B2 dhe B12, si dhe me probiotikë natyralë, të cilët mbështesin shëndetin e zorrëve, si dhe shëndetin mendor. Kosi i thjeshtë grek përmban proteina të shtuara.

Bishtajoret: Të gjitha bishtajoret kanë vlera të mëdha ushqyese. Është një burim i pasur i karbohidrateve komplekse, aminoacideve, fibrave, vitaminave dhe elementëve gjurmë. Ato ndihmojnë në rritjen e humorit dhe shëndetit të trurit dhe janë një burim i shkëlqyer i B9 dhe sasive të vogla të B1, B2, B3, B5 dhe B6.

Salmoni: Salmoni është i pasur me të gjitha vitaminat B, veçanërisht B2, B3, B6 dhe B12. Përveç kësaj, është një nga burimet më të mira të acideve yndyrore omega-3, të vlefshme për trupin, të cilat krijojnë një mburojë mbrojtëse natyrore kundër sëmundjeve degjenerative.

Fara luledielli: Farat e lulediellit janë një nga burimet më të mira bimore të vitaminës B5. Vetëm 30 gramë fara luledielli sigurojnë 20% të vlerës së rekomanduar ditore të B5. Është një burim i mirë i fosforit, magnezit, hekurit, kalciumit, kaliumit, proteinës së vitaminës E dhe përmban elementë gjurmë, zink, mangan, bakër, krom dhe karotinë, si dhe acide yndyrore të pangopura dhe të pangopura.

Zarzavatet me gjethe: Ato janë të pasura me fibra, të cilat ndihmojnë në kontrollin e kolesterolit dhe presionit të gjakut, ndihmojnë në rregullimin e sheqerit në gjak dhe ju bëjnë të ndiheni të ngopur. Zarzavatet me gjethe si spinaqi, drithi dhe lakra jeshile janë burime të shkëlqyera të vitaminës B9.

Kompleksi B

Tetë vitaminat B kontribuojnë në shëndet në mënyra të ndryshme dhe mund të gjenden në një gamë të gjerë ushqimesh.

Vitamina B1: E njohur gjithashtu si tiaminë, mjaftueshmëria e saj është jetike për funksionin bazë të qelizave dhe metabolizmin e lëndëve ushqyese. Truri ka nevojë për B1 për t'u mbrojtur nga problemet neurologjike që e kërcënojnë atë. B1 e marrim nga mëlçia e viçit, bizelet, shpargu, thjerrëzat, farat e lulediellit, fasulet etj.

Vitamina B2 : B2 punon duke forcuar enzimat në qeliza. Ndihmon gjithashtu në rritjen e qelizave, prodhimin e energjisë dhe zbërthimin e yndyrave dhe substancave të tjera si ilaçet. B2 gjendet në vezë, mëlçi, mish pa dhjamë, produkte qumështi, perime jeshile, drithëra.

Vitamina B3: E njohur edhe si niacinë, vitamina B3 i siguron trupit mbrojtje antioksiduese dhe ndihmon metabolizmin dhe sistemin nervor të funksionojnë siç duhet. Trupi i njeriut nuk mund të sintetizojë niacinë, ndaj duhet të merret përmes ushqimit. Ushqimet nga të cilat mund të marrim B3 janë kërpudhat, drithërat, mëlçia, bulmeti, toni, gjalpi i kikirikut, tahini, orizi kaf, avokado etj.

Vitamina B5: B5 është thelbësore për prodhimin e koenzimës A, e cila ndihmon enzimat e trupit të prodhojnë dhe shpërbëjnë acidet yndyrore për energji. Përveç kësaj, ndihmon qelizat të prodhojnë proteina, duke ndihmuar në prodhimin e yndyrave të nevojshme. B5 gjendet tek kërpudhat, lulelakra, luleshtrydhet, misri, arrat, mishi dhe produktet e qumështit.

Vitamina B6: B6 ka një rol të rëndësishëm në metabolizmin e proteinave dhe yndyrave dietike, por edhe në prodhimin e energjisë, proliferimin e qelizave, funksionimin e sistemit nervor qendror dhe hematopoiezën. Përveç kësaj, ai merr pjesë në prodhimin e hormoneve që përdorin acidet yndyrore esenciale si substrat. Nivelet e duhura të kësaj vitamine lidhen me një rrezik më të ulët të një numri kanceresh. E gjejmë tek specat, lulelakra, bananet, pula, kumbullat dhe avokado.

Vitamina B7: Përdoret në shumë procese metabolike. Shndërron ushqimin në energji, ndërkohë që siguron funksionimin e duhur të mëlçisë, sistemit nervor, shikimit, forcon dhe hidraton flokët dhe lëkurën dhe mund të ndihmojë në ruajtjen e niveleve të qëndrueshme të glukozës në gjak. Burime të mira të vitaminës B7 janë vezët, djathi, mëlçia, avokado, salmoni dhe sardelet.

Vitamina B9: E njohur zakonisht si acid folik, është një suplement popullor dhe vitaminë thelbësore për të mbështetur shëndetin e trurit dhe neurologjik, funksionin optimal të neurotransmetuesve dhe shëndetin e ekuilibruar psikologjik, ndërsa ndihmon në detoksifikimin qelizor. Mund të marrim nga bishtajoret, spinaqi, brokoli, shpargu, avokado, vezët dhe kikirikët.

Vitamina B12: Vitamina B12 është e nevojshme për funksionimin normal të sistemit nervor, për prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut dhe sintezën e ADN-së. Përveç kësaj, është i rëndësishëm për prodhimin e qelizave të kuqe të gjakut, funksionimin normal të sistemit nervor dhe sintezën e ADN-së. Ushqimet nga të cilat mund të marrim B12 janë veza, viçi, bulmeti, peshku, shpendët, prodhimet e detit, qumështi i sojës.

ushqimet e nevojshme

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet