LIVE UPDATES
Insights

Arkitektët i shitën profesionin politikanëve

2 Mars 2019, 13:38 Nga DOSJA
Arkitektët i shitën profesionin politikanëve

Në kohën e komunizmit, kish një numër arkitektësh dhe urbanistësh që njerëzit e zakonshëm i njihnin, ata ishin personalitete. Sot po të pyesësh një qytetar të thjeshtë, nuk njohin emrin e asnjë arkitekti. Arkitektet fshihen pas anonimatit, pas ca emrave të koduar të studiove, kështu e ndjejnë veten rehat. Nuk kanë asnjë përgjegjësi, nuk duan asnjë lavdi, duan veç paranë.

Funksioni i kryearkitektit në qytetet e mëdha u eleminua, e ka marrë vetë kryebashkiaku. Të gjithë urdhërat, shpjegimet, atributet profesionale i japin politikanët dhe arkitektët dëgjojnë me gojën hapur dhe nuk flasin. Në fakt këtu duhet të ishin thirrur në rradhë të parë, politikanët, se ata vendosin për çdo gjë në arkitekturë. Ku janë? Konferenca duhet të ishtë share-politikanët-arkitëktë.

Janë eleminuar të gjitha hallkat profesionale, të cilat mund të siguronin një kontroll mbi territorin si edhe mbi urbanistikën dhe projektimin arkitektonik. I fundit ishte dekreti i 2008 i Sali Berishës që, eleminoi edhe institutin e urbanistikës. Ne kemi 100 shkallë të gjyqësorit por s’kemi asnjë shkallë për të mbrojtur territorin.

Shikoni Selitën dhe Dajtin, që ishin territoret më afër qytetit. Janë një kaos urban i paimagjinueshëm dhe kjo vetëm sepse u kopjuan ligjet europiane dhe konkretisht ligji i autonomisë vendore. Sipas saj, çdo kryevendor, kryeplak, kryekomunar, kryebashkiak, kryeministër, kanë të drejtë të vendosin për çdo gjë. Pra jo profesionisët, poltikanët.

Kryebashkiaku i një qyteti të jashtëzakonshëm si Korça, i ndërroi fytyrën qytetit, tani kemi një tjetër qytet. Ai mirë që nuk na bën operacionë në fytyrën tonë e të na thotë më keni dhënë votën. Të gjithë këta thonë: Ne sjellim ndryshimin, kur ndryshimi mund të jetë edhe negativ dhe ndryshimin as nuk po ja kërkon njeri. Në Tiranë po ngrihen godina të larta njëra pas tjetrës, pa u mbaruar ato që kanë filluar. Si te Republika që ka 13 vjet. Nuk jepet asnjë e dhën teknike dhe ekonomike për ngritjen e tyre.

Pas 25 viteve demokraci, po kalojmë një krizë të rënde identiteti në: pushtimin e territorit me 340 mijë ndërtime pa leje me sistemin politik që gjeneron dhunël; me sistemin gjyqësor; me sistemin arsimor; me betonizimin e qyteteve dhe parqeve; me vetëshkatërrimin me 100 mijë objekte të ndërtuara dhe të prishura. Vetëshkatërrimi duke u quajtur dhe si Rijetëzim! Piramida, Stadiumi Qemal Stafa, Teatri Kombëtar, Bashkia e Re e Korçës duke eleminuar Pallatin e Kulturës dhe Bibliotekën! Kjo Bashki është mbi qytetin apo t’i shërbejë qytetit? Qyteti është për Bashkinë apo Bashkia është për qytetin?!

Shqiptarët duan me doemos një CV dhe një Diplomë. Diplomën si mjet mbrojtës, si koha komuniste e sforcuar. Kështu e bëre, të shpif, edhe sistemin arsimor. Çdo gjë bazohet mbi plagjiaturë; asnjëri nuk do ta akuzojë tjetrin, se është vetë si ai tjetri. Janë mbi 2000 liçensa në arkitekturë dhe të gjithë duan të qëndrojnë në Tiranë. Në qytetet e vogla nuk ka asnjë arkitekt. Këtë vit unë e quajta si 100 vjetorin e projektimit profesional 1920-2020. Bisedoj për Arkitektët e parë shqiptarë, sepse përpara atyre kanë projektuar Arkitektë austriakë, italianë, francezë etj.

Katër arkitektët e parë shqiptarë ishin Sotiri, Butka, Lufi dhe Luarasi. Këta janë themeluesit e shkollës shqiptare të projektimit por, rëndësi e tyre është e madhe sepse bashkë me intektualë të tjerë ishin të parët që ngritën shtetin intelektual, teknik shqiptar. Sepse nuk mjafton vetëm të bësh shtetin politik, duhet të bësh edhe shtetin ushtarak, duhet të bësh edhe shtetin juridik, duhet të bësh dhe shtetin teknik, që ishin inxhinierë dhe arkitektë. Por për objektet e tyre s’kemi vënë asnjë pllakë, me emrin e tyre, që janë themeluesit e kësaj shoqërie. Ky është shteti jonë.

Dështime në grafitin urban dhe në projektimin kemi këto 25 vjet. Këto institute pas 90 u prishën një e nga një. Tani ështe vetëm Arkivi Qëndror Teknik. Në atë kohë botohej Revista “Ndërtuesi” me 2600 kopje, kur në kolegjium ishte në fillim Sokrat Mosko, pastaj ishte Koço Mijo; dhe këta ishin atje për të bërë arkitekturë. Sot ne nuk kemi asnjë revistë për arkitekturë. Mjaft t’ju them që këtë vit nuk ka asnjë hartim. Mjafton tju them që për këtë libër s’kam marrë asnjë lek. Kush do dorëshkruajë dhe kush do diskutojë? E si mund të zhvillohet kjo arkitekturë, pa një diskutim?

Arkitektura formon fytyrën e botës. Ajo asnjëherë nuk ka përcaktuar ndarje, nuk ka krijuar territore. Ajo është fryma e gjithë njerëzimit. Kush e do këtë profesion, duhet të betohet para natyrës dhe jo para politikanit. Arkitekti duhet të betohet para një mali, para një pylli, para një lumi. Do jenë si ju, aq i pastër, aq harmonik, aq gurgullitës, aq i qetë. Do ju japë njerëzve hapësirë edhe dritë. Tani pasi i kanë mbaruar qytetet, i janë futur maleve e lumenjve.

Në datën 7 mars, në Parlamentin Evropian, diskutohet për lumenjtë e Ballkanit dhe veçanërisht të Shqipërisë. Së fundmi, duan të ndërtojnë 3 hidrocentrale ne lumin e Vlorës. NUK LANË GJË PA BËRË!!! Dhe e gjitha kjo në emër të modernitetit. Shoqata ka filluar të funksionojë, po mundohet të bëjë diçka, por është ë frikësuar, prandaj duhet mbështetja dhe ndihma juaj.

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

opinione opinione maks velo profesioni i arkitektit shitja e profesionit maks velo profesioni i arkitektit shitja e profesionit

Sondazh

Poll
Insights 2 Mars 2019, 12:20

Butaforia e Samitit…

Samiti Diasporës… Ore injorantë… A e keni të qartë kuptimin e fjalës Samit apo jo… Samit do të thotë takim kryetarësh shtetesh ku zakonisht sy...

Insights 2 Mars 2019, 12:08

Nderin e burrave e kanë në dorë gratë!

Këngëtarja amerikane me origjinë shqiptare, Bebe Rexha sapo ka nxjerrë një këngë të re me titullin “Last Hurrah” (Urra-ja e fundit), dhe në videoclipin e publik...

Insights 1 Mars 2019, 19:02

Diaspora e përdorur

I zhurmshëm ka qenë marketingu mediatik, këto ditë, i të ashtuquajturit “samit” të diasporës, që po mbahet në Tiranë.Duke u njohur me programin e këtij eventi, ...

Insights 1 Mars 2019, 06:24

Kur grabitja u shitet qytetarëve si favor

Ministrja e Shendetesise komunikoi sot per qytetaret vendimin e qeverise per indeksimin e cmimit te barnave, duke reflektuar ne cmimet e reja renien e euros. Si...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë