LIVE UPDATES
Insights

Arkitektët i shitën profesionin politikanëve

2 Mars 2019, 13:38 Nga DOSJA
Arkitektët i shitën profesionin politikanëve

Në kohën e komunizmit, kish një numër arkitektësh dhe urbanistësh që njerëzit e zakonshëm i njihnin, ata ishin personalitete. Sot po të pyesësh një qytetar të thjeshtë, nuk njohin emrin e asnjë arkitekti. Arkitektet fshihen pas anonimatit, pas ca emrave të koduar të studiove, kështu e ndjejnë veten rehat. Nuk kanë asnjë përgjegjësi, nuk duan asnjë lavdi, duan veç paranë.

Funksioni i kryearkitektit në qytetet e mëdha u eleminua, e ka marrë vetë kryebashkiaku. Të gjithë urdhërat, shpjegimet, atributet profesionale i japin politikanët dhe arkitektët dëgjojnë me gojën hapur dhe nuk flasin. Në fakt këtu duhet të ishin thirrur në rradhë të parë, politikanët, se ata vendosin për çdo gjë në arkitekturë. Ku janë? Konferenca duhet të ishtë share-politikanët-arkitëktë.

Janë eleminuar të gjitha hallkat profesionale, të cilat mund të siguronin një kontroll mbi territorin si edhe mbi urbanistikën dhe projektimin arkitektonik. I fundit ishte dekreti i 2008 i Sali Berishës që, eleminoi edhe institutin e urbanistikës. Ne kemi 100 shkallë të gjyqësorit por s’kemi asnjë shkallë për të mbrojtur territorin.

Shikoni Selitën dhe Dajtin, që ishin territoret më afër qytetit. Janë një kaos urban i paimagjinueshëm dhe kjo vetëm sepse u kopjuan ligjet europiane dhe konkretisht ligji i autonomisë vendore. Sipas saj, çdo kryevendor, kryeplak, kryekomunar, kryebashkiak, kryeministër, kanë të drejtë të vendosin për çdo gjë. Pra jo profesionisët, poltikanët.

Kryebashkiaku i një qyteti të jashtëzakonshëm si Korça, i ndërroi fytyrën qytetit, tani kemi një tjetër qytet. Ai mirë që nuk na bën operacionë në fytyrën tonë e të na thotë më keni dhënë votën. Të gjithë këta thonë: Ne sjellim ndryshimin, kur ndryshimi mund të jetë edhe negativ dhe ndryshimin as nuk po ja kërkon njeri. Në Tiranë po ngrihen godina të larta njëra pas tjetrës, pa u mbaruar ato që kanë filluar. Si te Republika që ka 13 vjet. Nuk jepet asnjë e dhën teknike dhe ekonomike për ngritjen e tyre.

Pas 25 viteve demokraci, po kalojmë një krizë të rënde identiteti në: pushtimin e territorit me 340 mijë ndërtime pa leje me sistemin politik që gjeneron dhunël; me sistemin gjyqësor; me sistemin arsimor; me betonizimin e qyteteve dhe parqeve; me vetëshkatërrimin me 100 mijë objekte të ndërtuara dhe të prishura. Vetëshkatërrimi duke u quajtur dhe si Rijetëzim! Piramida, Stadiumi Qemal Stafa, Teatri Kombëtar, Bashkia e Re e Korçës duke eleminuar Pallatin e Kulturës dhe Bibliotekën! Kjo Bashki është mbi qytetin apo t’i shërbejë qytetit? Qyteti është për Bashkinë apo Bashkia është për qytetin?!

Shqiptarët duan me doemos një CV dhe një Diplomë. Diplomën si mjet mbrojtës, si koha komuniste e sforcuar. Kështu e bëre, të shpif, edhe sistemin arsimor. Çdo gjë bazohet mbi plagjiaturë; asnjëri nuk do ta akuzojë tjetrin, se është vetë si ai tjetri. Janë mbi 2000 liçensa në arkitekturë dhe të gjithë duan të qëndrojnë në Tiranë. Në qytetet e vogla nuk ka asnjë arkitekt. Këtë vit unë e quajta si 100 vjetorin e projektimit profesional 1920-2020. Bisedoj për Arkitektët e parë shqiptarë, sepse përpara atyre kanë projektuar Arkitektë austriakë, italianë, francezë etj.

Katër arkitektët e parë shqiptarë ishin Sotiri, Butka, Lufi dhe Luarasi. Këta janë themeluesit e shkollës shqiptare të projektimit por, rëndësi e tyre është e madhe sepse bashkë me intektualë të tjerë ishin të parët që ngritën shtetin intelektual, teknik shqiptar. Sepse nuk mjafton vetëm të bësh shtetin politik, duhet të bësh edhe shtetin ushtarak, duhet të bësh edhe shtetin juridik, duhet të bësh dhe shtetin teknik, që ishin inxhinierë dhe arkitektë. Por për objektet e tyre s’kemi vënë asnjë pllakë, me emrin e tyre, që janë themeluesit e kësaj shoqërie. Ky është shteti jonë.

Dështime në grafitin urban dhe në projektimin kemi këto 25 vjet. Këto institute pas 90 u prishën një e nga një. Tani ështe vetëm Arkivi Qëndror Teknik. Në atë kohë botohej Revista “Ndërtuesi” me 2600 kopje, kur në kolegjium ishte në fillim Sokrat Mosko, pastaj ishte Koço Mijo; dhe këta ishin atje për të bërë arkitekturë. Sot ne nuk kemi asnjë revistë për arkitekturë. Mjaft t’ju them që këtë vit nuk ka asnjë hartim. Mjafton tju them që për këtë libër s’kam marrë asnjë lek. Kush do dorëshkruajë dhe kush do diskutojë? E si mund të zhvillohet kjo arkitekturë, pa një diskutim?

Arkitektura formon fytyrën e botës. Ajo asnjëherë nuk ka përcaktuar ndarje, nuk ka krijuar territore. Ajo është fryma e gjithë njerëzimit. Kush e do këtë profesion, duhet të betohet para natyrës dhe jo para politikanit. Arkitekti duhet të betohet para një mali, para një pylli, para një lumi. Do jenë si ju, aq i pastër, aq harmonik, aq gurgullitës, aq i qetë. Do ju japë njerëzve hapësirë edhe dritë. Tani pasi i kanë mbaruar qytetet, i janë futur maleve e lumenjve.

Në datën 7 mars, në Parlamentin Evropian, diskutohet për lumenjtë e Ballkanit dhe veçanërisht të Shqipërisë. Së fundmi, duan të ndërtojnë 3 hidrocentrale ne lumin e Vlorës. NUK LANË GJË PA BËRË!!! Dhe e gjitha kjo në emër të modernitetit. Shoqata ka filluar të funksionojë, po mundohet të bëjë diçka, por është ë frikësuar, prandaj duhet mbështetja dhe ndihma juaj.

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

opinione opinione maks velo profesioni i arkitektit shitja e profesionit maks velo profesioni i arkitektit shitja e profesionit

Sondazh

Poll
Insights 2 Mars 2019, 12:20

Butaforia e Samitit…

Samiti Diasporës… Ore injorantë… A e keni të qartë kuptimin e fjalës Samit apo jo… Samit do të thotë takim kryetarësh shtetesh ku zakonisht sy...

Insights 2 Mars 2019, 12:08

Nderin e burrave e kanë në dorë gratë!

Këngëtarja amerikane me origjinë shqiptare, Bebe Rexha sapo ka nxjerrë një këngë të re me titullin “Last Hurrah” (Urra-ja e fundit), dhe në videoclipin e publik...

Insights 1 Mars 2019, 19:02

Diaspora e përdorur

I zhurmshëm ka qenë marketingu mediatik, këto ditë, i të ashtuquajturit “samit” të diasporës, që po mbahet në Tiranë.Duke u njohur me programin e këtij eventi, ...

Insights 1 Mars 2019, 06:24

Kur grabitja u shitet qytetarëve si favor

Ministrja e Shendetesise komunikoi sot per qytetaret vendimin e qeverise per indeksimin e cmimit te barnave, duke reflektuar ne cmimet e reja renien e euros. Si...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet