LIVE UPDATES
Bota

ANALIZA për mos t’u humbur! Si mund të përfundojë lufta në Ukrainë? 5 skenarët e mundshëm

3 Mars 2022, 17:39 Nga DOSJA
ANALIZA për mos t’u humbur! Si mund të përfundojë

Mes mjegullës së luftës, mund të jetë e vështirë të shihet rruga para. Lajmet nga fusha e betejës, zhurmat diplomatike, emocionet e të pikëlluarve dhe të shpërngulurve; e gjithë kjo mund të jetë dërrmuese për të analizuar. Pra, le të tërhiqemi për një moment dhe të shqyrtojmë se si mund të zhvillohet konflikti në Ukrainë. Cilat janë disa nga skenarët e mundshëm që po shqyrtojnë politikanët dhe planifikuesit ushtarakë? Pak mund të parashikojnë të ardhmen me besim, por këtu janë disa rezultate të mundshme. Shumica janë të zymtë.

Luftë e shkurtër

Sipas këtij skenari, Rusia përshkallëzon operacionet e saj ushtarake. Ka më shumë sulme pa dallim artilerie dhe raketash anembanë Ukrainës. Forca ajrore ruse – e cila ka luajtur një rol të vogël deri më tani – fillon sulme ajrore shkatërruese. Sulmet masive kibernetike përfshijnë Ukrainën, duke synuar infrastrukturën kryesore kombëtare. Furnizimi me energji dhe rrjetet e komunikimit janë ndërprerë. Mijëra civilë vdesin. Pavarësisht rezistencës së guximshme, Kievi bie brenda pak ditësh. Qeveria zëvendësohet me një regjim kukull pro Moskës.

Presidenti Zelensky ose vritet ose arratiset, në Ukrainën perëndimore apo edhe jashtë shtetit, për të ngritur një qeveri në mërgim. Putin shpall fitoren dhe tërheq disa forca, duke lënë pas mjaftueshëm për të mbajtur njëfarë kontrolli. Mijëra refugjatë vazhdojnë të ikin në perëndim. Ukraina i bashkohet Bjellorusisë si një shtet i Moskës.

Ky rezultat nuk është aspak i pamundur, por do të varet nga ndryshimi i disa faktorëve. Putin mund të arrijë ndryshimin e regjimit në Kiev dhe fundin e integrimit perëndimor të Ukrainës. Por çdo qeveri pro-ruse do të ishte e paligjshme dhe e ndjeshme ndaj kryengritjes. Një rezultat i tillë do të mbetej i paqëndrueshëm dhe perspektiva për të shpërthyer sërish konflikt do të ishte e madhe.

Luftë e gjatë

Ndoshta ka më shumë gjasa që kjo të zhvillohet në një luftë të zgjatur. Ndoshta forcat ruse ngecin, pengohen nga morali i ulët, logjistika e dobët dhe lidershipi i paaftë. Ndoshta u duhet më shumë kohë për të marrë qytete si Kievi, mbrojtësit e të cilëve luftojnë nga rruga në rrugë. Pason një rrethim i gjatë. Ndoshta Rusia nuk mund të sigurojë trupa të mjaftueshme për të mbuluar një vend kaq të madh. Forcat mbrojtëse të Ukrainës shndërrohen në një kryengritje efektive, të motivuar mirë dhe të mbështetur nga popullsia lokale. Perëndimi vazhdon të sigurojë armë dhe municione. Dhe më pas, ndoshta pas shumë vitesh, me ndoshta udhëheqjen e re në Moskë, forcat ruse përfundimisht largohen nga Ukraina, të përkulura dhe të gjakosura, ashtu si paraardhësit e tyre u larguan nga Afganistani në 1989 pas një dekade duke luftuar kundër kryengritësve islamikë.

Luftë evropiane

A mund të jetë e mundur që kjo luftë të derdhet jashtë kufijve të Ukrainës? Presidenti Putin mund të kërkojë të rimarrë më shumë pjesë të ish-perandorisë ruse duke dërguar trupa në ish-republikat sovjetike si Moldavia dhe Gjeorgjia, që nuk janë pjesë e NATO-s. Ose mund të ketë thjesht llogaritje të gabuara dhe përshkallëzim. Putin mund të deklarojë se furnizimet me armë perëndimore për forcat ukrainase janë një akt agresioni që kërkon hakmarrje. Ai mund të kërcënojë se do të dërgojë trupa në shtetet baltike – që janë anëtarë të NATO-s – si Lituania, për të krijuar një korridor tokësor me enklavën bregdetare ruse të Kaliningradit.

Kjo do të ishte jashtëzakonisht e rrezikshme dhe do të rrezikonte një luftë me NATO-n. Sipas nenit 5 të statutit të aleancës ushtarake, një sulm ndaj një anëtari është një sulm ndaj të gjithëve. Tani e dimë se lideri rus është i gatshëm të thyejë normat ndërkombëtare të vjetra. E njëjta logjikë mund të zbatohet për përdorimin e armëve bërthamore. Këtë javë, Putin vendosi forcat e tij bërthamore në një nivel më të lartë gatishmërie. Shumica e analistëve dyshojnë se kjo do të thotë se përdorimi i tyre është i mundshëm ose i afërt. 

Zgjidhje diplomatike

A mund të ekzistojë, pavarësisht gjithçkaje, një zgjidhje e mundshme diplomatike?

“Armët po flasin tani, por rruga e dialogut duhet të mbetet gjithmonë e hapur,”- tha Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres. Sigurisht që dialogu vazhdon! Presidenti Macron i Francës ka folur në telefon me presidentin Putin. Dhe, çuditërisht, zyrtarët rusë dhe ukrainas janë takuar për bisedime në kufirin me Bjellorusinë. Ata mund të mos kenë bërë shumë përparim. Por, duke rënë dakord për bisedimet, Putin duket se të paktën ka pranuar mundësinë e një armëpushimi të negociuar.

Pyetja kryesore është nëse Perëndimi mund të ofrojë atë që diplomatët i referohen si “rampa“, një term amerikan për një dalje nga një autostradë kryesore. Diplomatët thonë se është e rëndësishme që udhëheqësi rus të dijë se çfarë do të duhej që sanksionet perëndimore të hiqen, në mënyrë që një marrëveshje për të shpëtuar fytyrën të jetë të paktën e mundur.

Konsideroni këtë skenar. Lufta shkon keq për Rusinë. Sanksionet fillojnë të shqetësojnë Moskën. Kundërshtimi rritet. Putin pyet veten nëse ka kafshuar më shumë se sa mund të përtypë. Ai gjykon se vazhdimi i luftës mund të jetë një kërcënim më i madh për udhëheqjen e tij sesa poshtërimi për t’i dhënë fund. Kina ndërhyn, duke ushtruar presion ndaj Moskës për të bërë kompromis, duke paralajmëruar se nuk do të blejë naftë dhe gaz rus nëse nuk de-përshkallëzohet konflikti. Kështu Putin fillon të kërkojë një rrugëdalje. Ndërkohë, autoritetet ukrainase shohin shkatërrimin e vazhdueshëm të vendit të tyre dhe arrijnë në përfundimin se kompromisi politik mund të jetë më i mirë se një humbje e tillë shkatërruese. Pra, diplomatët angazhohen dhe një marrëveshje arrihet. Ukraina, le të themi, pranon sovranitetin rus mbi Krimenë dhe pjesë të Donbasit. Nga ana tjetër, Putin pranon pavarësinë e Ukrainës dhe të drejtën e saj për të thelluar lidhjet me Evropën.

Kjo mund të mos duket e mundshme. Por nuk është përtej sferës së besueshmërisë që një skenar i tillë mund të dalë nga rrënojat e një konflikti të përgjakshëm.

Putin i rrëzuar

Po vetë Vladimir Putin? Kur nisi pushtimin e tij, ai deklaroi: Ne jemi të gati për çdo rezultat. Por, çka nëse ky rezultat do të ishte që ai të humbiste pushtetin? Mund të duket e paimagjinueshme. Megjithatë bota ka ndryshuar ditët e fundit dhe gjëra të tilla tani mendohen. Profesor Sir Laërence Freedman, profesor emeritus i studimeve të luftës në Kings College, Londër, shkroi këtë javë: Tani ka po aq të ngjarë që të ketë ndryshim regjimi në Moskë po aq sa në Kiev. Pse e thotë këtë? Epo, ndoshta Putin po ndjek një luftë katastrofike. Mijëra ushtarë rusë vdesin. Ka sanksione ekonomike. Putin humbet mbështetjen. Ndoshta ekziston kërcënimi i revolucionit popullor. Ai përdor forcat e brendshme të sigurisë ruse për të shtypur opozitën. Por kjo e bën situatën edhe më keq dhe mjaft anëtarë të elitës ushtarake, politike dhe ekonomike të Rusisë kthehen kundër tij. Perëndimi e bën të qartë se nëse Putini zëvendësohet nga një lider më i moderuar, atëherë Rusisë do i hiqen disa sanksione dhe do rivendosen marrëdhëniet normale diplomatike. Mund të ndodhë një grusht shteti i përgjakshëm në pallat dhe Putini përfundon jashtë. Përsëri, kjo mund të mos duket e mundshme për momentin. Por mund të mos jetë e pabesueshme nëse njerëzit që kanë përfituar nga Putin nuk besojnë më se ai mund të mbrojë interesat e tyre.

Këta skenarë nuk janë të vetmit-mund të kombinohen për të prodhuar rezultate të ndryshme. Por sido që të ndodhë ky konflikt, bota ka ndryshuar. Nuk do të kthehet në status quo ante. Marrëdhëniet e Rusisë me botën e jashtme do të jenë të ndryshme. Qëndrimet evropiane ndaj sigurisë do të ndryshohen. Dhe rendi liberal, i bazuar në rregulla ndërkombëtarë, thjesht mund të kishte rizbuluar se për çfarë ishte krijuar në radhë të parë.

Marrë nga BBC

(k.m/dosja.al)

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota lufta ukraine-rusi lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet