LIVE UPDATES
Bota

Analiza: Lufta në Afganistan mbaroi, por jo sfidat e Presidentit Biden

31 Gusht 2021, 16:41 Nga DOSJA
Analiza: Lufta në Afganistan mbaroi, por jo sfidat e Presidentit Biden

Me avionët e fundit amerikanë që fluturonin mbi malet Hindu Kush në Afganistan, Presidenti Joe Biden përmbushi një premtim fushate për t’i dhënë fund luftës më të gjatë ku ishin përfshirë Shtetet e Bashkuara, luftë të cilën nuk mundi ta fitonte.

Por ndërsa ajo përfundoi me një evakuim kaotik, me viktima, e duke lënë pas të bllokuar qindra qytetarë amerikanë e mijëra afganë që ndihmuan SHBA-në gjatë luftës, presidenti qëndroi jashtë vëmendjes. Ai la një komandant të lartë ushtarak dhe sekretarin e shtetit t’u flisin amerikanëve rreth momenteve të fundit të një konflikti që përfundoi me një dështim të fortë të amerikanëve.

Presidenti Biden lëshoi një deklaratë me shkrim ku falenderonte trupat amerikane që mbikëqyrën evakuimin ajror të më shumë se 120,000 afganëve, shtetasve amerikanë dhe aleatëve të tyre, për “guximin, profesionalizmin dhe vendosmërinë e tyre të pashoq”. Ai tha se do të fliste më shumë mbi këtë çështje të martën.

“Tashmë prania jonë ushtarake 20-vjeçare në Afganistan ka përfunduar”, tha zoti Biden në deklaratën e tij.

Reagimi i zbehtë i tij lidhet me një realitet të ashpër: Lufta mund të ketë përfunduar, por problemet Presidentit Biden me Afganistanin, jo.

Presidenti përballet ende me sfida të forta të lindura nga përfundimi i nxituar i luftës, mes tyre: se si duhen ndihmuar për të dalë nga Afganistani rreth 200 amerikanë e mijëra afganë që kanë mbetur ende atje, strehimi i dhjetëra mijëra refugjatëve që ia dolën të largoheshin si dhe një proces shqyrtimi nga ana e Kongresit rreth asaj se si administrata u kap e papërgatitur nga rënia e shpejtë e qeverisë afgane, pavarësisht paralajmërimeve të shumta.

Përmes tërheqjes, Presidenti Biden u tregua i gatshëm të durojë ato që këshilltarët e tij shpresojnë se do të jetë “kritika” afatshkurtëra, si dhepresionin dy-partiak në Kongres dhe atë ndërkombëtar për të zgjatur afatin e largimit të trupave amerikane përtej 31 gushtit. Për më shumë se një dekadë, zoti Biden ka besuar se konfliktet nuk janë të frutshme.

Hapja e një kapitulli të ri lidhur me Afganistanin përbën një objektiv të fortë të politikës së jashtme së Presidentit Biden. Në mënyrë të përsëritur ai ka mbrojtur idenë për të riorientuar vëmendjen e Uashingtonit drejt sfidave në rritje që paraqesin vendet kundërshtare, si Kina e Rusia, si dhe për zhvendosjen e vëmendjes tek terrorizmi në zonat me kërcënime më të mëdha.

Por në përpjekjen e tij për t’i dhënë fund luftës e për një qasje ndryshe të përparësive amerikane, Presidenti Biden mund të ketë nënvlerësuar gjithashtu një argument qendror të fushatës së tij për Shtëpinë e Bardhë në vitin 2020: premtimin për të nisur një epokë ndjeshmërie e bashkëpunimi më të madh me aleatët në politikën e jashtme të Amerikës, pas katër vitesh nën sloganin “Amerika e para” të ish-Presidentit Trump.

“Për dikë që është njohur si një udhëheqës i ndjeshëm…ai u shfaq mjaft racional, madje edhe gjakftohtë, në ndjekjen e qëllimit për t’i dhënë fund luftës”, thotë Jason Lyall, profesor në Kolegjin Dartmouth.

Aleatët, përfshirë ligjvënës nga Britania, Franca dhe Gjermania, u irrituan me këmbënguljen e Presidentit Biden për t’iu përmbajtur afatit të 31 gushtit, mes përpjekesh jo të lehta për të evakuuar shtetasit e tyre dhe aleatët afganë. Armin Laschet, kandidati kryesor konservator për të pasuar Angela Merkelin në postin e kancelarit të Gjermanisë, e quajti atë “dështimin më të madh që NATO ka pësuar që nga themelimi i saj”.

Në Shtetet e Bashkuara ligjvënësit republikanë kanë bërë thirrje për një hetim rreth mënyrës se si u administrua evakuimi nga administrata e Biden, dhe rreth asaj atë që shkoi keq në muajt e fundit kritik të tërheqjes, hetim që është mbeshtur edhe nga demokratët.

Në të njëjtën kohë, shpërthimi i fuqishëm vetëvrasës në ditët e fundit të evakuimit, si pasojë e të cilit humbën jetën 13 trupa amerikane dhe më shumë se 180 afganë, ka ngritur shqetësime se Afganistani mund të shndërohet sërish në një terren që “ushqen” terroristë.

Presidenti Biden fajësoi paraardhësin e tij, zotin Trump, duke thënë se i kishte duart e lidhura mbi këtë çështje. Ai vazhdimisht ka përsëritur se kishte trashëguar një marrëveshje që administrata republikane kishte arritur me talebanët për tërheqjen e trupave amerikane deri në maj të këtij viti. Shmangia nga marrëveshja, ka argumentuar zoti Biden, do të kishte vënë edhe një herë trupat amerikane në shënjestër të talibanëve. Para së enjtes, që nga shkurti i vitit 2020 trupat amerikane nuk kishin pësuar asnjë humbje në radhët e tyre.

Këshilltarët e presidentit demokrat janë ankuar gjithashtu se qeveria afgane tashmë e rrëzuar, e udhëhequr nga Ashraf Ghani, i kishte rezistuar gjetjes së një kompromisi politik me talibanët dhe se kishte bërë gabime strategjike duke i dislokuar forcat afgane të sigurisë në mënyrë të pakuptimtë, në grupe të vogla.

Republikanët, e madje edhe disa aleatë demokratë, kanë bërë kritika të forta për mënyrën se si administrata e kreu evakuimin, një çështje që republikanët po kërkojnë ta përdorin si një armë politike kundër Presidentit Biden.

Udhëheqësi i Pakicës në Dhomën e Përfaqësuesve Kevin McCarthy, (Republikan nga Kalifornia) tha të hënën se data e caktuar nga zoti Biden për tërheqje ishte një lëvizje politike e hartuar posaçërisht për foto zyrtare. Por ajo çka mungonte në kritikën e zotit McCarthy ishte përmendja e faktit se marrëveshja për t’i dhënë fund luftës ishte ndërmjetësuar gjatë administratës Trump.

“Nëse ky president do të kishte dëgjuar ushtrinë e tij, sot do të vazhdonim të kishim ende terroristë të burgosur brenda Bagramit, dhe do të kishim nxjerrë të gjithë amerikanët jashtë dhe ushtria nuk do të ishte larguar para civilëve amerikanë”, tha zoti McCarthy.

“Çdo krizë me të cilën ai është përballur deri më tani gjatë kësaj administrate, ka dështuar”, shtoi ai.

Mbetet për t’u parë nëse kritikat për trajtimin e çështjes së Afganistanit do të kenë jehonë tek votuesit. Një sondazh i Associated Press dhe kompanisë NORC, i zhvilluar më herët gjatë muajit gusht vinte në dukje se rreth 60 për qind e amerikanëve mendojnë se lufta atje nuk kishte vlerë.

Një sondazh i rrjetit televiz ABC News dhe kompanisë Ipsos i kryer më 27-28 gusht vinte në dukje se 60 për qind e amerikanëve nuk e mbështesnin mënyrën se si Presidenti Biden administroi situatën në Afganistan. Sipas sondazhit shumica thanë se SHBA-ja duhet të qëndronte në Afganistan derisa të evakuoheshin të gjithë amerikanët dhe afganët që ndihmuan SHBA-të. Në sondazh nuk ishte shtruar pyetja se çfarë mendohej nëpërgjithësi mbi tërheqjen, nesë e mbështesnin apo jo.

Ndërsa e ka mbështur futjen e amerikanëve në Afganistan në vitit 2001, zoti Biden u bë skeptik i përpjekjeve të SHBA-së për ndërtimin e këtij vendi dhe ngriti pikëpyetje serioze në lidhje me aftësinë e qeverisë afgane për të ndertuat kapacitete për të mbajtur veten.

Kundërshtimi i tij ndaj një rritje të numrit të trupave amerikane të vendosura në Afganistan në vitin 2009, kohë kur ishte nënpresident, e rreshtoi atë në anën humbësve brenda administratës Obama. Gjatë javëve të fundit zoti Biden u ka thënë ndihmësve se ai e shihte këshillën që kishtë dhënë më shumë se një dekadë më parë, kundër zgjerimit të përfshirjes amerikane në Afganistan, si një nga momentet më krenare të jetës së tij publike.

Por tendenca e tij për të folur me siguri të plotë, nuk e ndihmoi kauzën e tij.

Në korrik, Presidenti Biden i kundërshoi zërat se marrja e Afganistanit nga talebanët do të ishte e pashmangshme. Javë më vonë, grupi rrëzoi qeverinë afgane.

Presidenti gjithashtu ishte shprehur i sigurt se amerikanët nuk do të shihnin imazhet që të kujtonin evakuimin e SHBA-së nga Vietnami në fund të luftës në 1975. Fotot që tregonin helikopterë që evakuonin njerëzit nga çatia e Ambasadës Amerikane në Saigon, u bënë simboli më i fortë i dështimit të SHBA-së në atë vend.

Në fakt, njerëzit panë imazhe të afganëve të dëshpëruar që vërshuan në aeroportin e Kabulit.

Gjatë një interviste më 18 gusht për rrjetin televiziv ABC Presidenti Biden tha se objektivi ushtarak amerikan në Afganistan ishte që t’i nxirrte “të gjithë” nga vendi, përfshirë amerikanë, aleatë afganë dhe familjet e tyre. Ai u zotua se forcat amerikane do të qëndronin derisa ta përmbushnin këtë mision.

Por Sekretari i Shtetit Antony Blinken tha të hënën se “një numër i vogël amerikanësh, nën 200, me gjasë rreth 100, vazhdojnë në jenë në Afganistan dhe duan të largohen”.

Evakuimi i shpejtë ushtarak i hap rrugën një operacioni më të zymtë diplomatik për të nxitur talebanët që të lejojnë amerikanët dhe aleatët e tyre, të largohen të sigurt me mjete të tjera.

Presidenti Biden beson se ai ka njëfarë avantazhi mbi talebanët, ish-armiq të amerikanëve, të shndëruar në partnerë pragmatistë, pasi Afganistani përballet me një krizë ekonomike për shkak të ngrirjes së shumicës së ndihmave të huaja. Por ushtarakë të lartë amerikanë thonë se situata në Afganistan mund të bëhet edhe më kaotike në javët dhe muajt e ardhshëm./VOA

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota joe biden lufta ne afganistan talebanet pushtojne afganistanin joe biden lufta ne afganistan talebanet pushtojne afganistanin

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet