LIVE UPDATES
Aktualitet

Zharrëzi, 'ferri i zi' i vendburimeve të vjetra të naftës në Shqipëri, banorët: Të gjithë kemi probleme shëndetësore, njerëzit na vdesin në gropa

Vendasit thonë se fushat e naftës mund të jenë përgjegjëse për një mori problemesh shëndetësore që prekin ata.

19 Janar 2023, 09:14 Nga F.M
Zharrëzi, 'ferri i zi' i vendburimeve të vjetra të
Zharrëz

SHQIPËRI- Banorët e Zharrezit në Shqipërinë qendrore jetojnë mes një peizazhi të qelbur apokaliptik të puseve të naftës që rrjedhin dhe rezervuarëve të depozitimit të ndryshkur e dheut të nxirë nga derdhjet e naftës së papërpunuar që depërton në ujin e tyre.

"Të gjithë kemi probleme shëndetësore," tha Milita Vrapi, një nga 2,000 fshatarët që jetojnë kokë e këmbë të zhytur në industrinë e naftës.

"Ajri është shumë i rëndë. Shpesh ndihem i trullosur dhe me dhimbje koke dhe lodhje të vazhdueshme," tha nëna 49-vjeçare.

“Uji është i papijshëm dhe perimet në kopshtin tim nuk rriten më,”- tha ajo.

Puset e braktisura dhe rezervuarët e magazinimit dhe tubacionet e ndryshkura dhe që rrjedhin mbushin zonën e pasur me naftë Patos-Marinzë, ku kënetat dhe liqenet e vegjël të papërpunuar dëmtojnë peizazhin. Shumica e pajisjeve në fushat e naftës nuk janë mirëmbajtur për gati tre dekada.

“Ari i zi ka nxjerrë miliona dollarë nga toka, por banorët vendas nuk kanë përfituar prej tij”, tha fshatari Marsilin Senka, ndërsa mbante në krahë foshnjën e tij dy muajshe, e cila ka bronkit akut.

Ajri kundërmon nga puset e vjetra që janë lënë të hapura dhe të papërpunuara. Në verë, disa vendas thonë se nuk mund të marrësh frymë.

Vetëm Zharrëzi ka rreth një duzinë puse të drejtuara nga Albpetrol në pronësi të shtetit. Të tjerat në zonë operohen nga grupi kinez Bankers Petroleum.

“Ndotja nuk është prioritet për kompanitë e naftës”, shtoi Senka.

“Më shumë se 18 mijë metra katrorë janë shumë të ndotur nga nafta bruto, sepse infrastruktura është lënë e braktisur prej më shumë se 25 vitesh, me efekte të dëmshme për mjedisin dhe shëndetin e banorëve”, tha Qani Rredhi, kreu i grupit mjedisor të fshatit.

Edhe grupet e të drejtave të njeriut e kanë dënuar situatën, ku Komiteti Shqiptar i Helsinkit në raportin e tij të fundit thotë se “afërsia e zonave të banuara dhe serave me vendburimet e naftës dhe puset e vjetra dhe mungesa e masave të sigurisë dhe rehabilitimit janë shumë shqetësuese."

Vendasit thonë se fushat e naftës mund të jenë përgjegjëse për një mori problemesh shëndetësore që prekin ata.

“Numri i banorëve që ankohen për probleme të frymëmarrjes, përqendrime të larta të dioksidit të karbonit në gjak apo që vuajnë nga sëmundje të lidhura me aktivitetet industriale është shumë i lartë”, tha Adriatik Golemi, një tjetër ambientalist vendas.

Nën diktaturën komuniste të Enver Hoxhës njerëzit u penguan kryesisht të jetonin në zonë.

Por pas rënies së regjimit të tij, autoritetet toleruan kthimin e një numri të vogël banorësh të varfër dhe të tjerë që u vendosën në zonë.

Grupet mjedisore gjithashtu e kanë lidhur ndotjen me kanceret që kanë marrë jetën e disa banorëve vendas.

Megjithatë, Fatjon Shehu, kreu i qendrës shëndetësore të fshatit, tha se ishte e vështirë të vendosej një lidhje në mungesë të studimeve të duhura, veçanërisht me rritjen e sëmundjeve të frymëmarrjes të shkaktuara nga Covid-19. Përtej problemeve shëndetësore, vendasit ankohen edhe për rrezikun e lëndimit apo vdekjes nga aksidentet e lidhura me industrinë.

"Tre vjet më parë, një grua u mbyt në një gropë vaji ndërsa po shkonte pas pulave të saj," tha Golemi për AFP, duke thënë se fshati ka të paktën pesë zona të ngjashme ku nafta ruhet në gropa.

Ka pasur edhe “raste të mbytjes së bagëtive dhe shpendëve në naftë”, shtoi Redhi, i cili u ankua edhe për “tymrat e fortë të gazit” që dilnin nga puset e braktisura.

Pavarësisht dëmeve që shkakton industria e naftës, Shqipëria prodhon vetëm 4.6 milionë fuçi naftë bruto në vit, e cila përdoret për të prodhuar bitum për rrugët.

Megjithatë, ajo ka rezerva të mëdha të vlerësuara në afro tre miliardë fuçi, megjithëse i duhet të importojë të gjithë benzinën e saj që kur rafineria e saj e vetme u mbyll në 2019.

Shell ka njoftuar që atëherë një "zbulim të rëndësishëm të naftës së papërpunuar të lehtë" në Shpirag në jug të Shqipërisë.

Ministria e Energjisë e vendit tha se autoritetet ishin të vendosura për të zgjidhur problemet mjedisore të paraqitura nga industria e naftës.

"Kompanitë që punojnë në vendburimet e naftës Patos-Marinzë po vënë në zbatim plane veprimi për rehabilitimin e të gjithë infrastrukturës së rrënuar,"- tha për AFP.

Por vendasit duan veprim tani. Artemisa Vrapi, vajza 16-vjeçare e Militës tha se situata ishte e papranueshme.

“Ne nuk duhet të mendojmë vetëm për ekonominë dhe nxjerrjen e naftës, por për të shpëtuar jetë, për të shpëtuar mjedisin dhe planetin tonë”, tha Vrapi për AFP.

Ndërkohë, platforma pranë shtëpisë së tyre është prishur prej një jave dhe naftëtari Kadri Shahu, 58 vjeç, po përpiqet ta riparojë. Pa shpërblimet e performancës, paga e tij prej 540 euro në muaj nuk mjafton për të ushqyer familjen gjashtë anëtarëshe.

Marrë dhe përshtatur nga France24

patos zharrez

Sondazh

Poll
Aktualitet 18 Janar 2023, 23:28 k.m.

Virusi "RSV", Ilir Alimehmeti: Asgjë e re!

Ilir Alimehmeti TIRANË- Mjeku Ilir Alimehmeti ka komentuar efektin e virusit respirator sincizial, i njohur ndryshe edhe RSV. Në postimin e b&eu...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet