Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Jep dorëhqjen, nuk ka dialog!
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës 18 K...
Bisedimet mes presidentit të Serbisë Aleksandar Vuçiç dhe kryeministrit të Kosovës Albin Kurti, të organizuara nga kryediplomati i BE-së, Josep Borrell dhe Përfaqësuesi Special i BE-së për dialogun Beograd-Prishtinë, Miroslav Lajçak, vijnë pas një pauze disamujore.
BRUKSEL- Serbia dhe Kosova pritet të miratojnë një marrëveshje për normalizimin e marrëdhënieve të tensionuara në një takim të nivelit të lartë në Bruksel të hënën, pavarësisht përpjekjeve nga Rusia për të ndërhyrë në proces, sipas një zyrtari të lartë të BE. Bisedimet mes presidentit të Serbisë Aleksandar Vuçiç dhe kryeministrit të Kosovës Albin Kurti, të organizuara nga kryediplomati i BE-së, Josep Borrell dhe Përfaqësuesi Special i BE-së për dialogun Beograd-Prishtinë, Miroslav Lajçak, vijnë pas një pauze disamujore.
Kosova shpalli pavarësinë nga Serbia në vitin 2008 pas luftës së viteve 1998-1999. Beogradi nuk e njeh këtë dhe e konsideron Kosovën krahinë. Që atëherë, tensionet janë zbehur dhe ndërkohë që të dyja palët u angazhuan për një proces dialogu të ndërmjetësuar nga BE në 2013, pak është bërë.
“Ne presim që të dy udhëheqësit të miratojnë propozimin,” u tha gazetarëve të premten një zyrtar i lartë i BE-së, duke folur në kushte anonimiteti.
Ndërsa takimet e mbajtura në vitet e fundit kishin të bënin kryesisht me zgjidhjen e krizave dhe nënshkrimin e marrëveshjeve, shumë prej të cilave nuk u zbatuan kurrë, zyrtari i lartë i BE-së tha se qasja e së hënës tani më në fund do të synojë normalizimin e marrëdhënieve dhe mund të jetë takimi më i rëndësishëm deri më tani. Në veri të Kosovës jetojnë rreth 50,000 serbë etnikë, disa prej të cilëve nuk e njohin pavarësinë e Kosovës. Me mbështetjen e Beogradit, kjo ka çuar në shpërthime midis fqinjëve ballkanikë, të cilët kanë arritur në krye në dhjetor 2022 me bllokada rrugësh, mbyllje kufijsh dhe thirrje nga Serbia për dërgimin e ushtrisë.
Beogradi dhe Prishtina kanë sinjalizuar më parë mbështetje të kualifikuar për propozimin e BE-së, të mbështetur nga Gjermania dhe Franca, por shprehën rezerva për disa aspekte. Propozimi i përditësuar, i marrë nga të dyja palët përpara fillimit të një samiti BE-Ballkani Perëndimor në Tiranë dhjetorin e kaluar, thuhet se përfshin njohjen reciproke të dokumenteve zyrtare, rritjen e ndihmës financiare dhe masa të tjera për të përmirësuar jetën e njerëzve në të dy vendet. Teksti nuk është bërë publik, duke i lejuar të dyja palët të paraqesin një interpretim për audiencën e tyre vendase.
Asnjë nga qeveritë e tyre deri më tani nuk ka komentuar publikisht nëse plani do të miratohej të hënën, por si Beogradi ashtu edhe Prishtina kanë deklaruar më parë se e kanë pranuar planin e BE-së në parim, duke thënë se do të ishte një bazë e mirë për negociata të mëtejshme. Ndërsa udhëheqësit nuk pritet të debatojnë vetë planin, Brukseli do të jetë i hapur për të diskutuar zbatimin e tij, tha zyrtari i lartë i BE-së. Gjithashtu, për herë të parë, do të parashikonte një mekanizëm që do të monitoronte zbatimin, duke i pëlqyer procesit të anëtarësimit në BE, ku BE-ja do t'u raportonte rregullisht vendeve anëtare për progresin e bërë.
Njohja de-fakto, bashkitë
“Ju keni dëgjuar dhe disa prej jush kanë shkruar se ky dokument ka të bëjë me njohjen de fakto dhe ka të bëjë me njohjen de fakto”, u tha gazetarëve zyrtari i lartë i BE-së.
Kurti më herët ka thënë se plani është një njohje de facto e Kosovës nga Serbia, ndërsa Vuçiq ka insistuar se nuk është kështu.
"Ka shumë substancë në këtë dokument (BE) që do të relaksonte shumë atmosferën dhe do të largonte kaq shumë nga këto pengesa," shtoi ai.
EURACTIV kupton se Përfaqësuesi Special i BE-së Lajčak kishte bërë gjithashtu përpjekje për të kontaktuar me mosnjohësit e BE-së, duke u dhënë atyre një prezantim të detajuar të procesit. Pesë vende të BE-së, Spanja, Sllovakia, Qiproja, Rumania, Greqia, kanë refuzuar të njohin zyrtarisht pavarësinë e Kosovës.
“Do të ketë një situatë të re në terren dhe do të ketë pritje të një reagimi prej tyre – sa pozitive nuk mund të them, por ato vende po e ndjekin procesin me kujdes”, tha zyrtari i lartë i BE-së.
Çështja më e diskutueshme në bisedimet e së hënës pritet të jetë një asociacion i planifikuar i komunave me shumicë serbe në Kosovë, për të cilin Prishtina ka frikë se mund të krijojë një rajon të shkëputur. Udhëheqësit e shumicës shqiptare etnike të Kosovës argumentojnë se një organ i tillë do t'i jepte Beogradit një ndikim të madh në vendin e tyre, ndërsa serbët thonë se është i nevojshëm për të mbrojtur të drejtat e tyre.
Koncepti ka çuar gjithashtu në protesta në Kosovë nga qytetarët që pretendojnë se serbët gëzojnë të drejta të konsiderueshme të pakicave , duke përfshirë energjinë elektrike falas, arsimin në gjuhën serbe dhe mandatet në qeverinë lokale dhe kombëtare. Pas nënshkrimit të një marrëveshjeje për themelimin e Asociacionit në vitin 2013, Gjykata Kushtetuese e Kosovës vendosi se ajo ishte e papajtueshme me kushtetutën e vendit.
Prishtina ka thënë se nuk është kundër shoqatës nëse ajo do të funksiononte si OJQ apo nuk do të ishte monoetnike dhe në janar Kurti vendosi kushtet në të cilat do të pranonte krijimin e saj. Shtytja diplomatike e BE-së pas planit ka gjithashtu mbështetjen e SHBA-së, e cila ka shkuar aq larg sa thotë se asociacioni do të krijohej me ose pa marrëveshjen e Kurtit. Në prag të takimit, këshilltari amerikan Derek Chollet inkurajoi të dyja palët që të shfrytëzojnë mundësinë që u është dhënë.
"Shtetet e Bashkuara mbështesin një takim konstruktiv që afirmon përkushtimin e të dyja palëve ndaj propozimit të Bashkimit Evropian", shkroi Chollet në mediat sociale.
I pyetur në lidhje me qasjen e përgjithshme të bllokut ndaj rajonit, zyrtari i lartë i BE-së pranoi se përparimi i ngadaltë në pranimin në BE të vendeve të tjera të Ballkanit Perëndimor kishte zbehur entuziazmin e tyre për Evropën. Por ai tha se frika e shkaktuar nga pushtimi rus i Ukrainës ka të ngjarë të rrisë mbështetjen për planin Serbi-Kosovë dhe një përparim mund të rifillojë "lokomotivën" e integrimit evropian. Kosova, i vetmi vend jo-kandidat i BE-së në rajon, aplikoi zyrtarisht për anëtarësim në bllok në dhjetor.
Gjatë fundjavës, kancelari gjerman Olaf Scholz, presidenti francez Emmanuel Macron Kryeministri i Italisë Giorgia Meloni i dërguan një letër të përbashkët Prishtinës, duke inkurajuar përparimin përpara takimit.
“Presidenti Macron, kancelari Scholz dhe kryeministri Meloni kanë shprehur bindjen e tyre se përfundimi dhe zbatimi i propozimit evropian janë të një rëndësie thelbësore për të mirën e përgjithshme të qytetarëve të Republikës së Kosovës, për paqen dhe zhvillimin e begatë të rajonit dhe progresin e perspektivës evropiane të vendit”, thuhet në një komunikatë për media nga zyra e Kurtit.
"Faktori rus"
Sipas Brukselit, ka përpjekje nga Rusia për të bindur Serbinë nga pranimi i planit.
"Rusia ndërhyri dhe u përpoq të pengonte këtë punë," tha një zyrtar i lartë i BE-së, duke vënë në dukje se ambasadori "hiperaktiv" i Moskës në aleatin e saj tradicional Serbinë kishte dhënë një sërë intervistash në media me qëllimin për të prishur një marrëveshje të mundshme.
“Ai po thotë, 'Nuk është koha e duhur për të trajtuar çështjen e Kosovës dhe duhet pritur derisa të vendoset Rendi i Ri Botëror ndërmjet Rusisë dhe Perëndimit. Unë e shoh këtë si një kërcënim për presidentin Vuçiç, duke e paralajmëruar atë të mos pajtohet me propozimin. Nuk e kam vërejtur që kjo të ketë ndikim në qëndrimin e presidentit Vuçiç, por sigurisht që ka ndikuar tek një pjesë e opozitës në Serbi dhe kemi parë disa demonstrata të dhunshme”, tha zyrtari i lartë i BE-së.
Beogradi ka kryer prej kohësh një akt delikat balancues midis aspiratave të tij për t'u bashkuar me BE-në dhe për të ndjekur një partneritet me NATO-n nga njëra anë dhe farefisninë e tij shekullore etnike dhe fetare me Rusinë. Edhe pse në mënyrë të përsëritur ka dënuar pushtimin rus të Ukrainës në Kombet e Bashkuara dhe forume të tjera ndërkombëtare, Brukseli e ka kritikuar Serbinë se nuk ka vendosur zyrtarisht sanksione kundër Moskës.
Parulla KOSOVË- Partia Social Demokrate ka ironizuar kreun e qeverisë së Kosovës, Albin Kurti përmes një baneri të ngjit...
Gabriel Escobar KOSOVË- I dërguari special për dialogun Kosovë -Serbi, Gabriel Escobar ka mbërritur në Bruksel. Lajmin e ka b...
Bodo Weber BRUKSEL- Propozimi evropian për normalizimin e marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë mund të mos jetë një...
Peter Stano KOSOVË- Zëdhënësi i Bashkimit Evropian Peter Stano, ka thënë të hënën se blloku evropian pre...
Christopher Hill SERBI- Ambasadori amerikan në Serbi, Christopher Hill, ka thënë të hënën se takimi në Bruksel në m...
Ursula von der Leyen dhe Rishi Sunak ANGLI- Kryeministri britanik, Rishi Sunak dhe shefja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, pritet të zhvil...
Dmitry Peskov RUSI- Kremlini ka thënë të hënën se e ka marrë propozimin e Kinës për zgjidhje politike në Ukrai...
SERBI- Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, ka thënë të hënën, para udhëtimit të tij në Bruksel,...
Mevlut Cavusoglu TURQI- Ministri i Jashtëm turk Mevlut Cavusoglu tha të hënën se bisedimet me Suedinë dhe Finlandën në l...
Foto nga lufta UKRAINË- Një sulm masiv u nis nga ushtria ruse, me drone dhe raketa Shahed iraniane, gjatë natës dhe deri sot n&eum...
