LIVE UPDATES
Aktualitet

Si tentoi Ali Pashë Tepelena të ngrinte balonë me zjarr në Janinë

Në atë kohë, kjo shpikje ishte e paimagjinueshme dhe nuk pritej që të ndodhte për më tepër në një krahinë osmane.

25 Janar 2024, 19:18 Nga I.A
Si tentoi Ali Pashë Tepelena të ngrinte balonë me zjarr në
Balona

TIRANË- Historiani Auron Tare ka sjell në kohë një shkrim për tentativën e Ali Pashë Tepelenës për të ngritur një balonë në vilajetin e tij. Fillimisht një balonë e tillë në atë kohë ishte ngritur vetëm në Paris të Francës dhe Ali Pashë Tepelena, tentoi që ta ngrinte në Janinë. Në atë kohë, kjo shpikje ishte e paimagjinueshme dhe nuk pritej që të ndodhte për më tepër në një krahinë osmane. Por balona vetëm pak minuta pasi u ngrit të ajër, mori flakë dhe u bë shkrumb.

Postimi i Plotë:

Kishin kaluar vetëm 10 vjet nga arritja më e madhe e njerëzimit, kur vëllezërit Montgolfier në Paris kishin tentuar diçka të paimagjinueshme. Duke fluturuar përpara një turme të madhe që ishte mbledhur për të parë këtë spektakël të pabesueshëm. Tashmë në afërsi të Pallatit të Ali Pashës në Janinë, i gjithë qyteti ishte mbledhur për të parë një spektakël të organizuar nga sundimtari i famshëm shqiptar Ali Pasha i Tepelenës. Një top me ajër të nxehtë do të fluturonte në Janinë. Ishte viti 1803 dhe djali i preferuar i Ali Pashës, Sali Beu, po martohej me një vajzë shqiptare vendase. Babai i tij, sundimtari i famshëm i Vilajetit të Janinës dhe Trikallës (Greqia Veriore dhe Shqipëria e Jugut) ka pushtuar spektaklin për të gjithë nënshtetasit e tij. Fluturimi me një balonë të nxehtë në këtë krahinë osmane ishte diçka e përmasave të mëdha që nuk dëshmohej as në kryeqytetin e perandorisë Stamboll.

“Aliu ka dëgjuar se është bërë në Paris dhe ka dashur të bëhet edhe në vendin e tij” Falë dëshmitarit të kësaj dite, poetit të njohur të oborrit Ioannis Vilaras, dimë pak më shumë pasi ngjarja nuk është regjistruar dhe nuk dihet shumë për këtë spektakël madhështor. Qyteti dhe personalitetet, përfshirë Haremin e Aliut, ishin mbledhur në fushën jashtë kalasë rreth Agiou Nikolaus, ndoshta në të njëjtin vend ku ndodhet tani aeroporti i Janinës. Njerëzit e zgjedhur për këtë mision ishin Papapamos, një minator argjendi nga Kalavrytes, dy nga argjendaritë Ali Kontojani dhe Kurti, dhe një i afërm i Ioannis Koletti, mjeku i Ali Pashës dhe spiuni i famshëm Ali, Nikolaos Iagos.

Duke qenë se Balona është përgatitur për shkak të papërvojës dhe ndoshta mungesës së njohurive teknike, ka marrë flakë dhe në pak minuta është bërë hi. I zhgënjyeri shumë i zhgënjyer filloi të ikë dhe sipas Vilaras dëshmitar nusja nisi të qante pasi djegia e balonës mund ta kishte marrë si ogur të keq për dasmën e saj. Ali Pasha i zhgënjyer thellë u largua nga fusha dhe u kthye në pallat. Vilaras shkroi një poezi satirike për të gjithë këtë çështje, por as ai dhe askush tjetër nuk e dinin se në fakt përpjekja për të fluturuar me balonë në Janinë ishte një arritje e madhe e bërë nga Ali Pashë Tepeleni.

Ndonëse Balona Hot Air Balon në Janinë dukej si një spektakël dasme për të kënduarit, në Evropë dhe më gjerë ideja e balonës së nxehtë të përdorur në luftë u fermentua me shpejtësi. Një nga figurat kryesore të kohës që i kushtoi një vëmendje të veçantë balonave të ajrit të nxehtë ishte jo më pak Benjamin Franklin, i cili kishte qenë i pranishëm në nisjen mbretërore në Versay nga vëllezërit Montgolfier. Jo shumë kohë më vonë, ai i shkroi një miku në Amerikë: Pesë mijë balona, të afta për të ngritur nga dy burra secila, nuk mund të kushtonin më shumë se sa të kishin anije të linjës; dhe ku është princi që mund të përballojë një gjë të tillë për të mbuluar vendin e tij me trupa për mbrojtjen e tij, pasi dhjetë mijë burra që zbresin nga retë mund të mos bëjnë në shumë vende një ligësi të pafundme, përpara se të mblidhej një forcë për t'i zmbrapsur ata ?

Megjithatë, ideja e një force ajrore vazhdon të përhapet në Evropë. Në vitin 1803, John Money, një nga aeronautët e parë të Anglisë, i kërkoi Ushtrisë Britanike të adoptonte balona në operacionet e tyre në terren. Në pamfletin e tij të përhapur gjerësisht, "Një traktat i shkurtër mbi përdorimin e balonave dhe Observatorit në terren në ushtri" ai argumenton për përdorimin e balonave me ajër të nxehtë në luftërat e ardhshme në Evropë. Duhet thënë se fluturimi i parë në Amerikë ishte vetëm 10 vjet më parë nga përpjekja e Ali Pashës për të fluturuar me balonën e tij në Janinë, duke e bërë Aliun nga Tepelena një njeri me vizion të jashtëzakonshëm për kohën e tij. Fatkeqësisht, përpjekja për fluturim në Janinë u ndërpre nga aksidenti, megjithatë vizioni i tij për të pasur një balonë të nxehtë në oborrin e tij e bën atë një nga pionierët e hershëm të fluturimit në historinë shqiptare.

ali pashe tepelena auron tare

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet