LIVE UPDATES
Aktualitet

“Shqipëri, gratë në krye të bashkive një rrugëtim me sfida”, VOA: Kodi nuk parashikon kuota gjinore

Në Shqipëri roli i gruas në vendimmarrje është rritur gjatë viteve të fundit, por sërish sfidat mbeten të shumta sidomos kur bëhet fjalë për drejtimin e pushtetit vendor. Ndryshimet në Kodin Zgjedhor në vitin 2008 dhe vitin 2015 parashikojnë 30% gra në listën e kandidatëve për deputetë dhe 50 % në listën e këshilltarëve bashkiakë.

21 Dhjetor 2022, 20:14 Nga A.B
“Shqipëri, gratë në krye të bashkive një
Foto ilustruese

Në Shqipëri, roli i grave në vendimmarrje ka ardhur duke u përmirësuar, si pasojë e disa ndryshimeve në Kodin Zgjedhor, kur bëhet fjalë për parlamentin dhe këshillat bashkiakë, por në drejtimin e pushtetit lokal përfaqësimi i tyre është ende i ulët. Kodi nuk parashikon kuota gjinore për drejtimin e pushtetit vendor, dhe aktualisht vetëm 13% e bashkive drejtohen nga gra. Zgjedhja e tyre dhe puna në krye të bashkive, në 3 dekada është shoqëruar me sfida dhe vështirësi të shumta, si pasojë e mentalitetit patriarkal në politikë dhe shoqëri.

Në Shqipëri roli i gruas në vendimmarrje është rritur gjatë viteve të fundit, por sërish sfidat mbeten të shumta sidomos kur bëhet fjalë për drejtimin e pushtetit vendor. Ndryshimet në Kodin Zgjedhor në vitin 2008 dhe vitin 2015 parashikojnë 30% gra në listën e kandidatëve për deputetë dhe 50 % në listën e këshilltarëve bashkiakë.

E ndërsa këto ndryshime kanë sjellë më shumë gra në vendimmarrjen parlamentare dhe në këshillat bashkiakë, përfaqësimi i tyre në drejtimin e bashkive mbetet i ulët.

Kodi Zgjedhor nuk përcakton kuota gjinore në kandidimin për kryetar bashkie. Sipas të dhënave të Institutit të Studimeve Politike vetëm 6% e të zgjedhurve në krye të bashkive në 9 procese zgjedhore që prej vitit 1992, janë gra.

Disa prej tyre i thanë Zërit të Amerikës, se kanë ndeshur plot vështirësi si pasojë e mentalitetit patriarkal në politikë dhe shoqëri. Edhe pse janë propozuar dhe mbështetur nga partia e tyre, sërish nuk e kanë patur të lehtë.

Më kujtohet fushata e 2015-ës, me atë dyshimin e komunitetit që “kjo çupëlina do na drejtojë neve”. Pati dhe nga ata skeptikët që thanë “kemi zonë të vështirë”, por nuk ja dolën, programi ynë fitoi për ta bërë dimalin të dukshëm”– tha për Zërin e Amerikës Juliana Mema, kryetare socialiste e Bashkisë Dimal.

Në fakt kam ndjerë presion nga politika, qoftë nga maxhoranca që ishte në pushtet por dhe vetë brenda spektrit tonë politik, e kam vuajtur këtë. Kërkon reflektim brenda partisë, t’i japë besim zonjave të angazhohen në politikë”- u shpreh për Zërin e Amerikës Voltana Ademi, kryetare demokrate e Bashkisë Shkodër, në vitet 2015-2022.

Nga ana e qytetarëve por dhe brenda partisë socialiste kishte skepticizëm, për faktin që je përballë një kryetari të fortë, shihej e pamundur”- tha për Zërin e Amerikës Adelina Farrici, kryetare socialiste e Bashkisë Burrel në vitet 2011-2015.

Jam një nënë, grua dhe vajzë nga Durrësi, e shkolluar jashtë. Aseti im më i fortë është puna dhe angazhimi im, që u ka treguar qytetarëve që e drejtoj këtë qytet, dhe për këtë kam marrë besimin e tyre”- u shpreh për Zërin e Amerikës Emiriana Sako, Kryetare socialiste e Bashkisë Durrës.

Vështirësitë në drejtim kanë qenë të shumta. Bashki të zhytura në borxhe, të ardhura të ulëta, varfëri e lartë dhe në rastin e Durrësit pasojat e tërmetit të nëntorit të vitit 2019.

Adelina Farrici, kryetarja socialiste e Bashkisë Burrel në vitet 2011-2015, thotë se ja doli në 4 vite të shlyejë borxhet, të rrisë të ardhurat e bashkisë, dhe donacionet e përmes tyre edhe investimet.

Por beteja për mandatin e dytë erdhi në kushte të reja, pasi reforma administrativo-territoriale e rriti me mbi tre herë numrin e banorëve të bashkisë. Ajo humbi me 90 vota. Sipas saj në këtë humbje ndikuan edhe xhelozitë e burrave brenda partisë.

Unë kisha mbështetjen qytetare, por humbja erdhi nga xhelozitë brenda Partisë Socialiste, nga pjesa e burrave. Ndoshta dhe kandidatura të tjera të mëparshme që kishin pësuar humbje, nuk mund ta suportonin që të kishte sukses një grua, edhe në zona që ishin kryesisht të djathta”- u shpreh Adelina Farrici, kryetare socialiste e Vashkisë Burrel në vitet 2011-2015.

Emiriana Sako me profesion arkitekte, prej më shumë se dy vitesh është kryetare socialiste e bashkisë së Durrësit, e cila në tre mandate më herët është drejtuar nga Vangjush Dako, i shpallur non grata nga Departamenti Amerikan i Shtetit, për korrupsion madhor.

Valbona Sako që pasoi Dakon në krye bashkisë dha dorëheqjen pas tërmetit të nëntorit të vitit 2019, pak muaj pas zgjedhjes, po ashtu dhe Zhyljen Varfaj që u komandua pas saj.

Në territorin më të prekur nga tërmeti kryetarja aktuale Emiriana Sako, fillimisht e zgjedhur nga këshilli bashkiak dhe në mars të këtij viti, nga qytetarët durrsakë, përmes zgjedhjeve të pjesshme, është fokusuar tek programi i rindërtimit, që përfshin një volum të lartë ndërtimesh, pallate, rikonstruksione dhe lagje të reja me apartamente. Ajo thotë se nuk ka hasur vështirësi si grua në drejtim.

Unë mendoj që nuk ka lidhje me gjininë por me angazhimin dhe karakterin e personit që drejton institucionin. Në pozicionin e kryetarit të bashkisë, angazhimet janë maksimale dhe të rëndësishme, por nuk kam hasur ndonjëherë probleme që i sjell gjinia”- vijoi Emiriana Sako, kryetare socialiste e Bashkisë Durrës.

Voltana Ademi, kryetare demokrate e bashkisë Shkodër prej 7 vitesh 2015-2022, thotë se si pasojë e dyfishimit të të ardhurave të bashkisë u kryen mjaft punime në infrastrukturë, rikonstruksione shkollash, çerdhesh dhe kopshtesh.

Por ajo që është nënvizuar në vijimësi gjatë 30 viteve, jo vetëm nga gratë kryebashkiake, është ndarja e pabarabartë e fondeve të qeverisë në pushtetin vendor.

Kritikat lidhen me faktin se përfitojnë më shumë bashkitë që drejtohen nga forca politike që qeveris vendin. Edhe për Voltana Ademin ky ishte një shqetësim që është reflektuar dhe në ballafaqimin me drejtues të qeverisë në terren.

Krahët politikë akoma diktojnë shpërndarjen e fondeve edhe brenda spektrit politik fatkeqësisht. Ne kemi marrë ndonjë projekt të vogël. Bëhet fjalë për shumë pak lekë në krahasim më bashkitë tjera të të njëjtin nivel, që kanë marrë miliona euro për vaditjen dhe kullimin që ishte një funksion i ri. Një gërvishtje nuk është gjurmë, me vjen keq që e them këtë. Duhet të ndjejnë pendesë ata deputetë dhe ministra që nuk i dhanë një mundësi dhe nuk e bënë Shkodrën”- u shpreh Voltana Ademi, Kryetare demokrate e Bashkisë Shkodër, në vitet 2015-2022.

Ndërsa kryetarja socialiste e bashkisë se Dimalit, Juliana Mema tha për Zërin e Amerikës se që prej vitit 2015 kur është zgjedhur në krye të qytetarëve të Dimalit, të ardhurat janë rritur 3 herë dhe investimet për banor 27 herë, ndërsa veçon dhe disa vlerësime ndërkombëtare për artin e rrugës, si dhe për sistemin e integruar të shërbimeve në bashki. Vëmendje sipas saj po marrin dhe vlerat arkiologjike në zone, ndërsa thotë se skepticizmi i fillimit ndaj saj si grua tani është zbutur.

Për mua nuk duhet parë nëse je grua apo burrë në drejtimin e bashkisë. Ka të bëjë me meritokracinë. Në duhet të përzgjedhim vlerat në drejtim. Unë kam patur bashkëpunim të mirë si me burrat ashtu dhe me gratë”- u shpreh Juliana Mema, Kryetare socialiste e Bashkisë Dimal.

Në Shqipëri pritet të mbahet proçesi i dhjetë në tre dekada, i zgjedhjeve vendore, në maj të vitit që vjen. Aktualisht vetëm 13% e bashkive drejtohen nga gratë. Megjithëse me një përmirësim të lehtë krahasuar më disa vite më parë, sërish përfaqësimi i grave në drejtimin e pushtetit vendor mbetet i ulët.

Kodi zgjedhor ka rregulluar përfaqësimin e tyre në listat e deputetëve dhe këshillave bashkiakë, por ende nuk ka një përcaktim të kuotave gjinore për kryetar bashkie. Kjo ka bërë që përfshirja e grave në këto gara zgjedhore të mbetet në vullnetin e partive, dhe për pasojë në shifra të ulëta./VOA

kodi

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet