LIVE UPDATES
Aktualitet

Pse po ulen lindjet dhe si mund të nxiten

Ajo evidentoi se ka një prirje në rritje për të pasur lindjen e parë në një moshë më të madhe, shpesh për shkak të ndjekjes së arsimit të lartë dhe zhvillimit të karrierës, Kjo mund të çojë në reduktim të numrit të fëmijëve që gratë mund të kenë gjatë jetës së tyre.

31 Mars 2024, 07:39 Nga h.k
Pse po ulen lindjet dhe si mund të nxiten
Foto ilustruese

TIRANË-Emigrimi i të rinjve ka qenë një faktor madhor për rënien e lindjeve vitin e fundit, por një prirje në rritje për të pasur lindjen e parë në një moshë më të madhe, shpesh për shkak të ndjekjes së arsimit të lartë dhe zhvillimit të karrierës, mund të çojë në reduktim të numrit të fëmijëve që gratë mund të kenë gjatë jetës së tyre, tha znj. Netsuri, me përvojë të gjatë për çështjet demografike.

Ajo evidentoi se ka një prirje në rritje për të pasur lindjen e parë në një moshë më të madhe, shpesh për shkak të ndjekjes së arsimit të lartë dhe zhvillimit të karrierës, Kjo mund të çojë në reduktim të numrit të fëmijëve që gratë mund të kenë gjatë jetës së tyre.

Ndërsa rolet gjinore evoluojnë dhe më shumë gra hyjnë në fuqinë punëtore, çiftet mund të kenë më pak fëmijë për shkak të sfidave të balancimit të kohës në punë dhe jetës familjare, tha znj. Nesturi.

Sipas saj, gratë e orientuara nga karriera mund t’u japin përparësi ambicieve profesionale mbi krijimin e një familjeje, duke çuar në vonesë ose ulje të numrit të fëmijëve.

Por, sipas saj, mund të luajnë rol edhe faktorë të tjerë si: rritja e numrit të viteve të kaluar në arsim, planifikimi familjar, ndoshta duhet studiuar nga ana shëndetësore sa ndikim ka edhe norma e infertilitetit etj. Ajo tha se në shumë vende politikëbërësit shpesh marrin parasysh masat për të inkurajuar norma më të larta të lindjeve.

Këto mund të përfshijnë politika nxitëse për familjen, stimuj financiarë për familjet e mëdha dhe mbështetje për balancën punë-jetë.

Përpjekjet kanë për qëllim adresimin e rënies së mundshme të popullsisë dhe sfidave që lidhen me të. Megjithatë, në disa vende, stimujt financiarë kanë treguar se nuk janë gjithmonë efektivë.

Sociologja Entela Binjaku thotë se masat në ndihmë të shoqërisë do të duhej të ishin politika shtetërore, nëpërmjet programeve me rëndësi kombëtare.

Ajo tha se duhen aplikuar programe për mbështetjen financiare të të rinjve studentë, të cilët duke u mbështetur që gjatë viteve studentore, kanë më shumë siguri për të ardhmen.

Duhen aplikuar programe për familjet e reja, ku një nga pjesëtarët të jetë në fashën 18-45 vjeç, pra programe që nisin nga kriteri i moshës për të përftuar mbështetje.

Znj. Binjaku sugjeroi programe për gratë shqiptare në moshë fertile që dëshirojnë të sjellin në jetë fëmijë, por për shkak të vështirësive ekonomike nuk e ndërmarrin këtë masë.

 

Emigrimi i të rinjve dhe rënia e lindjeve po nxiten nga kostoja e jetesës

Kostot për një familje të re në Tiranë, por edhe në qarqet kryesore të vendit janë rritur këto vitet e fundit, kryesisht nga shtrenjtimi jo i zakontë i çmimeve të banesave.

Demografja Ermira Galanxhi thotë se një familje e re, që të vendosë të ketë fëmijë duhet të ketë siguri për banesë me kosto të përballueshme dhe siguri në punë. Sjellja në jetë e një fëmije ka kosto, ndaj dhe kalkulimet e çifteve të reja nuk janë në favor të zgjerimit të familjeve.

Në Tiranë, çmimi mesatar i shitjes së apartamenteve për metër katror deri në fund të muajit dhjetor 2023 arriti në 1,548 euro nga 1,095 euro në tremujorin e parë të 2021, sipas të dhënave të indeksit të “Keydata Albania”, një publikim nga Çelësi Media Group.

Krahasuar me fillimin e 2021, çmimet mesatare të shitjes së apartamenteve u rritën me 41%. Edhe çmimet mediane të banesave kanë lëvizur brenda intervalit 991 euro/m² në 1,452 euro/m², shoqëruar me rritje 42,1% nga tremujori i parë 2021 në tremujorin e fundit.

Të dhënat zyrtare nga INSTAT tregojnë se në tremujorin 2023, paga mesatare në ekonomi arriti 71,486 lekë, me rritje reale vetëm 12% në krahasim me vitin 2021. Të dhënat referojnë se çmimi i banesave është rritur më shumë se pagat, duke i vështirësuar më tej kushtet e të rinjve për të blerë banesën.

Në trende pak më të buta janë rritur edhe qiratë. Rritja nisi pas tërmetit 2019 dhe u përforcua edhe më shumë dy vitet me ardhjen e një numri më të lartë turistësh.

Fluksi i vizitorëve ka arritur kërkesën për qira ditore. Tani një pjesë e madhe e apartamenteve në Tiranë po jepen me qira ditore, duke ushtruar presion mbi rritjen e çmimeve të qirave afatgjata.

Nga analiza e të dhënave të databazës së agjencisë imobiliare “Future Home”, çmimet e qirave për një periudhë afatgjatë nga viti 2022 në vitin 2023 janë rritur me 35%.

Drejtuesi i agjencisë së pasurive të paluajtshme, z. Fatjon Hysenbelliu, pohoi për “Monitor” se në disa zona të Tiranës, rritja e çmimeve është mbi 35%. Qiratë e apartamenteve edhe vitin e kaluar shënuan rritje të lartë.

Banesa është aseti më i domosdoshëm për një familje të re që do të lindë fëmijë thotë demografja Ermira Galanxhi. P.sh. nëse një çift ka një fëmijë do të detyrohet të anulojë planet për një dytë, edhe nëse e dëshiron, nga kostot e larta.

Demografët vërejnë kosto të lartë për infrastrukturën që duhet për rritjen e fëmijëve. Çmimet e shërbimeve arsimore dhe që ndihmojmë në rritjen e fëmijëve janë të larta. Në Shqipëri, shkollat në sistemin fillor mbyllen katër orë para se prindërit të dalin nga puna.

Në këto kushte, familjet duhet të punësojnë një person për pritjen e fëmijëve ose të paguajnë më shumë për programet pas shkolle që në vendin tonë janë shumë të kushtueshme. Demografët pohojnë se qeveria duhet të evidentojë problematikat thelbësore që pengojnë lindjet e dëshiruara që t’i mbështesin familjet e reja.

Zonja Nesturi thotë se duhet të përmirësohet infrastruktura  për çiftet e reja që nuk lindin për arsye ekonomike. Ata duhet të kenë akses në kredi me interesa të ulëta strehim të lirë, infrastrukturë shkollore  të lirë, siguri në punë etj./Monitor

rritja e lindjeve dhe ulja e lindjeve

Sondazh

Poll
Aktualitet 31 Mars 2024, 07:29 h.k

HOROSKOPI I DITËS e diel 31 mars 2024

DASHI Gjatë kësaj fundjave është më mirë të mbani nervat nën kontroll... Argumentet mund të jenë afër....

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet