LIVE UPDATES
Aktualitet

Monumentet në Luginën e Vjosës në rrezik, ekspertët: Duhen restauruar, kanë nevojë për financime

Pak vite më parë aktivistët mjedisorë protestonin në Luginën e Bënçës në Tepelenë për ndërtimin e një hidrocentrali, që do të cënonte vlerat natyrore dhe trashëgiminë kulturore të zonës.

24 Prill 2023, 07:30 Nga DOSJA
Monumentet në Luginën e Vjosës në rrezik, ekspertët:
Vjosa

TIRANË- Bashkimi Evropian po mbështet në Luginën e Vjosës, e shpallur Park Kombëtar, restaurimin e monumenteve të trashëgimisë kulturore. Një nga monumentet që sapo është restauruar është Ujësjellësi i Bënçës i ndërtuar në shekullin e nëntëmbëdhjetë. Specialistët e trashëgimsië thonë se finacimet janë të domosdoshme pasi numri i monumenteve është i madh dhe gjendja e shumë prej tyre është në rrezik.

Pak vite më parë aktivistët mjedisorë protestonin në Luginën e Bënçës në Tepelenë për ndërtimin e një hidrocentrali, që do të cënonte vlerat natyrore dhe trashëgiminë kulturore të zonës. Falë përpjekjeve aktiviteti ndërtimor u bllokua dhe tani në luginën e saposhpallur Park Kombëtar vëmendja po rikthehet tek trashëgimia kulturore dhe turizmi.

Bashkimi Evropian ka mbështetur së fundi me financime restaurimin e Ujësjellësit të Bënçës një vepër e shekullit të nëntëmbëdhjetë, i cili ka ka shërbyer për të çuar ujin në kalanë e Tepelenës. Ky është një nga monumentet më të rëndësishme për Tepelenën, thotë Aleksandër Toti, kordinator i këtij projekti në Bashkinë e Tepelenës.

Ujësjellësi i Ali Pashë,s i ndodhur në fshatin Bënçë të Tepelenës është një nga monumentet e kulturës së Kategorisë së Parë dhe një nga më të rëndësishmit në Bashkinë e Tepelenës dhe më i vizituari këto vitet fundit. Këtë vit, është realizuar një ndërhyrje në këtë monument falë mbështetjes së një projekti të financuar nga Bashkimi Evropian që është një projekt ndërkufitar dhe është i pari i zbatuar në bashkinë e Tepelenës. Ky projekt konsiston jo vetëm në ndërhyrjen në këtë monument por edhe në ruajtjen e vlerave kulturore dhe rijetëzimin e tyre.

Zoti Toti thotë më tej se investimi ka prekur ndërtimin e infrastrukturës në zonë mbrojtëse për ta bërë të vizitueshëm monumentin nga afër, restaurimin e monumentit dhe një hartë turistike për katër itinerare në këtë zonë.

Në intineraret turistike përfshihet monumenti i ujësjellësit të Bëncës , Ujëvara e Peshturës si dhe shtigjet e zonës së Rrëzës dhe zonës së Leklit . Do të vijojmë me disa publikime të tjera që do t`i japin jetë turizmit dhe do të jenë mjaft të rëndësishme pë ata që ushtrojnë aktivitete dhe shërbime turistike por edhe për vizitorët. Turistët do ta kenë shumë më të lehtë me këto publikime pasi janë platforma dixihitale që mund të aksesohen shumë lehtë nëprmjet internetit.

Ndërsa arkitekti resaurator Reshat Gega thotë se lugina është mjaft e pasur me monumente të cila kanë nevoja për ndërhyrje për t`u shpëtuar dhe mbrojtur në radhë të parë dhe për t`u kthyer në të vizitueshme nga turistët vendas dhe të huaj.

“Lugina është jashtëzakonisht e pasur me jetë njerëzore dhe për pasojë edhe me trashëgimi kulturore. Duke filluar nga fillimi deri në fund të Luginës gjejmë disa qendra antike dhe disa qyteza, gjejmë qendra urbane të periudhës antike dhe suburbane , dmth më të vogla, kemi një pasuri të jashtëzakonshme me monumente kulturore që kombinohen mjaft mire me pasuritë natyrore.

Zoti Gega vlerëson investimet, por nga ana tjetër ai thotë se ato duhet të shoqërohen me cilësinë profesionale të restaurimeve për të mos humbur vlera të trashëgimisë kulturore.

“Bumi i investimeve, qoftë në Gjirokastër, në Tepelenë edhe më tej ka qenë i madh nga pikëpamja sasiore dhe i lavdërueshëm sigurisht. Por shpesh këto situata kthehen edhe në “thikë me dy presa” sepse nxitimi i madh për të realizuar investime kaq të mëdha , kaq të rëndësishme duke mos u shoqëruar me cilësinë dhe kapacitete profesionale të nivelit të duhur sjellin dëme dhe në vend që “të vëmë vetullat nxjerrim sytë”.

Lugina e Vjosës u shpall park Kombëtar pak kohë më parë dhe statsui i ri shihet se do të frenojë ndërtimin e digave të hidrocentraleve që parashikoheshin dhe do të ndihmojë turizmin. Zonat janë tejet të prekura nga nivelet e varfërisë dhe po braktisen gjithnjë e më shumë nga banorët.

Marrë nga VOA

lugina e vjoses bashkimi evropian

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet