LIVE UPDATES
Aktualitet

Misioni i Ilir Hasanajt për krijimin e kinemave alternative

Aktivitetet e tij në Prishtinë lidhen me krijimin e hapësirave alternative për filmbërësit, duke sjell një përvojë që u mungonte të rinjve në Kosovë.

15 Prill 2023, 20:20 Nga I.A
Misioni i Ilir Hasanajt për krijimin e kinemave alternative
Ilir Hasanaj

KOSOVË- Ilir Hasanaj, regjisor i filmit, me origjinë nga Kosova, por i rritur në Zvicër, është i diplomuar në Departamentin e Filmit të Universitetit të Arteve të Cyrihut. Projektet filmike me tema të rëndësishme shoqërore, me fokus Kosovën, e kanë rikthyer atë në vendlindje.

Aktivitetet e tij në Prishtinë lidhen me krijimin e hapësirave alternative për filmbërësit, duke sjell një përvojë që u mungonte të rinjve në Kosovë.

Ndërkohë që po punonte në filmin e tij të parë dokumentar, të titulluar “Me dasht’, me dasht’, me dasht’”, Iliri thotë se nuk ka pasur pritje të mëdha, për shkak se nuk kishte përvojë paraprake në Kosovë, por edhe për shkak të vështirësive të komunikimit në gjuhën shqipe, që në vitin 2016 nuk e fliste siç e flet sot.

“E dija që dua ta përfundoj këtë film në Kosovë”, thotë Iliri në një bisedë me Radion Evropa e Lirë.

Filmi “Me dasht’ me dasht’ me dasht’” ka pasur prezantime të suksesshme në festivale ndërkombëtare, përfshirë Toronto Hot Docs Film Festival, Solothurn Film Festival dhe Dokufest, ku fitoi shpërblimin e publikut.

Pashmangshëm, puna me artistë lokalë, e lidhi Ilirin më shumë me Kosovën.

“Dy karaktere që më lanë shumë përshtypje ishin [artistët] Arbër Salihu dhe Edona Vatoci. Më mahnitën, si një lloj fryme e re e Kosovës, që nuk e kisha njohur”, thotë Ilir Hasanaj.

Gjatë punës në filmin e tij, Iliri thotë se nisi t’i shihte mangësitë në skenën e filmit në Kosovë.

“Njëra nga to ishte fakti që Prishtina kishte vetëm një kinema, ku shfaqeshin vetëm filma të Hollivudit. Kjo më është dukur një dobësi shumë e madhe, dhe kisha dëshirë ta hapja një kinema ku mund të shfaqen filma të rëndësishëm për historinë e filmit, që qytetarët e Kosovës nga pamundësia e udhëtimit, të paktën të udhëtonin përmes filmit”, thotë ai.

“Në vitin 2016 sa ishte hapur Termokiss [qendër socio-kulturore] e krijova klubin e filmit ku shfaqnim filma tjerë që nuk njiheshim dhe ku mund të shkëmbenim ide, filma, mendime kritike”, shton ai.

Por, aty mungonin kushtet elementare, përfshi energjinë elektrike.

“Më kujtohet që kishim shumë probleme, pasi aty mungonte edhe energjia elektrike. Kishim një gjenerator të cilin e përdornim për shfaqjen e filmave”, thotë ai.

Në vitin 2018, Iliri u inkuadrua në projektin “Hacking Urban Spaces”, iniciuar nga Festivali Ndërkombëtar i Filmit të Shkurtër dhe Dokumentar, Dokufest, në bashkëpunim me Anibar, Festivalin e Filmave të Animuar në Pejë.

Përmes shfaqjes së filmave, aty janë trajtuar çështje lidhur me planifikimin urban, duke marrë shembuj se si janë zgjidhur probleme të ngjashme në qytete tjera të botës.

Ky projekt u pasua me përfshirjen e Ilirit në ri-funksionalizimin e Kino Armatës në Prishtinë, kinema alternative që deri në vitin 2017 është shfrytëzuar nga administrata e Kombeve të Bashkuara.

Shfaqja e filmave në Kino Armata ka nisur me kushte minimale, ku secili nga të angazhuarit kanë sjellë pajisje private të nevojshme, për ta funksionalizuar këtë hapësirë.

“Ndihesha shumë mirë dhe vazhdoj të ndihem mirë, sepse mendoja që kisha edukimin nga Zvicra dhe kisha talente e energji, të cilën mund ta ndaja. Nuk e kisha idenë që po ndihmoja, kjo vinte natyrshëm”, thotë Iliri.

Pas pjesëmarrjes me filmin e tij në Festivalin Kino Kosova, ai u ftua të jetë pjesë e atij festivali.

Jeta mes Kosovës dhe Zvicrës, i ka ndihmuar në promovimin e filmbërësve kosovarë për audiencën e Zvicrës.

“Është një festival ku filmat nga Kosova shfaqen në Zvicër. Zvicra e ka një popullsi të madhe të shqiptarëve, sidomos nga Kosova. Kosova dhe Zvicra e kanë një lidhje të ngrohtë, dhe ndihesha se duhet të jem pjesë e këtij festivali”, thotë Iliri.

“E kam përgatitur programin me filma të Kosovës dhe më 11-14 maj do t’i shfaqim në Cyrih, ku do të vijnë artistë dhe filmbërës nga Kosova”, shton ai.

E rëndësishme për Ilirin është që përmes filmave të përcillet një imazh tjetër i Kosovës për audiencën në Zvicër, përfshi diasporën.

“Unë e kam përjetuar Zvicrën me stigmatizim dhe racizëm ndaj shqiptarëve. Ka qenë e dhimbshme të shoh një lloj keq-prezantimi të shqiptarëve në media. Dhe ajo çfarë më duket e rëndësishme është që të japim mundësi për përafrim mes shqiptarëve dhe zviceranëve, por edhe ta përditësojmë një lloj koncepti të Kosovës të cilën e kanë parë në lajme”, thotë Ilir Hasanaj.

Ilir Hasanaj, ndërkohë, ka realizuar edhe një film tjetër dokumentar, i titulluar “Kah kqyrsha përpjetë, e shihsha veten përfuni”, projekt ku paraqitet jeta e përditshme e personave të komunitetit LGBTI+ (homoseksual, lesbike, biseksual dhe transgjinor…) në Kosovë, i pari projekt ku ata flasin me fytyra të zbuluara dhe zë të pandryshuar.

Aktualisht, ai po e trajton një tjetër temë problematike të shoqërisë kosovare. Ai është në proces të xhirimit të filmit të tij të ri, i cili trajton të drejtat e punëtorëve në Kosovë. E veçanta e këtij projekti, po ashtu, është fakti që xhirimet po bëhen me shirit filmik, një metodë klasike e xhirimit.

Marrë nga REL

ilir hasanaj

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet