LIVE UPDATES
Aktualitet

Historia e dy fermerëve shqiptarë - Pse njëri dështoi dhe tjetri fitoi

Në një fshat të Dibrës, në një sipërfaqe toke prej 6 dynymësh, kulturat kryesore ku ishte fokusuar ishin qepët, lakra, patatet dhe domatet. Tipike të zonës.

6 Shkurt 2023, 09:58 Nga k.m.
Historia e dy fermerëve shqiptarë - Pse njëri dështoi dhe
Foto ilustruese

TIRANË- Ndonëse vitin e shkuar, 25% e serave në vend u mbyllën, eksportet bujqësore ia dolën që të përshpejtonin rritjen duke prekur kuotën më të lartë ndonjëherë, në vlerën e 500 mln dollarëve. Në dukje ngjan një paradoks, por ka disa përgjigjie që e shpjegojnë këtë situatë, të cilën Gazetasi.al i sjell përmes dy shembujsh fermerësh. Selim Gjoni, jetën e tij ia ka përkushtuar bujqësisë e cila i siguronte fitimin e dëshiruar. Të paktën deri para pesë vitesh.

Në një fshat të Dibrës, në një sipërfaqe toke prej 6 dynymësh, kulturat kryesore ku ishte fokusuar ishin qepët, lakra, patatet dhe domatet. Tipike të zonës. Nuk e kishte pasur kurrë të vështirë të gjente treg dhe të ardhurat tejkalonin kostot. Por mungesa e subvencioneve, amullia e politikës fiskale dhe së fundmi kostot e larta që nga pandemia, të nxitura më tej nga lufta në Ukrainë, e shtynë gradualisht drejt falimentimit.

“Fitimet më të mëdha i nxirrja me lakrën dhe qepët. Edhe patatet do përmendja, por ato kanë prodhim më të lartë në Kukës për shkak edhe të cilësisë së tokës atje. Në një sezon, kryesisht nga maji deri në tetor pasi kushtet klimatike në Dibër nuk janë aq favorizuese sa në zonën e Myzeqesë, prodhoja rreth 10 ton lakër ose qepë. Një kg lakër kushton 70 lekë, një kg e gjysmë e shisja 100 lekë. Nuk kam pasur kurrë probleme me fitimet. Ia vlente barra qiranë. Kjo deri para ca vitesh kur për shkak të mungesës së fuqisë punëtore fillova të prodhoja më pak dhe rrjedhimisht të shisja më pak. Të dy djemtë i kam jashtë shtetit dhe detyrohesha të merrja punëtorë për të përballuar të gjithë punët, por nisi një valë emigrimi i të rinjve në këtë zonë dhe nuk ia dilja dot i vetëm. Që në pandemi kostot u rritën, kryesisht të plehrave kimike duke më vështirësuar më tej punën”, thotë ai për Gazetasi.al.

I gjendur në një situatë të tillë, ai insiston që këto kosto do t’i uleshin nëse fermerët do të subvencionoheshin për kilogram, politikë bujqësore që sipas tij do të shtonte të mbjellat.

“Fermeri që punon serën duhet të subvencionohet për kilogramë jo siç thonë këto për dynim. Përse ai që nuk i punon sa ne serat dhe nuk jep të njëjtin rendiment duhet të marrë të njëjtën sasi subvencionesh”, vijon mandej Gjoni për Gazetasi.al ndërsa shton se prodhimi filloi të binte vit pas viti me 20%. Rrjedhimisht edhe fitimet.

Pas luftës së Ukrainës, situata u përmbys akoma më shumë dhe ai e vuri në pikëpyetje biznesin e tij. Kostot tashmë i tejkalonin të ardhurat. Çmimet e plehrave u rriten edhe më tej, nga kostot më të larta për gazin natyror, një lëndë ushqyese kritike në prodhimin e plehrave me bazë azoti.

“Kishte gati dy vite që çmimet kanë qenë të rritura por arritën kulmin dhe kjo ishte një goditje e madhe për ne, pikërisht në periudhën kohore kur nis në masë përdorimi i tyre. Çmimi i Dap-it shkoi nga 5200/lekë në 7500. Dhe jo vetëm Dap-i. Ure-ja nga 3000lekë, shitet 6500 sot. Superfosfati dhe nitrati gjithashtu janë rritur.

Të mos flas pastaj që për hir të kualitetit shumë të dobët që kanë, ku ndryshe nga fermerët në Itali dhe në Greqi që i spërkasin të mbjellat e tyre vetëm një herë në fillim të sezonit, ne në Shqipëri i spërkasim tre ose katër herë.

Ndonjëherë nuk treten fare”, thotë më tej Gjoni për Gazetasi.al ndërsa shton se mosblerja e këtyre ul menjëherë rendimentin e serave.

Pas rritjes kaq të madhe të kostove dhe mungesës së subvencioneve, ai e pa më të arsyeshme të shkonte të punonte në serat e Siçilisë dhe të nxirrte me qira tokën e tij. Dukuri shumë e përhapur gjatë vitit të shkuar kjo, kur tabelat për njoftimet e shitjes apo dhënies me qira të tokës sa vinin dhe përsërisin njëra-tjetrën, afishuar në toka të ndryshme bujqësore. Ngastrat u lanë djerrë.

Sipërfaqet e mbjella në serat e Myzeqesë ranë me mbi 25% sipas të dhënave të terrenit të grumbulluara nga fermerët, eksportuesit dhe tregtarët e inputeve. Luhatja e prodhimit bujqësor në zonën e Myzeqesë është sinjalizuesi më i qartë i inflacionit dhe çrregullimit të ekonomisë vendase sipas ekspertëve.

Por mes sfidave të shumta, pati edhe raste kur fermerët ia dolën të justifikonin kostot e larta dhe të mendonin edhe për të zgjeruar serat. Kryesisht në fshatra si Divjaka ku edhe për shkak të klimës më të butë, aktiviteti i serës mund të jetë më i madh se një herë, përgjatë vitit.

Një ndër ta është dhe Veli Muça. Ai mbjell vetëm bostanore, në dy serat e tij prej 300 metra katrorë. Ndonëse edhe për të kostot dhe çmimet ishin të larta, ai ia doli që të nxirrte fitime dhe të mos i linte shalqinjtë të kalben në fusha, si shumë miq të tij.

“Çmimi i një kuintali uré u rrit me 50% në sezonin e fundit të mbjelljeve, ndërsa në të njëjtën masë u rritën çmimet e farave, fidanëve, plastmasës , hekurit, plehrave dhe pesticideve. Rritje të cilat ndodhën në një kohë kur prodhuesit tipikisht kishin pësuar humbje gjatë sezonit të dytë të mbjelljeve, si rrjedhojë e prodhimit jo cilësor nga fara e keqe. Por mua them se më shpëtoi eksporti”, vijon të tregojë Muça se si ia doli që të korrte sukses në një vit të pasuksesshëm për sektorin.

“Në fakt unë i dërgoj në një pikë grumbullimi që më pas i eksporton drejt Gjermanisë dhe Suedisë, atje ku një shalqi shitet rreth 5-6 euro. Kam disa vite që kam lidhur këtë kontratë dhe e kam furnizuar vazhdimisht. Por po të mos kesh pika grumbullimi dhe treg, zor se ia vlen të investosh në këtë sektor. Në një sezon të mbjellash prodhoja mesatarisht 30 ton shalqi. Nuk e kam shitur kurrë në rrugë siç bëhet rëndom në zonën tonë. Mbaja për konsum familjar dhe e dërgoja më pas në qendrën e grumbullimit. Nëse e shet më vete, një shalqi sidomos i mirë shitet me 10 lekë për kg”, thotë Muça për Gazetasi.al ndërsa shton se mendon që të ngrejë edhe një serë tjetër.

“Unë fëmijët me bujqësi i kam mbajtur dhe nuk dua që t’i dërgoj në emigrim. Për aq kohë sa kemi fitim këtu, le të investojë si unë. Ndaj po mendoj që të ngre edhe një serë tjetër. Si i thonë një muhabeti, lopa duhet mjelur sa e ke”, thekson ai duke iu referuar kontratës me pikën e grumbullimit duke shtuar që edhe djali i tij, ndan të njëjtin pasion për bujqësinë.

Ndërsa ndërmend shumë raste falimentimi të fermerëve të tjerë, ai thotë që në një vend ku shteti jep më pak subvencione se në gjithë vendet e rajonit, gurët e fatit duhet t’i luash vetë.

“Në të kundërt, nëse nuk di të luash, do paguash sa frëngu pulën”./GazetaSi

bujku shqiptar

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë