LIVE UPDATES
Aktualitet

Fituesit dhe humbësit e 2024-s

Fituesi më i madh i 2024-s ishte turizmi. Vendi është kthyer tashmë në një destinacion të preferuar të turistëve nga e gjithë bota.

31 Dhjetor 2024, 07:26 Nga r.ll
Fituesit dhe humbësit e 2024-s
foto ilustruese

TIRANË- Ekonomia vendase mori pak frymë për të dytin vit radhazi në vitin 2024, duke lënë pas vështirësitë e krijuara pas tërmetit të 2019-s dhe pandemisë që dha efektet në 2020-2022. Inflacioni zbriti në nivelet e 2% dhe konsumi vijoi të përmirësohej gradualisht.

Fituesi më i madh i 2024-s ishte turizmi. Vendi është kthyer tashmë në një destinacion të preferuar të turistëve nga e gjithë bota.

Për periudhën janar-tetor, në vend kanë hyrë gjithsej 10.4 milionë shtetas të huaj, shifër që është e barabartë me hyrjet për gjithë vitin 2023. Turizmi ka ndikuar një zinxhir sektorësh, transportin, qiradhënien e makinave, baret e restorantet, hotelerinë e shumë shërbime të tjera duke amortizuar efektin negativ që ka dhënë tkurrja e popullsisë.

Një tjetër “fitues” ishte monedha vendase, që vijoi të forcohej e ndikuar nga flukset turistike, efektet sezonale, por dhe hyrjet informale.

E kemi vënë fitues në thonjëza, se efekti i saj ka qenë i kombinuar, eksportuesit dhe sektori i turizmit kanë humbur, ata që paguhen apo kanë pasuri në valutë (investime, kursime, banesa) e marrin para nga të afërmit, po ashtu. Importuesit kanë fituar, indirekt dhe konsumatorët, apo shtetit, i është lehtësuar barra e borxhit të huaj.

Ndërtimi vijon të jetë fitues, duke mbetur një nga udhëheqësit e rritjes ekonomike në 2024, ndonëse nuk jemi të bindur nëse në afatin e gjatë, ky sektor do të vijojë të mbetet i tillë, teksa një flluskë e mundshme mund ta kthejë të gjithë situatën përmbys.

Popullsia shqiptare, humbësja më e madhe në vitin 2024. Më në fund mësuam shifrën e saktë të popullsisë. Nuk erdhi aspak si surprizë që kemi mbetur 2.4 milionë banorë, ose rreth 420 mijë më pak krahasuar me Censin e mëparshëm të 2011-s.

Sinjalet ishin aty, që nga ngërçi me tregun e punës, frenimin e konsumit, shifrat e larta të aplikimeve për azil të lejeve të qëndrimit të dhëna nga vendet e BE-së për shqiptarët. Për fat të keq, tendenca e emigrimit po vijon, ndonëse me ritme më të ngadalësuara se viti 2022.

Një tjetër tregues shqetësues është rënia e nivelit të lindjeve. Në 6-mujorin e parë 2024 (kur janë të disponueshme të dhënat e fundit të INSTAT), lindjet ishin 38% më të ulëta në krahasim me të njëjtën periudhë të një dekade më parë duke paralajmëruar më shumë humbje për popullsinë.

Një tjetër humbës në vitin 2024 ishte industria, që po pëson transformim, e ndikuar nga humbja e avantazhit të kostos së lirë të fuqisë punëtore. Në afat të shkurtër, efekti është negativ, me shumë fabrika, sidomos në sektorin që punon me material porositësi për veshjet e këpucët, që do të mbyllen. Në afat të gjatë, ky zhvillim pritet të jetë pozitiv, teksa do të nxisë kalimin në sektorë më produktivë dhe me vlerë më të lartë të shtuar të ekonomisë. Bizneset shqiptare kanë treguar në vite se dinë të përshtaten shpejt.

Si gjithmonë, në këto vitet e fundit, bujqësia, ndonëse zë peshë të konsiderueshme në madhësinë e Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB), me gati 20%, ka ndikim të papërfillshëm në rritjen e ekonomisë, duke mos arritur të kthehet në një fitues, pavarësisht nga shanset që po i jep turizmi, me këtë të fundit që po favorizon më shumë importet.

Teksa viti po mbyllet, urimi ynë në “Monitor” është që viti 2025 të jetë më i mbarë, me një reflektim që më e mira do të vijë, si nga shfrytëzimi i potencialeve në rritje të sipërmarrjeve, ashtu dhe nga orientimi i politikave nxitëse të ekonomisë drejt sektorëve me avantazh konkurrues e ndikim gjithëpërfshirës në rritjen e qëndrueshme të ekonomisë e mirëqenies së qytetarëve të saj!

Duhet punuar që humbësit të mos shndërrohen në rrënues. Bizneset natyrshëm do të tentojnë të shkojnë në kahun e fituesve. Por, kjo nuk mjafton. Siç u theksua dhe nga fituesit e çmimit “Nobel” është cilësia e institucioneve që ndikon në zhvillimin ekonomik, për të cilin janë direkt përgjegjës politikëbërësit.

Gjithsesi, në këto kohë festash, le të jemi pozitivë dhe të shpresojmë për një të ardhme më të mirë, që është ajo çka në fakt i duhet më shumë këtij vendi./MONITOR

ekonomia vendase

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet