LIVE UPDATES
Aktualitet

Film dokumentar për arratisjen e Aleksandër Grudës nga regjimi komunist në Shqipëri

33 vite më vonë, historia tragjike rikthehet në vëmendjen e publikut shqiptar dhe atij të huaj. Aleksandër Gruda është protagonist në një film dokumentar të titulluar “Alexander”. Dokumentari nga Shqipëria do të paraqitet si konkurent për Çmimet “Oscars” për vitin 2024.

6 Tetor 2023, 19:43 Nga I.A
Film dokumentar për arratisjen e Aleksandër Grudës nga regjimi
Pamje nga filmi Alexander

TIRANË- Mbi tre dekada më parë, Aleksandër Gruda vendosi të arratisej nga diktatura komuniste në Shqipëri, së bashku me një grup prej 15 vetash. Mekaniku i flotës detare në Shkodër u arratis duke rrëmbyer një anije luftarake. Por përpjekjet për liri erdhën me një kosto të lartë. Ai humbi vajzën e tij pesë vjeçare, që u vra nga zjarri i rojeve detare. 33 vite më vonë, historia tragjike rikthehet në vëmendjen e publikut shqiptar dhe atij të huaj. Aleksandër Gruda është protagonist në një film dokumentar të titulluar “Alexander”. Dokumentari nga Shqipëria do të paraqitet si konkurent për Çmimet “Oscars” për vitin 2024.

Në vitin 1990, pak para rënies së sistemit komunist në Shqipëri, jeta nën atë regjim ishte bërë e padurueshme për Aleksandër Grudën, një mekanik i flotës detare në Shkodër, që ishte pushuar nga puna me vendim të ministrisë së brendshme. Pak muaj pas vërshimit të qytetarëve në ambasadat e huaja në Tiranë, ai mori vendimin që të arratisej së bashku me gruan, që në atë kohë ishte shtatzënë, vajzën 5 vjeçare dhe disa miq të tjerë. Në shtator të vitit 1990 ai udhëhoqi arratisjen e një grupi prej rreth 15 vetash. Zoti Gruda, asokohe 36 vjeçar, rrëmbeu një anije luftarake shqiptare dhe u nis në drejtim të Malit të Zi, atëhere pjesë e Jugosllavisë.

“Unë po diskutoja edhe me disa shokë. Unë dua ta bëj këtë që të sigurohem se nuk do të zgjatet më ky sistem. Pra ishin ambasadat… kushedi si do të shkojë… tash është anija, duke u vënë kapakun të gjithave. Isha njëqind për qind i sigurt që ka marrë fund, se gjithçka është në duart e popullit. Gjithçka është për një jetë tjetër”, thotë për Zërin e Amerikës i mbijetuari i komunizmit.

Arratisja nuk shkoi ashtu siç ishte planifikuar. Anija u diktua dhe ndaj saj u hap zjarr. Për pasojë, vajza pesë vjeçare e Aleksandrit, Anisa Gruda, humbet jetën.

“Vjen një prej tyre dhe më thotë, Sandër të kanë vrarë vajzën. Kur më tha të kanë vrarë vajzën, në moment varet se si e kupton, si reagon. Thash duhet të jetë plagosur, nuk më tha që ka vdekur. Të kanë vrarë mund të nënkuptojë që është plagosur. Atëherë thashë sa më shpejt të dalim matanë. Predhat vazhdonin, nuk ndalonin”, vazhdon zoti Gruda rrëfimin e tij për Zërin e Amerikës.

Grupi arriti të arratisej. Pas disa muajsh qëndrimi në ish Jugosllavi, zoti Gruda u largua drejt Shteteve të Bashkuara ku jeton edhe sot me gruan dhe dy fëmijë, një djalë dhe një vajzë. Megjithëse kanë kaluar 33 vjet, kujtimet e asaj ngjarje tragjike janë ende të freskëta.

“Unë fotografinë e vajzës e kam këtu, e mbaj gjithmonë, e kam të paharrueshme. Më duket sikur e lashë këtë fëmijë, sikur ajo nuk donte të vinte, por e mora, e mora me zor, sikur donte të më thoshte nuk dua të vij, mos më vrit baba. Unë e mora atë për ta shpëtuar. Është pesë vjeç e gjysmë”, thotë zoti Gruda.

Kjo histori tragjike është kthyer në një film dokumentar të titulluar “Alxander”, protagonist i së cilit është vetë Aleksandër Gruda. Regjisori Ardit Sadiku thotë se ky projekt u realizua midis Nju Jorkut, Shqipërisë, Malit të Zi dhe Australisë. Në një intervistë për Zërin e Amerikës, zoti Sadiku thotë se qëllimi i projektit është të ndajë me shikuesit heroizmin e përpjekjeve për liri të Alekeksandër Grudës, familjarëve e miqve të tij.

“Sepse Aleksandri, si shumë të tjerë, e mori atë hap të madh në një formë shumë heroike, sepse ai ka rrezikuar jetën e tij, familjes dhe të miqve të tij. Për mua objektivi kryesor nuk ka qenë të tregoj se sa i ashpër ishte komunizmi, sepse atë e dimë ne, e di e gjithë bota si ka qenë Shqipëria, por të tregoj se çfarë mund të bëjë një person që të arrijë lirinë”, thotë zoti Sadiku. Realizimi i këtij filmi lehtëson dhimbjen e Aleksandrit, i cili vazhdon ta vuajë humbjen e vajzës nga dora e sistemit komunist.

“Duket që kam kalu një jetë dyfishe. Duket se jam ripërtri, se kam kenë nën stresin dhe presionin e kësaj vajze tan jetën. Bile, bile e kam dënu vedin, e kam dënue që të mos gëzoj këtu veç për hir të saj. Tash me kët film i ka la të gjitha”, thotë zoti Gruda me zë të dridhur, mes lotësh.

Filmi dokumentar “Alexander” është përzgjedhja zyrtare e Shqipërisë për Akademinë e Çmimeve “Oscars” në kategorinë “Filmi më i mirë ndërkombëtar” për vitin 2024. Regjisori Sadiku nuk dëshiron të komentojë mbi pritshmëritë e tij në garën më të njohur të filmit në botë, por jep një mesazh për të gjithë regjisorët e rinj.

“Të shpërvjelin mëngët dhe të bëjmë filma, të mos presim. E kamë vënë re këtë dëshirën që të presim, por duke pritur humbet dëshira për të realizuar një film, të bësh atë që do dhe të bësh ndonjë ndryshim, sepse duke mos bërë ndryshim ti përfundon duke bërë mbiejtesë. Nuk shtë zgjidhje që vetëm të mbijetojmë”, thotë zoti Gruda.

Ceremonia e shpalljes së fituesve të Çmimeve “Oscars” zhvillohet në mars të vitit të ardhshëm.

Marrë nga VOA

aleksandër gruda ardit sadiku

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet