All - Scripts - 5
LIVE UPDATES
All - General - 1
Aktualitet

E vërteta e avarisë energjetike në Ballkan

Përkundrazi, sipas tij, rasti tregoi se vendi ka aftësinë për të reaguar dhe garantuar furnizimin me energji pa pasoja. Në një prononcim për AP-në, Drenova shpjegon fillimisht rrethanat normale të monitorimit periodik, që OST kryen.

12 Korrik 2024, 13:04 Nga I.A
E vërteta e avarisë energjetike në Ballkan
Skerdi Drenova
All - Paragraf - 1

TIRANË- Një ngjarje e ndodhur më 21 qershor 2024, e cila në përmasa të tilla ndoshta rrallë herë ishte dëgjuar në Ballkan, ku në katër shtete (Shqipëri, Mali i Zi, Bosnjë dhe Hercegovina dhe një pjesë të Kroacisë), pati avari masive dhe blackout të energjisë elektrike. Një ngjarje, e cila nuk ka marrë ende përgjigje përfundimtare mbi shkaqet, por për të cilën gëlon ende shtypi dhe përflitet në opinionin publik.

Me shumë versione që qarkullojnë gjithsesi, e vërteta e vetme nga sa është kuptuar deri tani mbetet një dhe atë e zbulon administratori i Operatorit të Sistemit të Transmetimit, Skerdi Drenova. Sipas tij, lajmet për të nxjerrë fajtore Shqipërinë nuk janë serioze dhe nxitimi për të arritur konkluzione nuk i bën mirë askujt. Në të kundërt, ai përcakton qartë se “Shqipëria nuk ishte burimi i ngjarjes dhe ca me keq fajtore”.

Përkundrazi, sipas tij, rasti tregoi se vendi ka aftësinë për të reaguar dhe garantuar furnizimin me energji pa pasoja. Në një prononcim për AP-në, Drenova shpjegon fillimisht rrethanat normale të monitorimit periodik, që OST kryen.

Ai tregon se OST sh.a. në koordinim me Operatorët e Transmetimit të vendeve fqinje dhe me Qendrën e Koordinimit të Sigurisë zhvillon analiza statike të sigurisë së Sistemit Elektronergjetik.

Kjo analizë vlerëson ngarkesën dhe kushtet e qendrueshmërisë së sistemit për çdo orë të ditës dhe gjendjen fizike të tij. Remonte që janë duke u zhvilluar në sistemin shqiptar apo në sistemet e vendeve fqinje merren në konsideratë në këto analiza sipas deklarimeve të OST-ve nga secili prej këtyre vendeve.

Në rajonin e Evropës Juglindore, në përputhje me Standardet e ENTSO-E (Rrjeti Evropian i Operatorëve të Sistemit të Transmetimit për Energjinë Elektrike) por edhe më gjerë, operimi i sistemit elektronergjetik realizohet i koordinuar ndërmjet OST dhe Qendrës së Koordinimit të Sigurisë.

Duke iu përmbajtur kësaj premise, Drenova shpjegon se analiza për datën 21 tregonte se për ngjarje normale (p.sh dalja e një linje jashtë pune si pasojë e faktorëve natyrorë ose teknik) nuk priteshin problematika bazuar në informacionin e dërguar nga Operatorët e Transmetimit.

Teksa, teknikisht, ai plotëson, duke shtuar se për një raport përfundimtar, do të duhen minimalisht gjashtë muaj, pasi të analizohen të gjithë informacionet nga sistemet respektive.

Nga sa ka arritur Albanian Post ndërkaq të mësojë rreth çështjes prej disa burimeve të mirëinformuara ndërkombëtare, thelbi real i problematikës ka nisur në Malin e Zi në orën 12:09, pas një defekti në linjën 400kv Podgoricë-Ribarevinë.

Kjo gjë, ka shkaktuar një rishpërndarje të flukseve të fuqisë dhe një rritje të fluksit përkatësisht në linjën Greqi-Shqipëri, në orën 12:21.

Këtë gjë e konfirmon edhe vetë Drenova, duke shtuar më tej se është evidentuar se ka pasur një linjë 400kV Tuzla-Visegrad, jashtë pune në sistemin e Bosnjës, e cila ka qenë e padeklaruar dhe mungonte si informacion në analizën e sistemit. Mungesa e tre linjave 400kV nga veriu në Bosnjë dhe jug sipas rendit kronologjik më sipër solli rënien e sistemit elektrik të vendeve.

Megjithatë, ai shpjegon konkretisht se linja 400kV Shqipëri-Greqi (Zemblak-Kardia) është rikthyer në punë për një kohë të shkurtër rreth 15 minuta, pra defekti ka qenë kalimtar, ndërkohë në Mal të Zi, defekti është riparuar pas një kohe të gjatë, gjatë disa orëve. Ndërsa, më tej në në Bosnjë, ka zgjatur akoma më shume rikthimi i sistemit në punë. Në Shqipëri furnizimi i plotë për të gjithë konsumatorët është rikthyer për 30min.

Po ashtu, rol kanë luajtur edhe temperaturat e larta në stakimet kalimtare, por janë marrë masat duke eliminuar faktorë që mund të sjellin stakime të cilat mund të cënojnë dhe sigurinë e sistemit elektrik.

Drenova shton më tej se gjithashtu “është rritur koordinimi dhe shkëmbimi i informacioneve me Operatorët e Transmetimit të vendeve fqinje në Ballkan, për të pasur një informacion shtesë nëse sistemet e vendeve fqinje janë në stres dhe mund të kërcënojnë dhe sistemin shqiptar”.

Lidhur me spekulimet se në punime gjatë rrugëve metodologjia e përdorur për vënien në punë të shtyllave portative është e gabuar, Drenova përgjigjet:

Çdo zëvendësimi shtylle apo segmenti linje i bëhet një studim i saktë inxhinerik. Shtylla provizore siç ka dhe emrin mund të vendoset për periudha të përkohshme në punime 1 – 5 ditore, për riparime të shtyllave të dëmtuara nga kushtet atmosferike dhe nuk janë shtylla të projektuara për të qëndruar në kohë të gjatë, si edhe përbëjnë rrezik për sigurinë e sistemit energjitik dhe më gjerë.

Ndërkohë, ai komenton edhe analizën që po zhvillohet me grupet e punës nga ENTSO-E dhe OST-të fqinje, për evidentimin e kushteve para difektit dhe shkaqet kryesore të cilat sollën ndërprerjen e furnizimit me energji elektrike.

Raporti analizues i cili po përgatitet nga ENTSO-E, shpjegon Drenova, po punohet nga një grup ekspertësh për sistemet elektrike të fuqisë, në të cilin Shqipëria përfaqësohet nga specialistët e OST sh.a. Aktualisht janë duke u analizuar të dhënat e sistemeve automatike, si scada, mbrojtje etj..

Njohja e dinamikës së ngjarjes dhe informacioni i saktë”, shpjegon ai, “i detajuar dhe i konfirmuar, nuk na e lejon të ketë një konkluzion. Përkundrazi faktet vërtetojnë të kundërtën. Shqipëria është pjesë e një sistemi të mirë monitoruar dhe me standarte që ka avantazhet e saj siç mund të ketë edhe problematika që lidhet nga vartësia dhe kooperimi mes vendeve”.

OST sh.a. në koordinim me Operatorët e Transmetimit të vendeve fqinje dhe me Qendrën e Koordinimit të Sigurisë zhvillon analiza statike të sigurisë së Sistemit Elektronergjetik. Kjo analizë vlerëson ngarkesën dhe kushtet e qendrueshmërisë të sistemit për çdo orë të ditës dhe gjendjen fizike të tij. Remonte që janë duke u zhvilluar në sistemin tonë apo në sistemet e vendeve fqinje merren në konsideratë në këto analiza sipas deklarimeve të OST-ve nga secili prej këtyre vendeve. Në rajonin e Evropës Juglindore në përputhje me Standartet e ENTSO-E, por edhe më gjerë, operimi i sistemit elektronergjetik realizohet i koordinuar ndërmjet OST dhe Qendrës së Koordinimit të Sigurisë. Analiza për datën 21 tregonte se për ngjarje normale (p.sh dalja e një linje jashtë pune si pasojë e faktorëve natyrorë ose teknik) nuk priteshin problematika bazuar në informacionin e dërguar nga Operatorët e Transmetimit.

Burimi i incidentit është i vështirë të përcaktohet në këtë moment, pasi ende janë duke u mbledhur informacione nga Operatorët e Transmetimit, të Shpërndarjes, gjeneruesit në të 4 vendet e Ballkanit. Deri më tani është evidentuar se ka pasur një linjë 400kV Tuzla-Visegrad, jashtë pune në sistemin e Bosnjës, e cila ka qenë e padeklaruar dhe mungonte si informacion në analizën e sistemit. Për momentin njihet deri diku, sekuenca paraprake e ngjarjes, e cila e vijon me një difekt në linjën 400kV Podgoricë-Ribarevinë në Mal të Zi, ora 12:09, e cila ka shkaktuar një rishpërndarje të flukseve të fuqisë dhe një rritje të fluksit në linjën Greqi-Shqipëri, më pas ndodh një defekt kalimtar në linjën Shqipëri-Greqi në orën 12:21. Mungesa e tre linjave 400kV nga veriu në Bosnjë dhe jug sipas rendit kronologjik më sipër solli rënien e sistemit elektrik të vendeve tona. Linja 400kV Shqipëri-Greqi (Zemblak-Kardia) është rikthyer në punë për një kohë të shkurtër rreth 15min, pra defekti ka qenë kalimtar, ndërkohë në Mal të Zi, defekti është riparuar pas një kohe të gjatë, gjatë disa orëve. Ndërsa në Bosnjë ka zgjatur akoma më shume rikthimi i sistemit në punë. Në Shqipëri furnizimi i plotë për të gjithë konsumatorët është rikthyer për 30min.

Temperaturat e larta kanë luajtur një rol në stakimet kalimtare, por janë marrë masat duke eliminuar faktorë që mund të sjellin stakime, të cilat mund të cenojnë edhe sigurinë e sistemit elektrik. Gjithashtu është rritur koordinimi dhe shkëmbimi i informacioneve me Operatorët e Transmetimit të vendeve fqinje në Ballkan, për të pasur  një informacion shtesë nëse sistemet e vendeve fqinje janë në stres dhe mund të kërcënojnë edhe Sistemin tonë.

Çdo zëvendësimi shtylle apo segmenti linje i bëhet një studim i saktë inxhinerik. Shtylla provizore, siç ka dhe emrin, mund të vendoset për periudha të përkohshme në punime 1 – 5 ditore, për riparime të shtyllave të dëmtuara nga kushtet atmosferike dhe nuk janë shtylla të projektuara për të qëndruar në kohë të gjatë, si edhe përbëjnë rrezik për sigurinë e sistemit energjetik dhe më gjerë.

Parimisht nuk do të përdornim fjalën hetim, por po zhvillohet një analizë me grupet e punës së ENTSO-E dhe OST-të fqinje për evidentimin e kushteve para defektit dhe shkaqet kryesore, të cilat sollën ndërprerjen e furnizimit me energji elektrike. Raporti analizues, i cili po përgatitet nga ENTSO-E, po punohet nga një grup ekspertësh për sistemet elektrike të fuqisë, në të cilin Shqipëria përfaqësohet nga specialistët e OST sh.a. Aktualisht janë duke u analizuar të dhënat e sistemeve automatike, si scada, mbrojtje etj..

Njohja e dinamikës së ngjarjes dhe informacioni i saktë, i detajuar dhe i konfirmuar, nuk na e lejon të ketë një konkluzion. Përkundrazi faktet vërtetojnë të kundërtën. Shqipëria është pjesë e një sistemi të mirë monitoruar dhe me standarde, gjë e cila ka avantazhet e saj, siç mund të ketë edhe problematika që lidhet nga vartësia dhe kooperimi mes vendeve. Por në rastin për të cilin flitet, Shqipëria nuk ishte burimi i ngjarjes dhe ca me keq fajtore. Përkundrazi rasti tregoi se ne kemi aftësinë për të reaguar dhe garantuar furnizimin me energji pa pasoja. Lajmet për të nxjerrë fajtore Shqipërinë nuk janë serioze dhe nxitimi për të arritur konkluzione nuk i bën mirë askujt.

Marrë nga Albanian Post

skerdi drenova

All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 1
All - ArticleEnd - 2
All - ArticleEnd - 2

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë