LIVE UPDATES
Aktualitet

Dhuna në shkolla: A ka ardhur koha ta rimendojmë qëllimin e arsimit?

Për vlerësimin e cilësisë së arsimit të një shteti ekzistojnë shumë tregues, dhe zhvillohen testime ndërkombëtare ndër vite.

12 Shkurt 2026, 16:49 Nga E.d
Dhuna në shkolla: A ka ardhur koha ta rimendojmë qëllimin e
Foto ilustruse

Ndonëse jo pak tronditëse, pamjet e dhunës fizike mes një mësimdhënësi dhe një nxënësi këtë javë në Kosovë nuk ishin diçka e paparë për shoqërinë. Për shuplaka e forma tjera të dhunës në shkollat kosovare flitet vazhdimisht. Si mund t’i jepet fund kësaj forme të “disiplinimit” të nxënësve? Pse janë të domosdoshme ndryshimet thelbësore në sistemin arsimor?

Për vlerësimin e cilësisë së arsimit të një shteti ekzistojnë shumë tregues, dhe zhvillohen testime ndërkombëtare ndër vite.

Te këto të fundit, Kosova nuk është treguar aspak e zonja. Interpretimet për këtë gjendje janë të ndryshme: planprogrami i vjetërsuar, mungesa e pajisjeve teknologjike nëpër shkolla, objekte joadekuate...

Ekspertë të arsimit thonë se, në realitet, problemi qëndron diku tjetër.

Sipas edukatorit finlandez, Pasi Sahlberg, pyetjet që duhet t’ia bëjnë vetes personat përgjegjës – nga niveli ministror e deri te mësimdhënësit – janë: Cili është qëllimi i shkollave, pse ekzistojnë shkollat sot?

Ai kujton se në ditët e sotme, notat, mësimet dhe diplomat nuk janë në krye të prioriteteve në Finlandë, ndër vendet e vlerësuara me sistemin më të mirë të edukimit në botë – ato janë zëvendësuar me mirëqenien, gjendjen shëndetësore dhe ndërtimin e mirëfilltë të marrëdhënieve.

Duke diskutuar rastin e fundit të dhunës në një shkollë në Kosovë, Sahlberg thotë se sjellja e nxënësve, sidomos kur është agresive, është tregues i qartë se diçka nuk është në rregull me jetën e tyre. Dhe, sipas tij, vlerësimet tregojnë se shkalla e agresivitetit vetëm është rritur pas pandemisë së koronavirusit, që shpërtheu në gjithë botën më 2020.

“Shumica e fëmijëve, thellë në zemër, janë të mirë, dhe arsyeja se pse ndonjëherë e thyejnë atë mirësi, është diçka në të cilën duhet fokusuar, jo thjesht te disiplinimi”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.

Dhuna ndaj nxënësve, thotë Sahlberg, nuk duhet konsideruar mjet disiplinimi në asnjë rrethanë.

Ai rikujton se mësimdhënësit janë shembuj për fëmijët në shkollë, sikurse prindërit në shtëpi.

Duke folur për rastin konkret të dhunës në Prishtinë, Sahlberg thotë me bindje se nëse diçka e ngjashme do të ndodhte në Finlandë, mësimdhënësi me automatizëm do ta humbte vendin e punës dhe licencën për të ligjëruar.

Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit në Kosovë e ka miratuar një Strategji për arsim për periudhën 2022-2026, me fokus në edukim në fëmijëri të hershme, aftësim profesional dhe digjitalizim të arsimit, por shumëçka duket se ka mbetur në letër.

Radio Evropa e Lirë e ka pyetur ministrinë se çfarë ka bërë në drejtim të ofrimit të trajnimeve për mësimdhënësit se si te sillen me nxënësit, dhe se çfarë masash disiplinore rekomandohen për nxënësit, por nuk ka marrë përgjigje deri në publikimin e këtij teksti.

Fokusi në emocione, jo në njohuri
Sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK), mësimet parauniversitare në Kosovë i ndjekin mbi 260 mijë fëmijë.

Në prill të vitit 2022, qindra nxënës të shkollave të mesme në Prishtinë patën mbajtur një marsh me moton “S’po shkohet në shkollë”, dhe patën bërë thirrje për kushte më të mirë nëpër shkolla.

Sahlberg është vetë baba i dy fëmijëve adoleshentë. Ai thotë se gjëja më urgjente për nxënësit sot është që t’iu kushtohet vëmendje rrethanave të jetës nëpër të cilat kalojnë, nga Kosova e deri në Australi, ku ai ligjëron aktualisht.

“Kjo është një botë shumë e ashpër nëpër të cilën jetojmë. Nëse e kuptojmë këtë gjendje në të cilën janë fëmijët, duke e parë prej kësaj perspektive, dhe sidomos në Ballkan, ku memoria e asaj që ka ndodhur, dhe asaj që vazhdon të ndodhë është shumë e lidhur me fëmijët, e bën edukimin në shtëpi dhe shkolla shumë më të komplikuar, sesa në vendet ku ka më shumë siguri për këta të rinj”.

Çelësi? Parandalimi
Finlanda dhe vendet skandinave investojnë shumë në parandalim: mësimdhënësit kanë shumë qasje nëpër trajnime, dhe punojnë në krijimin e shkollave si vende mikpritëse për të gjithë.

Çdo shkollë atje e ka një ekip – të përbërë nga psikologë, ndoshta infermierë dhe staf tjetër të jashtëm – të cilët takohen një herë në javë, dhe pas vëzhgimeve të vazhdueshme në gjithë shkollën, diskutojnë nëse kanë dëgjuar diçka nga nxënësit, nëse dikush nuk po ndihet mirë, apo rrezikohet të ndodhë diçka.

Një tjetër aspekt me rëndësi është që ligjet dhe rregulloret të jenë shumë të qarta.

Duke e komentuar pretendimin e disa mësimdhënësve për rastin e dhunës në Kosovë, që mësimdhënësi i ndaluar për disa orë nga Policia është përballur me sjellje agresive nga nxënësi, ai thotë se për këtë arsye rregullat duhet të jenë të qarta në një shoqëri, që askush të mos ketë mundësi për interpretim.

“Rregullat shkruhen gjithmonë nga perspektiva e nxënësve. Nëse është një rast i barabartë, gjithmonë fiton perspektiva e nxënësit. Pra, mësimdhënësi do të humbte rastin në Finlandë”.

Rrjeti Ombrellë i Shoqërisë Civile të Arsimit Parauniversitar në Kosovë lëshoi një deklaratë më 10 shkurt, me thirrjet për krijim të një mjedisi më të sigurt në shkollat e Kosovës.

Aty përfshihen kërkesat për instalimin e kamerave të sigurisë dhe trajnimin e personelit për menaxhimin e situatave të tensionuara nëpër shkolla, për krijimin e mundësive për trajnim dhe mbështetje psikologjike për nxënësit dhe mësimdhënësit, dhe për vendosjen e afisheve për rregullat e sjelljes së nxënësve në shkolla dhe për mënyrat e raportimit të dhunës.

Gjithë këto kërkesa bëhen në kohën kur Kosova sapo formoi Qeverinë e re. Mbetet të shihet a do të jetësohen reformat e premtuara prej vitesh./REL

kosova arsimi dhuna

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet