LIVE UPDATES
Aktualitet

Dështimi i hekurudhës/ REL: Kosto të larta dhe rezultate të pakta

Fillimisht, për të ndjekur mësimet në shkollën e mesme në Lipjan, e më pas për të vazhduar studimet në Fakultetin Ekonomik të Universitetit të Prishtinës (UP).

2 Qershor 2025, 15:48 Nga E. D
Dështimi i hekurudhës/ REL: Kosto të larta dhe rezultate të
foto ilustruese

KOSOVË- Nga viti 2010 deri më 2017, Valon Aliu nga fshati Kojskë, komuna e Lipjanit, udhëtonte çdo ditë me tren.

Fillimisht, për të ndjekur mësimet në shkollën e mesme në Lipjan, e më pas për të vazhduar studimet në Fakultetin Ekonomik të Universitetit të Prishtinës (UP).

Ai tregon se treni ka qenë i vetmi mjet transporti publik në fshatin e tij.

“Fshati ynë është më pak se 10 kilometra larg nga qyteti i Lipjanit dhe nuk ka linjë autobusi. Treni vinte tri herë në ditë, stacionin e kam pasur afër dhe vazhdimisht e kam shfrytëzuar për udhëtim. Ishte deri në 30 për qind më i lirë krahasuar me mjetet e tjera”, thotë ky 30-vjeçar.

Por, në vitin 2020, gjithçka ndryshoi.

Qarkullimi i trenit u ndërpre dhe, bashkë me të, edhe mundësia për transport publik.

Në mungesë të alternativave, Valoni u detyrua të blejë një veturë për të shkuar çdo ditë në vendin e tij të punës – në një bankë komerciale në Lipjan.

Megjithatë, shpresa për rikthimin e trenit mbetet e gjallë.

“Në momentin që treni të jetë sërish funksional, do të vazhdoj të udhëtoj me të. Ka shumë arsye për këtë: është një udhëtim komod, i sigurt, më ekonomik dhe më i shpejtë. Arrin gjithmonë në kohë”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë (REL).

Linja Fushë Kosovë – Hani i Elezit, që kalon përmes disa fshatrave të Lipjanit dhe që e përdorte Valoni, është ndërprerë për shkak të modernizimit të hekurudhave.

Kjo linjë është pjesë e të ashtuquajturës Linja 10 hekurudhore, me gjatësi prej 149 kilometrash, që përfshin segmentet: Fushë Kosovë – Hani i Elezit, në kufi me Maqedoninë e Veriut, dhe Fushë Kosovë – Mitrovicë – Leshak, në kufi me Serbinë.

Të dy segmentet ndërkufitare janë aktualisht jashtë funksionit. Ky është rrjeti i vetëm që e lidh Kosovën me vendet e Ballkanit Perëndimor.

Punimet për rehabilitimin e kësaj linje nisën në vitin 2019, ndërsa qeveria e atëhershme pati premtuar se ato do të përfundonin në vitin 2021.

Por, as tash, në vitin 2025, kjo linjë nuk është afër përfundimit.

Dhe, sipas një raporti të Zyrës Kombëtare të Auditimit (ZKA), është e pamundur të përfundojë as në vitin 2027, për shkak të zgjatjes së afateve nga autoritetet përgjegjëse.

Në raportin e publikuar në marsin e 2025-tës për projektin “Rehabilitimi i linjës 10 hekurudhore Hani i Elezit – Leshak”, ZKA-ja tregon se marrëveshja financiare për këtë projekt ishte ratifikuar në Kuvendin e Kosovës në vitin 2016, ndërsa kontrata e parë për punime u nënshkrua më 2019.

Por, deri më tani janë përfunduar vetëm 60 për qind e fazës së parë (Fushë Kosovë – Hani i Elezit), 32 për qind e fazës së dytë (Fushë Kosovë – Mitrovicë), kurse faza e tretë (Mitrovicë – Leshak) nuk ka nisur ende.

Ndërkohë, ndërtimi i 14 urave metalike, që ishte paraparë fillimisht, është hequr nga kontrata.

Shkaqet për vonesat, sipas ZKA-së, janë: komunikimi i dobët ndërmjet palëve, mungesa e ekspertëve në terren, ndryshimet e shpeshta të kontratave, si dhe kërkesat për financime shtesë.

Megjithëse afati i përfundimit është shtyrë deri në vitin 2027, sipas ZKA-së, ritmi aktual i punimeve lë pak hapësirë për optimizëm.

Deri më tash janë shpenzuar 92.3 milionë euro nga 250 milionë sa është vlera e projektit, i cili financohet përmes kredive dhe granteve ndërkombëtare.

Kompania italiane, Generale Costruzioni Ferroviarie (GCF), është kontraktuar nga Infrastruktura e Hekurudhave të Kosovës (INFRAKOS) për të realizuar punimet, ndërsa janë përfshirë edhe nënkontraktorë vendorë.

INFRAKOS, që operon në kuadër të Ministrisë së Ekonomisë, nuk iu përgjigj pyetjeve të REL-it për shkaqet e vonesave, por në letrën e konfirmimit ndaj ZKA-së është shprehur se “pajtohet me gjetjet dhe rekomandimet e raportit.”

Edhe Ministria e Ekonomisë është përgjigjur në të njëjtën mënyrë.

Aktualisht, linja e vetme funksionale është ajo ndërmjet Prishtinës dhe Pejës, me trenat tashmë të vjetruar.

Sadullah Avdiu, inxhinier në pension dhe ish-profesor i Projektimit të Hekurudhave në Fakultetin e Ndërtimtarisë dhe Arkitekturës të UP-së, thotë se 17 vjet pas pavarësisë, është e paimagjinueshme që Kosova nuk ka arritur të funksionalizojë sistemin hekurudhor.

“Po të ekzistonte vullneti, mjetet janë. Që gati dhjetë vjet është marrë kredia – ka edhe grante. Por, nuk e kanë prioritet dhe nuk e kuptojnë rëndësinë e hekurudhave”, thekson Avdiu.

Sipas Avdiut, mungesa e rrjetit hekurudhor ka rënduar trafikun rrugor, ka sjellë vonesa dhe ka shtuar aksidentet.

Ai thekson se pas liberalizimit të vizave për në zonën Schengen, më 1 janar 2024, krijimi i një lidhjeje të mirë hekurudhore me vendet e Bashkimit Evropian (BE) është edhe më i domosdoshëm.

"Prej kësaj periudhe është rritur fluksi i udhëtimeve drejt BE-së, dhe udhëtimi me tren do të ishte alternativa e duhur dhe me kosto më të ulët, për studentë, punëtorë sezonalë apo edhe familjarë që vizitojnë të afërmit e tyre”, tha ai për REL-in.

Edhe pse linja e vjetër nuk është përfunduar, Kosova tashmë synon të lidhet përmes një hekurudhe të re me Shqipërinë.

Më 15 prill, në Shqipëri u publikua projekti i linjës hekurudhore Durrës – Prishtinë, e cila parashihet të kalojë nga Shkodra, në Gjakovë dhe në fund në Prishtinë.

Sipas studimit të përbashkët të fizibilitetit, kjo linjë do të jetë 105 kilometra e gjatë, me 14 tunele dhe shtatë stacione, ndërsa kostoja e përgjithshme llogaritet mbi 1.8 miliard euro.

Ministria e Infrastrukturës e Kosovës nuk iu përgjigj pyetjes së REL-it lidhur me atë sa kilometra do të jenë në territorin kosovar, dhe se cila është kostoja që do të mbulohet nga Qeveria e Kosovës./REL

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës