LIVE UPDATES
Insights

A kërcënon një garë e re armatimi pa marrëveshjen INF?

4 Gusht 2019, 20:52 Nga DOSJA
A kërcënon një garë e re armatimi pa marrëveshjen INF?

Marrëveshja, që i ndalonte SHBA-së dhe Rusisë, zhvillimin e raketave tokësore me predha me rreze të mesme veprimi dhe armatosjen e tyre me lëndë bërthamore, nga sot i përket historisë. Kjo është një ngarkesë për arkitekturën e sigurisë në Europë, sepse pikërisht për këtë kontinent u nënshrkua 32 vjet më parë marrëveshja INF.

SHBA dhe ish-Bashkimi Sovjetik, pas garës së armatimeve që kishte paraprirë, ranë dakord që të asgjësojnë një kategori të tërë armësh. Një kërcënim i panevojshëm dhe me shumë kosto u eliminua prej SHBA-së dhe Bashkimit Sovjetik, e ky ishte edhe një avantazh për secilin partner europian të aleancës. Një fushëbetejë europiane kësisoj u bë e pamundur. Por logjika atomike e demonstrimit të forcës – kërcënimi i ndërsjelltë – mbeti deri më sot. Megjithatë në një nivel më të ulët. Në fund të viteve 1980-të SHBA dhe Bashkimi Sovjetik dispononin secili mbi 12.000 predha atomike. Sot janë rreth 1600 nga ana amerikane dhe ajo ruse.

Besimi i humbur

Fundi i marrëveshjes INF tregon rritjen e vazhdueshme të mosbesimit mes SHBA-së dhe NATO-s nga njëra anë dhe Rusisë nga ana tjetër. Që nga viti 2008 Rusia paraqitet gjithnjë e më agresive. Lufta kundër Gjeorgjisë, pushtimi i Krimesë në lindje të Ukrainës, mbështetja e regjimit të Asadit në Siri, provokimet në kufijtë lindorë të NATO-s janë nga këndvështrimi perëndimor kërcnuese.  Armatimi me predha të reja ruse i vërejtur më së voni që nga viti 20014 (jo vetëm nën presidentin kaotik të SHBA-së Donald Trump, por shumë më parë) e justifikon si masë të fundit anulimin e marrëveshjes INF nga SHBA-ja.

Marrëveshja nuk i përshtatej më mjedisit strategjik. Ajo nuk përfshinte shtete si Kina, që nga ana e tyre kanë prodhuar raketa me reze të mesme veprimi. Marrëveshja nuk ofronte udhëzues përdorimi për sistemetet e reja të mbrojtjes nga raketat, që po krijohen në territorin e NATO-s për mbrojtjen ndaj kërcënimeve prej Iranit apo Koresë së Veriut, por kanë hasur në kundërshtimin e ashpër të Kremlinit. Rusia dhe NATO, pra dhe SHBA nuk duhej ta hidhnin në koshin e letrave këtë marrëveshje, por duke iu referuar partnerëvetë të tjerë kontraktues si Kina do të duhej ta modernizonin atë. Po ashtu do të duhej të merreshin parasysh tipe të reja armësh në internet ose robotët vrasës. Shansi është humbur prej Rusisë dhe SHBA nuk e kanë vlerësuar atë sa duhet.

Pasoja tani do të jetë natyrisht një garë e re armatimi. SHBA kanë deklaruar ndërkohë një provë të një predhe të re bërthamore. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Jens Stoltenberg tërhoqi vëmendjen, që pas viteteve 1980 ishte i nevojshëm një “armatim pasues” i Perëndimit, për ta nxitur Lindjen me nivel më të ulët ekonomik që të nënshkruajë marrëveshjen.

Të shpëtohen kontrollet strategjike të armatimit

Të shpresojmë që dy fuqitë e mëdha nukleare ta shpëtojnë marrëveshjen e tyre për kufizimin e armëve ndërkontinentale (New START), që parashikon reduktimin e numrit të armëve atomike, të cilat mbahen në gatishmëri për asgjësimin reciprok. Në rishqyrtimin e kësaj marrëveshjeje duhet urgjentisht të përfshihen edhe fuqi të tjera nukleare si Pakistani, India, Izraeli apo Koreja e Veriut e Irani. Nuk është e sigrutë nëse një gjë e tillë është e mundur në sfondin e mosbesimit të fortë mes drejtuesve aktualë në Shtëpinë e Bardhë dhe në Kremlin. Kontrolli i armatimeve do të ishte urgjentisht i domosdoshëm, por rruga drejt tij nuk po duket.

Marrëveshja INF e anuluar tani u hartua më 1987, pasi në Bashkimin Sovjetik përfaqësuesit e vijës së fortë u zëvendësuan prej sekretarit të përgjithshëm të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik, Michail Gorbatschov. Le të shpresojmë që të mos na duhet të presim brezin pasues në Kremlin, që të mund të negociohet një marrëveshje e arsyeshme për kufizimin e armatimeve. Por edhe ndaj palës amerikane mund të të lindin dyshime të kuptueshme nëse është vërtetë në gjendje administrata aktuale të negociojë arsyeshëm për çarmatimin. Një president, të cilit nuk i kihet besë, që ka bërë mjaft dëm në politikën e jashtme dhe rrethohet prej fajkojve, nuk të inkurajon.

(Marrë nga DW)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

opinione opinione donald trump marrevehsja shba rusi vladimir putin donald trump marrevehsja shba rusi vladimir putin

Sondazh

Poll
Insights 4 Gusht 2019, 14:18

Të gjithë përreth, Isa në mes!        

TIRANË- Që LDK është e fragmentatizuar këtë e di i madh dhe i vogël. Këto ndarje janë në bazë krahinore apo dhe ideologjike Lutfi Haziri, bajraktari i Gjil...

Insights 3 Gusht 2019, 11:34

Rizgjedhja e Isa Mustafës si lajm i keq!

Dita nisi keq sot, ish-Lidhja Demokratike e Ibrahim Rugoves eshte shendrruar ne nje parti me pronar Isa Mustafen. Ky i fundit qe e i ka injektuar LDK-se te gjit...

Insights 2 Gusht 2019, 14:30

Përgjimet e reja “bild – babale”

TIRANË- Përgjimet e Bild habitën opinionin publik sepse veç të tjerash sepse atje dilte që kishte njerëz, nuk dihet se sa, që e jepnin votën kundrej...

Insights 1 Gusht 2019, 09:33

Poli i Katërt në Shqipëri!

Shqipëria ka nevojë për një pol të katërt në hapësirën publike!I pari politikanët, i dyti mediat, i treti bizneset (aq sa janë), dhe i katërti : universitarët, ...

Insights 31 Korrik 2019, 18:35

Çfarë është SLAPP?

TIRANË- Në vitet 1980, dy akademikë amerikanë shkruan një libër me titull: Slapps: Getting Sued For Speaking Out (Slapps: Të të hedhin në gjyq sepse ke fol...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet