LIVE UPDATES
Bota

9 nёntor 1989, dita kur Muri i Berlinit u rrёzua

9 Nëntor 2020, 15:34 Nga DOSJA

BERLIN- Më 9 Nëntor 1989 mori fund Lufta e Ftohtë globale mes diktaturave dhe demokracive. Liria e rifituar çoi në afrimin mes Lindjes dhe Perëndimit por ende nuk janë arritur nivele të njëjta jetese.

Ai ishte simboli për ndarjen e botës në Lindje dhe Perëndim, për luftën mes komunizmit dhe kapitalizmit: Muri i ngritur në Berlnin më 1961 nga Republika Demokratike e Gjermanisë (RDGJ) e qeverisur në mënyrë diktatoriale. Pjesa perëndimore ishte një zonë 155 km e rrethuar me beton e tela me gjemba, por megjithatë njerëzit në këtë zonë mund të lëviznin anë e mbanë të lirë. Berlini Perëndimor ishte pra një ishull i lirisë në mes të territorit të RDGJ-së komuniste.

Berlin Mauer Jahrestag (AP)Ngritja e Murit, imazh nga viti1961

Në të kundërt për shumicën e gjermano-lindorëve që ishin kaq pranë Perëndimit për dekada Berlini Perëndimor ishte si toka e ëndërruar. Kjo ndryshoi rrufeshëm më 9 Nëntor 1989, pasi në një konferencë shtypi të transmetuar drejtpërdrejt në televizion në Berlinin Lindor u shpall ligji i ri për udhëtimet jashtë vendit. Në bazë të këtij ligji do të lejoheshin edhe udhëtimet në Perëndim – ligji hynte në fuqi menjëherë!

Imazhet e njerëzve duke brohoritur në kalimet e hapura kufitare në Berlin u përhapën në mbarë botën. Ato shënuan në mënyrë emocionuese fundin faktik të ndarjes gjermane. Një vit pas kësaj më 3 Tetor 1990, vendi i ndarë politikisht pas fundit të Luftës së Dytë Botërore festoi ribashkimin. Kjo ngjarje historike botërore u bë e mundur vetëm sepse katër fuqitë fituese të luftës ishin dakord: aleatët perëndimorë demokratë SHBA, Britania e Madhe dhe Franca nga njëra anë dhe Bashkimi Sovjetik (BRSS) komunist nga ana tjetër.

Ostberlin PK Schabowski am 09.11.1989 (picture-alliance/dpa)Konferenca e shtypit e Günther Schabowskit, Berlini Lindor, 9.11.1989

Fjalët magjike “Glasnost” und “Perestroika”

Vendimtare për këto ndryshime ishin lëshimet, që pati bërë komunisti reformator Michael Gorbatchov, i cili mori pushtetin në vitin 1985. I këtij mendimi është drejtori i memorialit Muri i Berlinit, Axel Klausmeier . Ai thekson, se politika e hapjes (Glasnost) e Gorbatchovit dhe ajo e rinkonstruktimit (Perestroika) shënuan shkëputjen prej së ashtuquajturës doktrina e Brezhnjevit, që përcaktonte, se vendet europiane të bashkuara në “Traktanin e Varshavës” nuk duhej të devijonin nga kursi, që jepte Kremlini.

Klausmeier fundin e kësaj dogme e përshkruan përmbledhtas: “Çfarëdo që të ndodhë në shtetet vëlla socialiste, këto shtete janë vet përgjegjëse për vetveten”. Ndryshe nga dekadat e mëparshme, sovjetikët nuk ndërhynë më kur në Poloni, Hungari e në RDGJ u shtuan lëvizjet për reforma. Para erës së Gorbatchovit lëvizjet për liri në vendet e Bllokut Lindor ishin mposhtur brutalisht prej BRSS-së: Më 1953 në RDGJ, më 1956 në Hungari dhe më 1968 në Çekosllovaki.

Deutschland Berliner Mauer (Getty Images/AFP/G. Malie)Pas 9 Nëntori blloqet e betonit nga Murii Berlinit hiqeshin nga dita në ditë, fotografi e marrë më 11 nëntor 1989 në afërsi të sheshit “Potsdamerplatz”

Polonia jo monopol pushteti 

Mbrojtësit e të drejtave të njeriut në mbarë Europën Lindore ndiheshin të inkurajuar për të imponuar edhe në vendet e tyre Glasnostin dhe Perestroikën. Në Poloni në verën e vitit 1988 pati kontakte mes udhëheqjes komuniste dhe sindikatave Solidarnost, të ndaluara zyrtarisht. Një etapë e rëndësishme në këtë rrugë ishin edhe zgjedhjet parlamentare në Poloni në qershor 1989, ku për herë të parë u lejuan edhe kandidatë të opozitës. Megjithatë pushtetarët që qeverisnin prej dekadash paraprakisht u kujdesën që të fitojnë dy të tretat e votave.

Edhe në vende të tjera u shtuan shenjat për një kthesë. Në Hungari qeveria në maj pati nisur të heqë komplekset e vrojtimit në kufirin me Austrinë. Në këtë mënyrë u hap rruga drejt lirisë në këtë pjesë të Perdes së Hekurt. Qindra qytetarët të RDGJ-së përmes kësaj rruge u larguan nga vendi i tyre.

Njëkohësisht në verën e vitit 1989 disa mijëra gjermano-lindorë u strehuan në ambasadat perëndimore në vendet e Europës Lindore. Pakënaqësia rritej dita ditës e bashkë me të edhe presioni ndaj regjimit të RDGJ-së në Berlinin Lindor. Nga shtatori në qytetin e panaireve Leipcig çdo të hënë dhjetra mijëra qytetarë protestonin në rrugë. Kulmin e shënoi marshimi më 9 tetor, kur dolën në rrugë 70.000 vetë duke protestuar paqësisht për të kërkuar ndryshimin në RDGJ.

“Ne kemi fituar”

Sloganet e demonstruesve ishin „Ne jemi populli!” dhe “Jo dhunë!”. Meqënëse nuk dihej si mund të reagonte regjimi i RDGJ-së, frika ishte „jashtëzakonisht e madhe, i kanë pohuar shumë dëshmitarë të kohës drejtorit të Memorialit të Murit të Berlinit, Klausmeier. Përderisa nuk pati ndërhyrje kundër kësaj demonstrate, edhe opozita pati ndjenjën, se:„Ne kemi fituar.”

Berlin Mauer Jahrestag (AP)Dita pas hapjes, imazhe nga Porta e Brandenburgut, 10.11.1989

Më 9 Nëntor më në fund arriti pika kulmore: Günter Schabowski, kryetari i Partisë së Bashkuar Socialiste (SED) në Berlinin Lindor shpalli ligjin e ri për udhëtimet jashtë shtetit. Ai shkaktoi me ose pa dashje me këtë deklarim rënien e Murit të Berlinit. 30 vjet më pas megjithatë nuk janë kapërcyer të gjitha muret mentale. Në standardet e jetesës mes Lindjes e Perëndimet ende ka dallime të mëdha.

Pagat në landet e reja të federtarës, sipas një raportit të fundit vjetor mbi stadin e bashkimit të Gjermanisë, kanë arritur vetëm në 82 përqind të nivelit perëndimor. Emigracioni dhe rënia e natalitetit në landet e reja kanë shkaktuar mungesën e forcave të kualifikuara të punës dhe plakjen e popullsisë. Ende asnjë sipërmarrje nga landet lindore nuk është regjistruar në indeksin gjerman të aksioneve DAX-30.

Çfarë mbetet është kujtimi i revolucionit paqësor dhe kthesa historike. Presidenti Frank-Walter Steinmeier personalisht e ka falenderuar Michail Gorbatchovin. Në një letër drejtuar ish-presidentit të BRSS-së, nobelisti i paqes, Steinmeier shkruan: “Mrekullia e ribashkimit paqësor nuk do të kishte qenë e mundur, nëse Ju atëherë nuk do të kishit marrë vendime të guximshme dhe njerëzore.”

Marrë nga: DW

(A.k.dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota muri i berlinit muri i berlinit

Sondazh

Poll
Bota 9 Nëntor 2020, 15:00

HOLANDË– Gjyqi ndaj ish-presidentit Hashim Thaçi është shoqëruar me të qeshura nga ana e gjyqtarit Nicollas Guillou. Ky i fundit është ‘agrëtuar’ me...

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë