LIVE UPDATES
Bota

9 nёntor 1989, dita kur Muri i Berlinit u rrёzua

9 Nëntor 2020, 15:34 Nga DOSJA

BERLIN- Më 9 Nëntor 1989 mori fund Lufta e Ftohtë globale mes diktaturave dhe demokracive. Liria e rifituar çoi në afrimin mes Lindjes dhe Perëndimit por ende nuk janë arritur nivele të njëjta jetese.

Ai ishte simboli për ndarjen e botës në Lindje dhe Perëndim, për luftën mes komunizmit dhe kapitalizmit: Muri i ngritur në Berlnin më 1961 nga Republika Demokratike e Gjermanisë (RDGJ) e qeverisur në mënyrë diktatoriale. Pjesa perëndimore ishte një zonë 155 km e rrethuar me beton e tela me gjemba, por megjithatë njerëzit në këtë zonë mund të lëviznin anë e mbanë të lirë. Berlini Perëndimor ishte pra një ishull i lirisë në mes të territorit të RDGJ-së komuniste.

Berlin Mauer Jahrestag (AP)Ngritja e Murit, imazh nga viti1961

Në të kundërt për shumicën e gjermano-lindorëve që ishin kaq pranë Perëndimit për dekada Berlini Perëndimor ishte si toka e ëndërruar. Kjo ndryshoi rrufeshëm më 9 Nëntor 1989, pasi në një konferencë shtypi të transmetuar drejtpërdrejt në televizion në Berlinin Lindor u shpall ligji i ri për udhëtimet jashtë vendit. Në bazë të këtij ligji do të lejoheshin edhe udhëtimet në Perëndim – ligji hynte në fuqi menjëherë!

Imazhet e njerëzve duke brohoritur në kalimet e hapura kufitare në Berlin u përhapën në mbarë botën. Ato shënuan në mënyrë emocionuese fundin faktik të ndarjes gjermane. Një vit pas kësaj më 3 Tetor 1990, vendi i ndarë politikisht pas fundit të Luftës së Dytë Botërore festoi ribashkimin. Kjo ngjarje historike botërore u bë e mundur vetëm sepse katër fuqitë fituese të luftës ishin dakord: aleatët perëndimorë demokratë SHBA, Britania e Madhe dhe Franca nga njëra anë dhe Bashkimi Sovjetik (BRSS) komunist nga ana tjetër.

Ostberlin PK Schabowski am 09.11.1989 (picture-alliance/dpa)Konferenca e shtypit e Günther Schabowskit, Berlini Lindor, 9.11.1989

Fjalët magjike “Glasnost” und “Perestroika”

Vendimtare për këto ndryshime ishin lëshimet, që pati bërë komunisti reformator Michael Gorbatchov, i cili mori pushtetin në vitin 1985. I këtij mendimi është drejtori i memorialit Muri i Berlinit, Axel Klausmeier . Ai thekson, se politika e hapjes (Glasnost) e Gorbatchovit dhe ajo e rinkonstruktimit (Perestroika) shënuan shkëputjen prej së ashtuquajturës doktrina e Brezhnjevit, që përcaktonte, se vendet europiane të bashkuara në “Traktanin e Varshavës” nuk duhej të devijonin nga kursi, që jepte Kremlini.

Klausmeier fundin e kësaj dogme e përshkruan përmbledhtas: “Çfarëdo që të ndodhë në shtetet vëlla socialiste, këto shtete janë vet përgjegjëse për vetveten”. Ndryshe nga dekadat e mëparshme, sovjetikët nuk ndërhynë më kur në Poloni, Hungari e në RDGJ u shtuan lëvizjet për reforma. Para erës së Gorbatchovit lëvizjet për liri në vendet e Bllokut Lindor ishin mposhtur brutalisht prej BRSS-së: Më 1953 në RDGJ, më 1956 në Hungari dhe më 1968 në Çekosllovaki.

Deutschland Berliner Mauer (Getty Images/AFP/G. Malie)Pas 9 Nëntori blloqet e betonit nga Murii Berlinit hiqeshin nga dita në ditë, fotografi e marrë më 11 nëntor 1989 në afërsi të sheshit “Potsdamerplatz”

Polonia jo monopol pushteti 

Mbrojtësit e të drejtave të njeriut në mbarë Europën Lindore ndiheshin të inkurajuar për të imponuar edhe në vendet e tyre Glasnostin dhe Perestroikën. Në Poloni në verën e vitit 1988 pati kontakte mes udhëheqjes komuniste dhe sindikatave Solidarnost, të ndaluara zyrtarisht. Një etapë e rëndësishme në këtë rrugë ishin edhe zgjedhjet parlamentare në Poloni në qershor 1989, ku për herë të parë u lejuan edhe kandidatë të opozitës. Megjithatë pushtetarët që qeverisnin prej dekadash paraprakisht u kujdesën që të fitojnë dy të tretat e votave.

Edhe në vende të tjera u shtuan shenjat për një kthesë. Në Hungari qeveria në maj pati nisur të heqë komplekset e vrojtimit në kufirin me Austrinë. Në këtë mënyrë u hap rruga drejt lirisë në këtë pjesë të Perdes së Hekurt. Qindra qytetarët të RDGJ-së përmes kësaj rruge u larguan nga vendi i tyre.

Njëkohësisht në verën e vitit 1989 disa mijëra gjermano-lindorë u strehuan në ambasadat perëndimore në vendet e Europës Lindore. Pakënaqësia rritej dita ditës e bashkë me të edhe presioni ndaj regjimit të RDGJ-së në Berlinin Lindor. Nga shtatori në qytetin e panaireve Leipcig çdo të hënë dhjetra mijëra qytetarë protestonin në rrugë. Kulmin e shënoi marshimi më 9 tetor, kur dolën në rrugë 70.000 vetë duke protestuar paqësisht për të kërkuar ndryshimin në RDGJ.

“Ne kemi fituar”

Sloganet e demonstruesve ishin „Ne jemi populli!” dhe “Jo dhunë!”. Meqënëse nuk dihej si mund të reagonte regjimi i RDGJ-së, frika ishte „jashtëzakonisht e madhe, i kanë pohuar shumë dëshmitarë të kohës drejtorit të Memorialit të Murit të Berlinit, Klausmeier. Përderisa nuk pati ndërhyrje kundër kësaj demonstrate, edhe opozita pati ndjenjën, se:„Ne kemi fituar.”

Berlin Mauer Jahrestag (AP)Dita pas hapjes, imazhe nga Porta e Brandenburgut, 10.11.1989

Më 9 Nëntor më në fund arriti pika kulmore: Günter Schabowski, kryetari i Partisë së Bashkuar Socialiste (SED) në Berlinin Lindor shpalli ligjin e ri për udhëtimet jashtë shtetit. Ai shkaktoi me ose pa dashje me këtë deklarim rënien e Murit të Berlinit. 30 vjet më pas megjithatë nuk janë kapërcyer të gjitha muret mentale. Në standardet e jetesës mes Lindjes e Perëndimet ende ka dallime të mëdha.

Pagat në landet e reja të federtarës, sipas një raportit të fundit vjetor mbi stadin e bashkimit të Gjermanisë, kanë arritur vetëm në 82 përqind të nivelit perëndimor. Emigracioni dhe rënia e natalitetit në landet e reja kanë shkaktuar mungesën e forcave të kualifikuara të punës dhe plakjen e popullsisë. Ende asnjë sipërmarrje nga landet lindore nuk është regjistruar në indeksin gjerman të aksioneve DAX-30.

Çfarë mbetet është kujtimi i revolucionit paqësor dhe kthesa historike. Presidenti Frank-Walter Steinmeier personalisht e ka falenderuar Michail Gorbatchovin. Në një letër drejtuar ish-presidentit të BRSS-së, nobelisti i paqes, Steinmeier shkruan: “Mrekullia e ribashkimit paqësor nuk do të kishte qenë e mundur, nëse Ju atëherë nuk do të kishit marrë vendime të guximshme dhe njerëzore.”

Marrë nga: DW

(A.k.dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota muri i berlinit muri i berlinit

Sondazh

Poll
Bota 9 Nëntor 2020, 15:00

HOLANDË– Gjyqi ndaj ish-presidentit Hashim Thaçi është shoqëruar me të qeshura nga ana e gjyqtarit Nicollas Guillou. Ky i fundit është ‘agrëtuar’ me...

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet