LIVE UPDATES
Bota

Zgjedhje presidenciale në Kroaci: Shou në vend të politikës

22 Dhjetor 2019, 15:13 Nga DOSJA
Zgjedhje presidenciale në Kroaci: Shou në vend të politikës

Të dielën kroatët zgjedhin kreun e ri të shtetit. Ende është e hapur, se cili kandidat kalon në balotazh. Sido që të jetë politika e Kroacisë nuk ka për të ndryshuar shumë.

Gjestet emocionale, shprehja e patosit kombëtar-patriotik janë të zakonshme për presidenten kroate, Kolinda Grabar-Kitarović. Ajo gjithmonë do të dëshmojë afrinë me popullin, dashurinë e saj të pafund për vendin. Kujtojmë pamjet e paharrueshme të Kampionatit Botëror vitin e kaluar, kur ajo me javë u prezantua si një tifoze e zjarrtë e ekipit kombëtar kroat, e veshur me ngjyrat e bardha e të kuqe, si lojtarët e kombëtares e me fytyrë të qeshur.

As lotët e saj para kamerave gjatë një vizite në Vukovar nuk i harron kush në Kroaci, një qytet që në vitet e luftës, vitet 90-të gati u shkatërrua i gjithi. Publikun e saj ajo e përshëndet me dëshirë më fjalët: „Përshëndes çdo zemër që rreh për Kroacinë tonë të mrekullueshme, dhe çdo shpirt që jeton për këtë vend.”

Politika si shou

Paraqitje të tilla publike, kaq emocionale, nuk zhvillohen vetëm për shkak të fushatës aktuale presidenciale, thotë Žarko Puhovski, analist politik nga Zagrebi. „Në 5 vitet e presidencës së saj, Grabar-Kitarović nga funksioni i saj si presidente kroate zhvilloi një shou, një telenovelë pa fund.”

Që në fillim ajo kërkoi të afrohej me figurat e njohura kroate, qofshin lojtarë futbolli, aktorë apo këngëtarë”, thotë Puhovski. Vetëm në kohët e fundit, ajo u përpoq të tregojë më shumë distancë me partinë nga vjen, „Bashkësia Demokratike Kroate”, HDZ. Por edhe këtë tentativë e la, kur kuptoi, se ka nevojë për mbështetjen e partisë për t’u zgjedhur sërish. „Në këtë kuptim ajo ka qenë një presidente e dobët dhe pa sukses.”

Fushatë zgjedhore pa programe

Por në përpjekjen për bulevardizimin e politikës, presidentja nuk është vetëm. Edhe konkurrentët me më shumë shanse përdorin po këtë retorikë dhe politikë. Ish-kryeministri, Zoran Milanovic nga spektri i majtë-liberal politik bie në sy me përpjekjet e tij për të balancuar nga ana historike ustashët, fashistët kroatë në Luftën e Dytë Botërore dhe partizanët antifashistë. Kurse Miroslav Škoro, që përpiqet të fitojë vota në spektrin e djathtë të shoqërisë, ka bërë të ditur, se do të amnistojë nga burgu një komit të viteve 90-të të dënuar për krime lufte, sepse ai nuk është në gjendje të mirë në burg. Një program politik të qëndrueshëm nuk ka paraqitur asnjë kandidat gjatë fushatës zgjedhore. Përqëndrimi i tyre është tek mobilizimi i zgjedhësve përmes emocionalizimit, shpesh përmes parullave pa përmbajtje.

Përgjegjësi të kufizuara

Kjo ka të bëjë sigurisht edhe me atë që funksioni i presidentit në Kroaci është më shumë përfaqësues. „Ai krahasohet me rolin e presidentit gjerman, por me një dallim të madh: presidenti apo presidentja në Kroaci zgjidhet drejtpërdrejt, dhe ka me këtë një legjitimim më të fortë se në Gjermani”, thotë politologu.

Me këtë krijohet edhe përshtypja, sikur presidentët në Kroaci munden të ndikojnë më shumë, se bëhet në realitet. „Këtë e besonte edhe Grabar-Kitarović para pesë vjetësh dhe premtoi mrekulli, që as nuk mund t’i realizonte, pasi pushteti operativ është në duart e qeverisë dhe kryeministrit. Presidenti/tja është kreu i forcave të armatosura, sidomos në raste lufte, mund të emërojë apo shkarkojë gjeneralë, dhe bashkë me kreun e qeverisë mund të emërojnë ambasadorët dhe të kontrollojnë shërbimet sekrete.”

Përtej kësaj, presidentët mund të prekin tema të caktuara të shoqërisë, të thonë fjalën e tyre në diskursin publik dhe të japin impulse. Këtë nuk e ka bërë Grabar-Kitarović në pesë vitet e kaluara, edhe kandidatët e tjerë e kanë mënjanuar këtë.

Politika e jashtme e kontestuar

Sipas kushtetutës, presidenti kroat ka një masë të caktuar autonomie në politikën e jashtme. Këtë e ka përdorur edhe Grabar-Kitarović. Ajo sheh si arritje të saj të ashtuquajturën “Iniciativa e Tre Deteve”, si një përpjekje për marrëdhënie më të ngushta me vendet e Balltikut, Detit të Zi dhe Adriatikut. Sipas saj, ajo e ka nxjerrë me këtë Kroacinë nga rajoni i Ballkanit dhe e ka çuar drejt Europës Qendrore.

Por me fqinjët e saj, Kolinda Grabar-Kitarović nuk ka vepruar gjithmonë në frymën e marrëdhënieve të mira fqinjësore. Në Bosnje-Hercegovinë ajo i sheh të kërcënuara interesat kroate dhe përdor çdo mundësi për të kritikuar shumicën boshnjake-myslimane. Gjatë një vizite në Izrael ajo e cilësoi Bosnjen një “vend jo të stabilizuar”, që “në masë të caktuar ndodhet nën influencën e islamit militant” dhe paralajmëroi nga rreziku i “të kthyerve të IS-it”. Prova për këto pretendime të saj megjithatë ajo nuk dha. Megjithatë duhet shtuar, se në lidhje me vendin e dikurshëm armik në luftë, Serbinë ajo është përpjekur për një normalizim të marrëdhënieve, shpesh edhe kundër rezistencës në radhët e saj.

Pushteti është diku tjetër

Në fund të fundit beson Puhovsku nuk është shumë e rëndësishme, se kush i fiton zgjedhjet presidenciale në Kroaci, sepse pushteti është diku tjetër, në duart e presidentit kroat, Plenković, që në të njëjtën kohë është edhe kreu i partisë, HDZ. Drejtuesit e rinj kjo parti i zgjedh në pranverën e ardhshme. „E nëse Kolinda Grabar-Kitarović dështon të rizgjidhet, kjo dobëson edhe Plenković”, është i mendimit Puhovski. Sepse ajo në të vërtetë është “kandidatja e tij”.

Marrë nga DW

(f.m/dosja.al)

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

rajoni rajoni zgjedhjet presidenciale ne kroaci zgjedhjet presidenciale ne kroaci

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës