LIVE UPDATES
Aktualitet

Si ndryshoi pandemia familjet shqiptare?

15 Maj 2020, 19:08 Nga DOSJA
Si ndryshoi pandemia familjet shqiptare?

SHQIPËRI- Çfarë hoqi familja shqiptare dhe si ndryshoi ajo në këta dy muaj karantinë? A janë krijuar kushtet për një “revolucion” në familjet tona për të rishikuar disa gjëra, disa tradita, zakone e mënyra të sjelljes sociale të papërshtatshme? A është koha që të ndryshojmë dhe përmirësojmë disa module të vjetra të mënyrës së sjelljes sociale dhe personale si shqiptarë, duke mësuar më shumë standardet e të qenit të kujdesshëm në raport me “tjetrin”? Sot, në Ditën e Familjes (15 maj), Gazeta “Si” është munduar – nëpërmjet ekspertëve – që t’u japë disa përgjigje modeste këtyre pyetjeve.

Cilat janë problematikat më të mëdha që hasim në familjet shqiptare?

Psikologia Imo Alikaj i thotë Gazetës “Si” se në betejën për t’u emancipuar familja shqiptare po humb veten.

“Gruaja që po fiton çdo ditë e më shumë vende të reja në shoqëri, po humbet nga koha në familje. Një copëz të saj në familje tashmë e mbulon edhe burri, shpesh herë edhe një kujdestare apo babysiter. Nga ana tjetër ekonomia e familjes nuk është më vetëm detyra e burrit. Në përpjekjen gjithnjë e më të madhe të të rriturve për karrierë, fëmijët gjenden shpesh herë vetëm dhe të pa kuptuar. Role të tilla që po ndërthuren vazhdimisht në jetën familjare, patjetër që ndikojnë në integritetin fizik, psikologjik, ekonomik dhe socialë gjithë familjes. Ende është e vështirë për familjen shqiptare të përshtatet me ndryshimet që ka pësuar në role dhe funksione. Predikon pavarësinë, por dhunon. Kërkon komunikimin, por nuk dëgjon. Lejon lirinë, por përgjon. Kërkon respekt, por përçmon,” shton më tej psikologia.

Psikologja Imo Alikaj

Ndërsa sociologia Entela Binjaku shpjegon për Gazetën “Si” se tashmë familja shqiptare është zvogëluar, i ngjan më shumë familjes së tipit bërthamë. “Familja shqiptare sot nga njëra anë është edhe nën presionin e faktorëve që shoqëruan ndryshimet dhe nga ana tjetër është gjendur njëherazi edhe nën ndikimin faktorëve tradicionalë. Ka familje në zona të ndryshme të vendit të thella, të izoluara, apo dhe periferi të qyteteve të mëdha ku janë vendosur edhe banorë nga zona rurale të vendit, apo nga zona më të thella, ku ende ruhen modelet e familjes patriarkale,” i tha Binjaku Gazetës “Si”

Si është familja në shoqërinë tonë?

Psikologia Alikaj tregon se ndryshimet dhe zhvillimet sociale, kudo në botë ndikojnë tek familja, kështu edhe familja shqiptare ka përjetuar shumë tranzicion. Alikaj i thotë Gazetës “Si” se gjendemi përballë transformimeve në strukturë, funksion, solidaritet, marrëdhënie dhe planifikim, ku kemi kaluar nga familja e madhe e bashkuar në familjen e vogël bërthamë, nga familje me shumë fëmijë në familje me pak fëmijë, nga martesa në bashkëjetesë, nga qëndrueshmëria në divorc, marrëdhënie heteroseksuale në homoseksualitet, familje me dy prindër në familje me vetëm një prind etj. Shumë gjëra janë ndryshe në familjen shqiptare. Ajo shton faktin se ndryshimet në pak kohë sjellin edhe sfida që duhen kapërcyer.

Në një këndvështrim më të gjerë sociologia Binjaku shprehet se përveç faktorëve tradicionalë, si vdekja, sëmundjet, familja shqiptare sot është edhe nën presionin e faktorëve që shoqëruan ndryshimet: emigrimi, fragmentarizimi i jetës ose individualizimi i saj, papunësia, vështirësitë për strehim, lindshmëria e ulët, konfliktualiteti mes pjesëtarëve, divorcet në rritje, adulteri, dukuritë e kohës që janë të pranishme kudo. Ajo shpjegon se duke qenë e vetme, e pambështetur dhe e pa përkrahur nga shteti dhe shoqëria përmes politikave sociale, familja shqiptare vijon të rezistojë me mjaft vështirësi.

Sociologja Entela Binjaku

A ka ndryshuar familja shqiptare pas pandemisë së Covid-19?

Psikologa Alikaj i thotë Gazetës “Si” se Covid-19 është një ngjarje që do të lerë shenjë te të gjithë ne. Ndër të tjera shprehet se do të lërë gjurmë edhe në familjet tona.

“Nëse do të përpiqemi të kuptojmë çfarë ka ndodhur me disa nga funksionet e familjes përgjatë karantinës, do të vëmë re se elementi i të panjohurës dhe kohëzgjatja kanë luhatur dhe prekur funksionin ekonomik, kanë sjell pasiguri në funksionin e edukimit të fëmijëve, funksionin emocional apo socializues. Në kushte të tilla, nevojitet një ri-dimensionim i sfidave dhe mundësive për të ecur mbi gjurmët e Covid-19 dhe për të rivendosur balancën e humbur. Çdo familje ka kapacitetet e plota për të rezistuar, për t’u ripërtërirë dhe për të fituar aftësi të reja,” shton Alikaj.

Për sa i përket kësaj pjese sociologia Binjaku shprehet se Covid-19 i vendosi familjet nën një regjim të ri. Ajo shprehet se të mbyllur dhe të gjendur vetëm nën shoqërinë e njëri-tjetrit shumë pjesëtarë e kaluan këtë krizë duke treguar kujdes për të brishtët, duke ndihmuar fëmijët në mësime, duke u kujdesur për të sëmurët kronikë për të cilët ndoshta nuk kanë pasur mundësinë për shkak të punës, duke kuptuar se shëndeti i njërit ndikonte dhe të shëndeti i tjetrit.

“Në këtë kohë familja pati më shumë mundësi të qëndronte e bashkuar, të kalonte kohën sipas një mënyre të re. Por natyrisht edhe familje që u kapluan nga ankthi i papunësisë, i varfërisë, pamundësisë për të përmbushur nevojat e të afërmve, familje që kanë të sëmurë me çrregullime të shëndetit, familje ku ka konflikte të vazhdueshme që ndoshta u rënduan me mbylljen,” shton Binjaku.

Asambleja e Përgjithshme e OKB-së, e ka shpallur 15 maj si Ditën Ndërkombëtare të Familjes, në mënyrë që të rrisë ndërgjegjësimin për problemet dhe çështjet e familjes dhe për të ndihmuar që ato të fitojnë rol të rëndësishëm në politikat e shteteve anëtare. Në këtë ditë, në gjithë botën organizohen aktivitete në nivel lokal, kombëtar dhe ndërkombëtar, që kanë për qëllim të promovojnë familjen dhe vlerat e familjes, nxitjen e barazisë midis grave dhe burrave në familje, mbrojtjen e familjes si njësi bazë e shoqërisë dhe për të ndihmuar familjet për të përmbushur përgjegjësinë e tyre për komunitetin.

Marrë nga: Gazeta Si

(A.k.dosja.al)

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

aktualitet aktualitet entela binjaku imo alikaj entela binjaku imo alikaj

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet