LIVE UPDATES
Sport

Rangers - Celtic, beteja “të vjetra”! Historia vetëm i dallon, por nuk i ndan

Rangers dhe Celtic, një tjetër duel me një rivalitet kompleks. Historia ka nisur të shkruhet që nga viti 1904, siç shpjegohet nga historiani i Rangers

6 Prill 2024, 14:30 Nga DOSJA

Rangers - Celtic, beteja “të vjetra”! Historia vetëm i

SKOCI - Këtë të diel, Rangers dhe Celtic shkruajnë një faqe tjetër, të 439-tën, të një rivaliteti shekullor, një nga më intensivet në futbollin europian.

Në lojë është lidershipi i Ligës Skoceze, por shumë më tepër se kaq, për shkak të një historie që përzien politikën, fenë e të tjera, edhe pse klubet kanë kërkuar, në vitet e fundit dhe në harmoni, të përcjellin mesazhin, se ky rivalitet mund të jetojë pa dallimet që shënuan të kaluarën.

Dy skuadrat nuk janë rivale si gjithmonë, sidomos për shkak se kanë lindur në 16 vite diferencë. Rangers u shfaq së pari, në 1872, i themeluar nga vëllezërit Moses dhe Peter McNeil dhe miqtë Peter Campbell dhe William McBeath, të cilët e morën idenë për emrin nga një ekip anglez regbie nga Swindon.

Celtic u krijua në 1888, me iniciativën e irlandezit Andrew Kerins, vëllait Walfrid, një anëtar i urdhrit Marist, i cili e pa klubin si një mënyrë për të luftuar varfërinë në rajonin lindor të Glasgow, veçanërisht në mesin e komunitetit katolik irlandez.

Dueli i parë mes dy skuadrave u luajt më 28 maj 1888, por rivaliteti u forcua vetëm në shekullin e 20-të, për shkak të ndikimit të ngjarjeve që çuan në Luftën e Pavarësisë Irlandeze (1919-1921).

“Në fillim, klubet shkonin mirë, nuk kishte asnjë dyshim. Rivalët e Rangers ishin ‘Queen's Park’ ose ‘Vale of Leven’. Në vitet e para nuk ishte Celtic, sigurisht. Kjo pason problemet në Irlandë, kur u bë pavarësia dhe çështjet mes katolikëve irlandezë dhe protestantëve. Shumë njerëz u shpërngulën në Skoci dhe importuan besime në këtë rivalitet sektar. Kjo u intensifikua nga vitet 1920, deri në vitet ‘70, dhe ekziston ende”, shpjegon David Mason, historian zyrtar i Rangers.

Transferimi tronditi traditën…

Konteksti social theksoi dallimet: duke marrë parasysh atë që ishte tashmë baza e themelimit të saj, Celtic përforcoi statusin e tij si një klub për komunitetin irlandez, katolik, republikan dhe socialist.

Rangers ishin emblema e komunitetit skocez, protestant dhe konservator, si dhe komunitetit irlandez verior. Prandaj, në stolat blu, është e zakonshme të shihet Union Jack, flamuri i Mbretërisë së Bashkuar dhe flamuri i Republikës së Irlandës shfaqet në stolat jeshile.

“Çështja nuk ishte aq politike, ishte më shumë fetare: nëse je rritur në një familje katolike, tendenca ishte që të ishe një tifoz i Celtic. Nëse do të ishit një familje protestante, do të ishit tifoz i Rangers”,- tregon David Mason.

Këto etiketa u rrënjosën në identitetet e klubeve dhe Rangers madje kishte një rregull jozyrtar për të mirëpritur vetëm protestantët në skuadër. Një parim i kundërshtuar nga Graeme Souness, - trajner, i cili në 1989 vendosi të punësojë ‘katolikun’ Mo Johnston, një ish-sulmues i Celtic.

Në Ibrox kishte shalle të Rangers të djegura në shenjë proteste nga tifozët më radikalë, tek rivalët u krijua një ndjenjë tradhtie, veçanërisht sepse lojtari javë më parë kishte thënë se nuk donte të luante për asnjë klub tjetër përveç Celtic. Ironikisht, Mo Johnston, i cili më vonë u transferua në Shtetet e Bashkuara, është babai i binjakëve të ndarë nga preferencat e klubit ndaj rivalëve të tyre në Glasgow.

Kujdesuni për rivalitetin e regjistruar

Transferimi i diskutueshëm detyroi mesazhin se rivaliteti, sado shtresa të ketë, duhet të mbetet i shëndetshëm. Diçka që klubet dinin ta kuptonin, në periudha të ndryshme të historisë. Mjafton të mendoni për termin Old Firm, një emër që iu dha derbit që nga viti 1904. “Atë vit u shfaq një karikaturë në një gazetë.

Të dy skuadrat u përballën aq shpesh, në ndeshje bamirësie, ligë dhe kupa, me frekuentim të madh, saqë kjo çoi në besimin se pothuajse po orkestronin situatën për të fituar para nga tifozët. Kjo është arsyeja pse një nga gazetat sugjeroi që të dy klubet të funksiononin si një kompani e madhe, si një firmë e madhe”,- shpjegon David Mason, historian i Rangers. Në vitin 2001, dy emblemat u bashkuan për të regjistruar komercialisht emrin dhe për të mbrojtur të drejtat e përdorimit.

Rangers dhe Celtic u bashkuan gjithashtu në zi, kur 66 tifozë vdiqën dhe më shumë se 200 u plagosën, pas një tragjedie në një nga shkallët e stadiumit Ibrox, në minutat e fundit të derbit më 2 janar 1971. Disa javë më vonë një skuadra e përbërë nga anëtarë të të dyja skuadrave u përball me një ekip skocez të përbërë nga lojtarë të klubeve të tjera, me synimin për të mbledhur fonde për të mbështetur familjet e viktimave.

Memoriali kujton viktimat...

Rivaliteti është gjithashtu i përbërë nga tekat, natyrisht, si ajo që i shtyn disa tifozë të Celtic të argumentojnë se ‘Old Firm’ kishte një fund, pasi një proces falimentimi çoi në rithemelimin e Rangers në 2012. “Në ditët e sotme disa tifozëve të Celtic nuk më pëlqen termi ‘Old Firm’ sepse ata thonë se Rangers përfundoi atje”,- shpjegon Mason.

Gers ranë në divizionin e tretë dhe u larguan katër sezone nga elita e futbollit skocez. Ndërkohë ata festuan edhe një herë një titull, të 55-in, në vitin 2021, por rivali shfrytëzoi rastin për të shkuar nga 43 në 53 kampionate në këtë periudhë.

Në klasifikimin aktual diferenca është gjithashtu minimale, me një pikë më pak, por edhe me një lojë prapa për Celticun.

Rivaliteti është në kulmin e të gjitha kohërave, por shpresohet se do të mbetet paqësor, veçanërisht sepse klubet "kanë ndërmarrë iniciativa pozitive për të hequr këto stigma që lidhen me të dyja", siç shpjegohet nga David Mason.

“Rangers dhe Celtic janë dy skuadrat kryesore të vendit dhe kanë qenë prej shumë vitesh, dhe kjo nuk ka të bëjë gjithmonë me çështje fetare apo politike. Në Skoci nuk mund të jesh i dyti. Është njësoj si të përfundosh i fundit”,- shton historiani i Rangers.

B.T (Dosja.al)

Sondazh

Poll

"Poshtë qeveria"/ Protestuesit i bëjnë thirrje kryeministrit Rama: Jep dorëheqjen

"Poshtë qeveria"/ Protestuesit i bëjnë thirrje kryeministrit Rama: Jep dorëheqjen

Protesta e diasporës kundër projektit në Zvërnec/ Vjena i bashkohet revoltës kundër qeverisë Rama

Berisha: Këshilli Kombëtar i PD thirrjet javën që vjen. Nuk do të rivalizojmë me protestë

Berisha: Qeveria jonë nuk kishte asnjë përjashtim për taksat, përveç investimeve në zonat malore

Berisha: Komisioni i Sigurisë në Kuvend do hetojë vrasjen në krye të detyrës të policit në Korçë

Berisha: Sistemi që instaloi pas mbylljes së TikTok-ut për të survejuar internetin

Berisha: Rama po grabit kanionin e Gjipesë, po përdor Ardit Bidon për të falsifikuar dokumentet

Protestuesit njëzëri "Rama në burg, Berisha në burg"/ Berisha iu përgjigjet: Jeni vegël e qeverisë

Qindra qytetarë mblidhen në Londër: Rama në burg, Berisha në burg, mos dalshin prej burgu!

Ministri i Turizmit Blendi Gonxhe zbret në Pogradec me avion uji

"S’ka dialog, po na marrin pronat"/ Qytetarët protestë në Zvërnec

"Në 2030 jemi në BE"/ Rama: Më tregojnë mua këto honxhobonxho investimet strategjike

"Thirrja “Shqipëria e shqiptarëve” rraciste"/ Rama: Nëse do shisnim Shqipërinë

35-vjetori i PS në Vlorë, Rama: Investimi është bekim jo vetëm i Vlorës, por i gjithë Shqipërisë

Protestuesit marshojnë rrugëve pas protestës para kryeministrisë, godasin me shishe ekranin

Rama për gazetarin italian: Unë i gjunjëzohem vetëm Giorgia Melonit

“Po kur thonë 5 kushte”/ Rama ironizon protestuesit: Nëse jap dorëheqjen, si do i bëj të tjerat?

E reja bën thirrje kundër Ramës, punonjësit e sigurisë e largojnë me forcë

"Anulo projektin"/E reja shtatzënë në protestë:Jam këtu për vajzën time dhe të ardhmen ne Shqipërisë

Protestuesi shpërthen para kryeministrisë: Berisha dhe Rama të hapin veshët dhe të dëgjojnë

Protesta para Kryeministrisë, Murgesha: Veriun e kanë harruar, po na ra një sëmundje ne jemi përtokë

Rama thirrje protestuesve: Jo 5 mijë veta, por 500 mijë të dalin në shesh nuk mjaftojnë

Rama në Vlorë: Fajtorin e gjen prokuroria dhe gjykata, qeveria e ka të ndaluar këtë punë

Rama- qytetarit në Vlorë: Gati jam të shaj gjykatën, por më prish punë me Europën

Tension në Vlorë/Punonjësit e sigurisë i grisin pankartën, qytetarja shpërthen në lot:Nuk bëra asgje

Rama në Zvërnec: Brunës i thash nuk dua njerëz nga Vlora, por s'kam frikë të përballem

"Prona nuk është kthyer"/Rama përplaset me banorin e Zvërnecit:Me kë po flet? Të mos bëjmë debat kot

Rama nga Vlora: Shqipëria shitet apo nuk shitet e vendosin pronarët, jo qeveritë apo protestuesit

Humb një fëmijë në mes të turmës, mobilizohen gjithë protestuesit për ta gjetur

Nesër njoftohen 2 protesta: Në 10:00 në Zvërnec, në 18:00 në Tiranë#dosja #protesta

Rama batuta me qytetarin: Edhe kjo me duhet që t'më dali nami se shoh njerëzit nga pantollonat

“Ajo që the me vrau"/ Banori i Zvërnecit i drejtohet Ramës: Kam 35 vite që luftoj

Kur do të anëtarësohet Shqipëria? Rama: S’parashikohet Zoti, seksi dhe BE-ja

Rama flet nga Mali i Zi për Zvërnecin: Nuk ka projekt ende, por kjo është dhuratë për Shqipërinë

Berisha: Dosjen e Lindave të AKSHI-t e ka mbyllur përfundimisht Rama

Berisha: Mbështesim plotësisht të drejtën e çdo qytetari për protestë, por nuk marrim pjesë

Ngushëllimet/ Berisha: Enea Mekolli është dy herë hero, vrasësi i tij financohej me fonde shtetërore

Vrasja e Enea Mekollit/ Berisha: Do hetojë edhe Komisioni i Sigurisë...

Nisin homazhet për policin që u vra në krye të detyrës gjatë aksionit në Maliq, kolegët e tij në lot

Drejtori i Hekurudhave, Ergys Verdho paraqitet në SPAK

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar