LIVE UPDATES
Bota

Skadon embargo e armëve e vendosur nga OKB mbi Iranin, përkundër kundërshtimit të Shteteve të Bashkuara

18 Tetor 2020, 16:43 Nga DOSJA
Skadon embargo e armëve e vendosur nga OKB mbi Iranin, përkundër

Një embargo armësh 10-vjeçare, që Kombet e Bashkura i kishin vënë Iranit për blerjen e mjeteve luftarake si tanke dhe avionë lufte, skadoi të dielën ashtu siç edhe parashihej në marrëveshjen e saj bërthamore me fuqitë e mëdha botërore, pavarësisht kundërshtimeve nga Shtetet e Bashkuara.

Ndërsa këmbëngul se nuk ka në plan për “blerje me shumicë“, teorikisht Irani mund të blejë armë për të përforcuar armatimin ushtarak që daton para Revolucionit Islamik të vitit 1979 dhe mund të shesë pajisjet që i prodhon. Megjithatë, ekonomia e Iranit mbetet e dëmtuar nga sanksionet amerikane ndërsa vende tjera pritet të shmangin marrëveshjet për armë me Teheranin nga frika e hakmarrjes financiare amerikane.

Republika Islamike e cilësoi përfundimin e embargos së armëve si “një ditë të rëndësishme për komunitetin ndërkombëtar” në kundërshtim të asaj që ata e quajnë “regjim amerikan”.

Ndërkohë, administrata e Presidentit Trump këmbënguli në rivendosjen e sanksioneve mbi Iranin përmes një klauzole të marrëveshjes bërthamore, nga e cila u tërhoq në vitin 2018, pretendim ky që nuk u mor parasyshë nga pjesa tjetër e botës.

“Normalizimi i sotëm i bashkëpunimit mbrojtës të Iranit me botën është një fitore për kauzën e multilaterizmit, paqes dhe sigurisë në rajonin tonë“, shkroi në Twitter Javad Zarif, Ministër i jashtëm i Iranit.

Kombet e Bashkuara e ndaluan Iranin të blinte sisteme të mëdha të armëve të huaja në vitin 2010, pas tensioneve për programin bërthamor iranin. Një embargo e mëhershme kishte synim pengimin e eksportimit të armëve iraniane.

Agjencia e zbulimit të ushtrisë amerikane parashikoi në vitin 2019 se pas skadimit të emgargos, nëse embargo skadon, Irani do të mundohet të blejë avionë luftarakë rus SU-30, avionët trajnues Yak-130 dhe tanke T-90. Tehrani mund të përpiqet të blejë edhe sistemin anti-raketor S-400 dhe sistemin detar të raketave mbrojtëse Bastian, thuhet në njoftimin e agjencisë amerikane DIA. Kina gjithashtu mund t’i shesë armë Iranit.

Prej kohësh, Irani ka ngelur pas vendeve të Gjirit që mbështeten nga ShBA, si Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe të cilat kanë shpenzuar miliarda miliarda dollarë duke blerë armë amerikane. Si përgjigje, Teherani filloi prodhimin e raketave balistike.

Irani fajëson Gjirin Arab për blerje të pajisjeve mbrojtëse amerikane të cilat i quan “marrëveshje fatkeqe të armëve” pasi disa nga ato armë janë përdorur në luftën e vazhdueshme të Jemenit. Në atë konflikt përfshihen një koalicion i udhëhequr nga sauditët që mbështet qeverinë e njohur ndërkombëtarisht të vendit dhe forcat rebele në anën tjetër të mbështetura nga Irani.

Sidoqoftë, embargoja e OKB-së nuk e ndaloi Iranin që t’u dërgojë rebelëve Houthi armë,që nga pushkët e deri tek raketat balistike. Ndërsa Teherani mohon armatosjen e rebelëve Houthi, qeveritë perëndimore dhe ekspertët e armëve vazhdimisht akuzojnë Iranin për furnizim me armë të rebelëve.

Gjashtë vende arabe të Gjirit, që mbështetën zgjatjen e embargos së armëve, theksuan dërgesat e armëve në Jemen ndërsa kundërshtuan shitjen e armëve Iranit.

Ato vende përmendën në një letër dërguar Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara se Irani pa dashje qëlloi një avion me udhëtarë nga Ukrania në janar dhe se trupat e marinës iraniane aksidentalisht vranë 19 marinarë pas një sulmi me raketa gjatë një stërvitje.

OKB-ja gjithashtu lidhi Iranin me një sulm të vitit 2019 ndaj rafinerisë kryesore të naftës së papërpunuar të Arabisë Saudite, gjë që mohohet nga Teherani ndërsa rebelët Houthi morën përgjegjësinë.

E diela shënon fundin e vendimit tjetër të OKB-së që ndalon udhëtimin e disa anëtarëve të njësiteve ushtarake dhe paramilitare të Gardës Revolucionare të Iranit.

Tensionet ShBA-Iran arritën kulmin në fillim të vitit, kur një dron amerikan vrau në Bagdad një udhëheqës të lartë ushtarak të Iranit. Teherani u hakmor përmes një sulmi me raketa balistike ndaj forcave amerikane në Irak duke plagosur dhjetëra ushtarë.

Në muajt e fundit, provokimet nga të dyja palët janë pakësuar sepse Presidenti Donald Trump është i përqëndruar në garën presidenciale kundër kandaidatit demokrat Joe Biden, i cili ka thënë se është i gatshëm t’i ofrojë Iranit një zgjidhje diplomatike nëse Teherani zotohet për zbatim të marrëveshjes.

Marrë nga VOA

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota kombet e bashkura kombet e bashkura

Sondazh

Poll
Bota 18 Tetor 2020, 16:16

GREQI-Polica greke ka nxjerrë detaje të reja lidhur me vrasjen makabër që një shqiptar ka kryer disa ditë më parë, duke vrarë ish- të dashurën e tij dhe burrin ...

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës