LIVE UPDATES
Bota

Si janë të organizuar talebanët? Përbërja e këshillit udhëheqës, komisionet, EMRAT e kabinetit

6 Shtator 2021, 05:51 Nga DOSJA
Si janë të organizuar talebanët? Përbërja e

Pas dy dekada luftërash pothuajse të vazhdueshme dhe shkatërrimesh, talebanët tashmë po përballen me nevojën për të kuptuar se si të qeverisin kombin e pazhvilluar dhe të varfëruar që sapo kanë rimarrë. Por një pasqyrë e parashikimeve se si mund të rrjedhin ngjarjet, mund të krijohet duke i hedhur një vështrim më të ngushtë udhëheqjes dhe strukturës organizative të grupit si dhe qeverisë paralele në hije që ata krijuan për t’u përgatitur për sfidat e ardhshme.

Rikrijimi i këshillit drejtues të talebanëve pas 11 shtatorit

Ardhja e talebanëve në krye të vendit gjatë javëve e fundit, ishte po aq e shpejte sa edhe rënia e tyre nga ndërhyrja e forcave të koalicionit ndërkombëtar në vitin 2001. Ndërhyrja e udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara shkatërroi komandën organizative të talebanëve dhe shporri udhëheqjen e tyre.

Luftëtarët e talebanëve u përzjenë me popullsinë ose u zhvendosën me refugjatët në Pakistanin fqinj. Sipas një libri të shkruar nga një anëtar i lartë i talebanëve, Abdul Hai Mutmain, në vitin 2016, vetëm në maj 2002 udhëheqësi i tyre suprem, mullah Muhammad Omar, ishte në gjendje të mblidhte disa ndihmës të lartë dhe të krijonte një këshill udhëheqës për të drejtuar rezistencën kundër Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të saj.

Anëtarët e atij këshilli ishin Mullah Akhtar Muhammad Usmani, Mullah Abdul Lateef Mansur, Mullah Akhtar Muhammad Mansur, Mullah Dadullah Khund, Mullah Jalaluddin Haqqani, Mullah Abdul Kabeer, Mullah Hamdullah Nani, Mullah Muhamman Hhamham Hass Ameer Khan Mutaqi.

Mullah Abdul Ghani Baradar dhe Mullah Obaidullah Akhund u emëruan emirët (titull i lartë) e parë dhe të dytë të tij. Këshilli udhëheqës shërben më tepër si një kabinet qeveritar që drejton të gjitha çështjet e grupit duke iu nënshtruar miratimit nga udhëheqësi suprem.

Në shkurt të vitit 2007 Obaidullah Akhund u arrestua nga agjencitë e inteligjencës pakistaneze dhe u pasua nga Akhtar Muhammad Mansur si zëvendës i Mullah Baradarit. Zbulimi pakistanez e arrestoi Baradarin tre vjet më vonë, dhe Mansur e pasoi atë si nënkryetar suprem dhe kreu i këshillit udhëheqës.

Pasi talebanët njoftuan vdekjen e Mullah Omarit në 2015, Mansur u bë udhëheqësi suprem i talebanëve dhe emëroi dy zëvendës – Shaikh Hibatullah Akhundzada, emiri aktual i talebanëve dhe Mullah Sirajuddin Haqqani – kreu i rrjetit Haqqani.

Pas vrasjes së Mansurit nga një sulm amerikan me dron në maj 2016 në Pakistan, Shaikh Akhundzada e pasoi atë dhe emëroi Mullah Yaqoob Omari, djalin e emirit themelues të tij, Mullah Umar – të shërbejë si zëvendës përkrah Haqqanit.

Kur Baradari u lirua nga një burg pakistanez në 2018, Akhundzada e bëri atë një zëvendës të tretë përgjegjës për çështjet politike. Kjo strukturë udhëheqëse mbetet në vend, me Shaikh Hibatullah Akhundzada që shërben si udhëheqës suprem, i ndihmuar nga tre zëvendës – Mulawi Yaqoob Umari, Shaikh Sirajuddin Haqqani dhe Mulawi Abdul Ghani Baradar.

Burokracia talebane

Muhammad Ahsas, një zyrtar i talebanëve në dijeni të ketyre çështjeve, i tha Zërit të Amerikës se talebanët i kanë ndarë 34 provincat e Afganistanit në dy degë administrative, në jug dhe juglindje. Jugu përfshin 14 provinca dhe bie nën autoritetin e Umarit.

Juglindja përfshin 20 provincat e mbetura dhe administrohet nga Haqqani. Çdo krahinë është e ndarë në tetë zona, të cilat nga ana e tyre janë të ndara në rrethe të ngjashme me ato që tashmë ekzistojnë. Mutmain shkruan në librin e tij se talebanët caktuan në vitin 2005 guvernatorët provincial.

Guvernatori i caktuar nga talebanët për Kunarin, Haji Usman Turabi, njoftoi në një tubim të madh publik muajin e kaluar se këto komisione tani ishin përgjegjëse për drejtimin e krahinës. Qytetarëve iu tha se duhet të kontaktojnë komisionin përkatës për të kërkuar çdo shërbim që mund të kenë nevojë.

Sipas Mutmainit, tre komisionet e para talebane ishin ushtarakë, ekonomike dhe kulturore, të krijuara në 2004. Studiuesi afgan Fazelminallah Qazizai thotë se komisioni më i madh dhe më domethënës i talebanëve është komisioni ushtarak. Nënkryetari i talebanëve, Mullah Yaqoob Umari, kryeson atë komision me tre zëvendës – Maulawi Sadar Ibrahim, Maulawi Abul Kayum Zakir dhe Qari Fasihuddin. Që të tre janë komandantë të lartë ushtarakë. Fasihuddin është komandanti i lartë për nëntë provincat veriore dhe është i përkatësisë etnike taxhike.

Qazizai thotë se komisioni tjetër më i rëndësishëm është ai ekonomik, i cili ashtu si komisioni ushtarak, merret me kontrabandën e drogës, një burim i rëndësishëm i të ardhurave për talebanët. Komisioni i zbulimit është më i vogël, por gjithashtu konsiderohet i rëndësishëm. Ky komision merret me teknologjinë e dronëve dhe armatimeve të tjera moderne.

Sipas zotit Ahsas, komisionit të medias dhe kulturës i mungon buxheti i madh që ka komisioni i zbulimit ose struktura e madhe organizative që ka komisioni ushtarak, por gjithashtu konsiderohet jetik.

Komisioni politik, ndërkohë, është aktualisht më i rendësishmi, për shkak të ndërveprimit të tij të përditshëm me mediat ndërkombëtare. Komisioni operon nën drejtimin e Baradarit dhe ka disa udhëheqës të lartë duke përfshirë Mohammad Abbas Stanekzai, Suhail Shaheen dhe Shaikh Shahabuddin Dalawar./VOA

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota talebanet talebanet

Sondazh

Poll

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet