LIVE UPDATES
Bota

Si do të reagojë Kina pas blerjes nga Tajvani të avionëve amerikanë F-16?

28 Gusht 2020, 19:00 Nga DOSJA
Si do të reagojë Kina pas blerjes nga Tajvani të avionëve

Marrëveshja e Tajvanit këtë muaj për të blerë avionë luftarakë të avancuar F-16 me vlerë 8 miliardë dollarë nga Shtetet e Bashkuara pritet të nxisë reagime kërcënuese nga Kina kundër ishullit dhe nga ana tjetër mund të shkaktojë më shumë veprime anti-Kinë nga Uashingtoni, por përfundimisht do të ndihmojë në mbajtjen e Pekinit larg, thonë ekspertët.

Presidenti amerikan Donald Trump miratoi shitjen një vit më parë të të paktën 66 avionëve të këtij modeli dhe këtë muaj Tajvani nënshkroi një marrëveshje për t’i blerë ato deri në vitin 2026 nga kompania amerikane që operon në fushën e mbrojtjes “Lockheed Martin Corp”. Kjo do të jetë marrëveshja e parë këtij lloji me Tajvanin që kur qeveria amerikane miratoi një shitje prej 150 avionesh të modelit F-16 në 1992.

Shitja tashmë e ketyre avionëve shënon zhvillimin më të fundit në marrëdhëniet ushtarake, politike e tregtare mes Kinës dhe SHBA-së.

“Duke pasur parasysh ato që kanë ndodhur mes Pekinit dhe Uashingtonit, kinezët mendojnë se kjo është thjesht një masë tjetër e zakonshme e administratës Trump në qasjen e tyre anti-Kinë”, thotë Yun Sun, bashkëpunëtor i Programit të Azisë Lindore në qendrën Stimson, një organizatë kërkimore në Uashington.

Pekini e sheh Tajvanin si pjesë të territorit të tij dhe këmbëngul që të dy palët përfundimisht të bashkohen përkundër kundërshtimit të gjerë të popullit tajvanez. Mosmarrëveshjet datojnë prej luftën civile kineze të viteve 1940, kur nacionalistët humbën përballë komunistëve dhe rivendosën qeverinë e tyre në Tajvan. Kina, që ka ushtrinë e tretë më të fuqishme në botë, nuk e ka përjashtuar përdorimin e forcës nëse do të ishte e nevojshme për të marrë përsëri Tajvanin.

Nga ana tjetër SHBA-ja dhe Kina i kanë bllokuar njëra-tjetrës shërbimet e internetit, kanë mbyllur konsullatat dhe që prej vitit 2018 janë përfshirë në një mosmarrëveshje tregtare. Shitja e armëve është pjesë e kësaj beteje, thonë ekspertët.

“Sa herë që SHBA-ja dhe Tajvani bëjnë diçka së bashku, Kina është e detyruar të përgjigjet dhe kjo përgjigje natyrisht do të përshkallëzojë tensionin, sepse ky është cikli i veprim-reagimit”, thote zoti Sun.

Kina ka rritur manovrat ushtarake pranë Tajvanit që nga muaji qershor. Më 10 gusht, forcat ajrore kineze dërguan për pak kohë aeroplanët në një rajon që ndan zonën ushtarake ajrore të Tajvanit nga Kina. Avionët kineze e kanë përshkuar këtë zonë ajrore të paktën tetë herë të tjera në qershor.

Ushtria Çlirimtare Popullore e Kinës ka zhvilluar ushtrime me mjete lundrimi amfibe në brigjet e jugut të Kinës gjithashtu “në një kohë kur SHBA ka kryer shpesh aktivitete ushtarake provokuese pranë ishullit të Tajvanit”, raportoi në internet faqja e lajmeve e kontrolluar nga shteti kinez, “Global Times” më 9 gusht. Kjo e fundit parashikonte më shumë ushtrime gjatë javëve të ardhshme.

“SHBA-ja duhet të paralajmërohet dhe nuk duhet të bëjë lëvizje të rrezikshme për të shmangur gjykimet e gabuara që asnjëra nga palët nuk do të dëshironte t’i shihte”, thotë Global Times, duke cituar disa analistë.

Blerja nga ana e Tajvanit e avionëve F-16 tregon se Uashingtoni është i vendosur t’i bëjë presion Kinës, thotë Sean King zëvendës president i “Park Strategies” një kompani konsulencash politike.

Kina është mësuar në një marrëdhënie më të ngushtë ekonomike me Shtetet e Bashkuara dhe zgjidhjen e çështjeve politike përmes diplomacisë. “Sjellja e fundit” mund të shënojë një “epokë të re në politikën e jashtme kineze, që pasqyron forcën dhe ambiciet në rritje të vendit”, shkruan presidenti i Këshillit për Marrëdhëniet me Jashtë Richard Richard Haas në një koment më 13 gusht.

Sidoqoftë Kina nuk mund të bëjë më shumë se kaq si reagim ndaj shitjes së avionëve luftarakë dhe lëvizjeve të tjera specifike ushtarake të Uashingtonit thonë analistët. Aktiviteti amerikan i kujton Kinës se Uashingtoni mund ta mbrojë Tajvanin nëse sulmohet, thotë zoti Sun. Zyrtarët komunistë do të vepronin “hapur” kundër Tajvanit vetëm nëse ata do të kishin një konsensus më të fortë brenda partisë së tyre qeverisëse dhe liri nga çështjet e brendshme ekonomike, përfshirë çështjet e tregtisë me Shtetet e Bashkuara, thotë Alexander Huang, profesor i studimeve strategjike në Universitetin Tamkang në Tajvan.

Zyrtarët kinezë kanë qenë më pak kritikë këtë herë në krahasim me reagimet e tyre ndaj shitjeve të mëparshme të armëve amerikane në Tajvan, thotë zoti King. “Kjo mund të jetë për shkak se Pekini po merr kaq shumë goditje nga Uashingtoni në këtë moment që nuk është plotësisht e sigurt se cilit prej tyre t’i japë përparësi”, thotë ai.

Marrë nga VOA

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

bota bota marredhenie kine-shba marredhenie kine-shba

Sondazh

Poll
Bota 28 Gusht 2020, 15:55

BRITANI E MADHE– Harry Maguire ka folur për herë të parë për ngjarjen që u komentua për ditë me rradhë në mediat botërore.Maguire pohoi në një intervistë për BB...

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete