LIVE UPDATES
Bota

‘Shpresa vdes e fundit’, familjet nga Kosova presin ende të zhdukurit nga lufta

14 Dhjetor 2021, 14:52 Nga DOSJA
‘Shpresa vdes e fundit’, familjet nga Kosova presin ende të

KOSOVË – Kanë kaluar më shumë se dy dekada që kur lufta copëtoi Kosovën, por trauma e shkaktuar nga luftimet vazhdon për Bajram Çerkinin dhe të afërmit e tjerë të atyre që ende konsiderohen të zhdukur.

“Lufta nuk ka përfunduar ende në familjen time. Gruaja ime ende i dëgjon hapat dhe zërin e tij gjatë natës” tha 82-vjeçari Cerkini, një shqiptar, djali i të cilit ReshatI është në mesin e të zhdukurve.

Lufta e fundit e viteve 1990 midis forcave serbe dhe guerrilasve shqiptarë etnikë vrau rreth 13,000 dhe përfundoi vetëm pasi NATO ndërhyri. Mijëra të tjerë u zhdukën, shumë prej të cilëve u rrëmbyen gjatë periudhave të spastrimit etnik dhe më vonë u vranë me trupat e tyre të hedhur në varre masive, puse uji ose të djegur.

Në vitet pas luftës, ekspertë të mjekësisë ligjore nga e gjithë bota zbritën në Kosovë në një përpjekje për të identifikuar mbetjet dhe kthimin e tyre tek familjet e tyre, si dhe për të dokumentuar krimet e mundshme të luftës. Në disa raste, vetëm fragmente të vogla eshtrash u gjetën dhe iu dorëzuan familjeve. Por jo të gjitha u gjetën, me 1,625 të pagjetur zyrtarisht, sipas autoriteteve të Kosovës.

Fati i të zhdukurve është një nga çështjet e shumta të nxehta që pengon bisedimet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë që kur ish-krahina e shkëputur shpalli pavarësinë në vitin 2008, një masë që nuk u njoh kurrë zyrtarisht nga Beogradi. Zyrtarët e Kosovës vazhdojnë të kritikojnë Serbinë për zvarritjen e saj, shpesh duke i akuzuar zyrtarët e saj se refuzojnë të zbulojnë vendndodhjet e më shumë vendeve të varrimit.

Gjatë momenteve të fundit të luftës, ndërsa forcat serbe u tërhoqën nga Kosova në mes të bombardimeve të NATO-s, varrezat masive në të gjithë krahinën e shkëputur u zbuluan me nxitim me mbetjet e eshtrave të kthyera me kamion në Serbi për të fshehur provat e krimeve. Që nga fundi i luftës, rreth 1,000 trupa të shqiptarëve të Kosovës janë zhvarrosur nga vendet në të gjithë Serbinë  duke përfshirë qindra nga një varr masiv në postin e një njësie speciale të policisë pranë Beogradit.

“Duke u përpjekur të fshehin një krim, ata kryen një tjetër,” tha Andin Hoti, kryetar i komitetit të Kosovës për personat e zhdukur, babai i të cilit mbetet i pagjetur.

Çështje të ngjashme kanë vazhduar me Bosnjën fqinje, ku ekspertët ende po përpiqen të gjejnë më shumë varre masive pranë Srebrenicës, ku rreth 8,000 burra dhe adoleshentë myslimanë u vranë nga forcat serbe.

“Po bëhet gjithnjë e më e vështirë për të gjetur varre masive. Ne jemi ende duke kërkuar për më shumë se 1,000 njerëz,” tha Almasa Salihoviç, një zëdhënëse për Qendrën Përkujtimore të Srebrenicës.

Në Kosovë, ku OJQ-ja Zëri i Prindërve të Bajram Cerkinit është një nga disa përfaqësues të familjeve të të zhdukurve, çështja rezonon përtej sferës politike.

Në kryeqytetin e Prishtinës, një ekspozitë artistike e titulluar “Më mirë është një varr sesa të mos dish” ka kërkuar të kapë dhimbjen e të pangushëlluarve, me orët dixhitale me ngjyrë neoni të kuqe që tregojnë orët dhe minutat që kanë kaluar që kur familjet panë për herë të fundit të dashurit e tyre.

“Familjet e të zhdukurve nuk duan të vdesin pa i varrosur të vdekurit e tyre”, ka thënë artisti Driton Selmani, krijues i ekspozitës.

Por edhe kur mbetjet më në fund zbulohen, shpesh shkaktohet trauma e re.B Në tetor, Vesel Rukolli u informua se eshtrat që i përkisnin babait dhe xhaxhait të tij ishin nxjerrë nga një varr muaj më parë në Kizevak të Serbisë jugore. Zbulimet erdhën pesë vjet pasi disa nga eshtrat e xhaxhait të tij ishin gjetur në një fshat tjetër në Serbi. Xhaxhai i tij ishte vrarë në prill të vitit 1999 pasi forcat serbe masakruan rreth 40 persona në fshatin Rezallë të Kosovës.

Ndërsa forcat serbe u larguan nga vendi i ngjarjes, ata përdorën një buldozer për të hequr trupat, duke copëtuar shumë nga viktimat e tyre. Pas zbulimit të mëvonshëm, familja u detyrua të shpërndante trupin e xhaxhait të tij për të kryer testet mjeko-ligjore përpara se ta varrosnin për herë të dytë. Dhe ndërsa shumica e të vrarëve dhe të zhdukurve nga lufta janë shqiptarë etnikë, shumë serbë janë ende të pagjetur, një pikë që Beogradi e ngre shpesh në luftën e fjalëve me zyrtarët e Kosovës.

Zyrtarët në Prishtinë këmbëngulin se po e marrin seriozisht çështjen, me pesë lokacione të pazbuluara në Kosovë që po gërmohen në kërkim të viktimave serbe të luftës. Për më shumë se 22 vjet, Svetlana Marinkoviç ka pritur fjalën për fatin e bashkëshortit të saj pasi ai u zhduk vetëm disa ditë pas përfundimit të konfliktit.

Ndoshta nesër do ta zbulojmë. Shpresa vdes e fundit” tha Marinkovic nga shtëpia e saj në qytetin serb të Graçanicës.

(m.k/dosja.al)

Cila mendoni se është alternativa më e mirë:

View Results

diaspora diaspora fati i personave te humbur ne kosove lufta në kosovë mijera njerez te humbur fati i personave te humbur ne kosove lufta në kosovë mijera njerez te humbur

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë