Dita e 50-të e revoltës qytetetare/ Shqiptarët vijojnë qëndresën në shesh: Rama në burg, Berisha në burg
"Jo 50, as 150, por edhe 1 550 ditë, ne do jemi këtu"/ Protestuesi dekoron qytetarët në shesh: Ju meritoni medalje ...
"Jo 50, as 150, por edhe 1 550 ditë, ne do jemi këtu"/ Protestuesi dekoron qytetarët në shesh: Ju meritoni medalje ...
Dita e 49-të e protestës/ Qytetarët zbresin sërish në shesh, kërkohet dorëheqja e kryeministrit Rama: Ju erdh...
Shetet e Gjirit Persik dënojnë sulmet iraniane ndaj infrastrukturës civile: Janë krime lufte 18 Korrik, 17:37 ...
Abuizimi me fondet në Durrës, zbardhen dëshmitë/ Elisabeta Mataj: Jam qytetare e lirë, kush ma ndalon kazinonë...
KOSOVË – Kanë kaluar më shumë se dy dekada që kur lufta copëtoi Kosovën, por trauma e shkaktuar nga luftimet vazhdon për Bajram Çerkinin dhe të afërmit e tjerë të atyre që ende konsiderohen të zhdukur.
“Lufta nuk ka përfunduar ende në familjen time. Gruaja ime ende i dëgjon hapat dhe zërin e tij gjatë natës” tha 82-vjeçari Cerkini, një shqiptar, djali i të cilit ReshatI është në mesin e të zhdukurve.
Lufta e fundit e viteve 1990 midis forcave serbe dhe guerrilasve shqiptarë etnikë vrau rreth 13,000 dhe përfundoi vetëm pasi NATO ndërhyri. Mijëra të tjerë u zhdukën, shumë prej të cilëve u rrëmbyen gjatë periudhave të spastrimit etnik dhe më vonë u vranë me trupat e tyre të hedhur në varre masive, puse uji ose të djegur.
Në vitet pas luftës, ekspertë të mjekësisë ligjore nga e gjithë bota zbritën në Kosovë në një përpjekje për të identifikuar mbetjet dhe kthimin e tyre tek familjet e tyre, si dhe për të dokumentuar krimet e mundshme të luftës. Në disa raste, vetëm fragmente të vogla eshtrash u gjetën dhe iu dorëzuan familjeve. Por jo të gjitha u gjetën, me 1,625 të pagjetur zyrtarisht, sipas autoriteteve të Kosovës.
Fati i të zhdukurve është një nga çështjet e shumta të nxehta që pengon bisedimet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë që kur ish-krahina e shkëputur shpalli pavarësinë në vitin 2008, një masë që nuk u njoh kurrë zyrtarisht nga Beogradi. Zyrtarët e Kosovës vazhdojnë të kritikojnë Serbinë për zvarritjen e saj, shpesh duke i akuzuar zyrtarët e saj se refuzojnë të zbulojnë vendndodhjet e më shumë vendeve të varrimit.
Gjatë momenteve të fundit të luftës, ndërsa forcat serbe u tërhoqën nga Kosova në mes të bombardimeve të NATO-s, varrezat masive në të gjithë krahinën e shkëputur u zbuluan me nxitim me mbetjet e eshtrave të kthyera me kamion në Serbi për të fshehur provat e krimeve. Që nga fundi i luftës, rreth 1,000 trupa të shqiptarëve të Kosovës janë zhvarrosur nga vendet në të gjithë Serbinë duke përfshirë qindra nga një varr masiv në postin e një njësie speciale të policisë pranë Beogradit.
“Duke u përpjekur të fshehin një krim, ata kryen një tjetër,” tha Andin Hoti, kryetar i komitetit të Kosovës për personat e zhdukur, babai i të cilit mbetet i pagjetur.
Çështje të ngjashme kanë vazhduar me Bosnjën fqinje, ku ekspertët ende po përpiqen të gjejnë më shumë varre masive pranë Srebrenicës, ku rreth 8,000 burra dhe adoleshentë myslimanë u vranë nga forcat serbe.
“Po bëhet gjithnjë e më e vështirë për të gjetur varre masive. Ne jemi ende duke kërkuar për më shumë se 1,000 njerëz,” tha Almasa Salihoviç, një zëdhënëse për Qendrën Përkujtimore të Srebrenicës.
Në Kosovë, ku OJQ-ja Zëri i Prindërve të Bajram Cerkinit është një nga disa përfaqësues të familjeve të të zhdukurve, çështja rezonon përtej sferës politike.
Në kryeqytetin e Prishtinës, një ekspozitë artistike e titulluar “Më mirë është një varr sesa të mos dish” ka kërkuar të kapë dhimbjen e të pangushëlluarve, me orët dixhitale me ngjyrë neoni të kuqe që tregojnë orët dhe minutat që kanë kaluar që kur familjet panë për herë të fundit të dashurit e tyre.
“Familjet e të zhdukurve nuk duan të vdesin pa i varrosur të vdekurit e tyre”, ka thënë artisti Driton Selmani, krijues i ekspozitës.
Por edhe kur mbetjet më në fund zbulohen, shpesh shkaktohet trauma e re.B Në tetor, Vesel Rukolli u informua se eshtrat që i përkisnin babait dhe xhaxhait të tij ishin nxjerrë nga një varr muaj më parë në Kizevak të Serbisë jugore. Zbulimet erdhën pesë vjet pasi disa nga eshtrat e xhaxhait të tij ishin gjetur në një fshat tjetër në Serbi. Xhaxhai i tij ishte vrarë në prill të vitit 1999 pasi forcat serbe masakruan rreth 40 persona në fshatin Rezallë të Kosovës.
Ndërsa forcat serbe u larguan nga vendi i ngjarjes, ata përdorën një buldozer për të hequr trupat, duke copëtuar shumë nga viktimat e tyre. Pas zbulimit të mëvonshëm, familja u detyrua të shpërndante trupin e xhaxhait të tij për të kryer testet mjeko-ligjore përpara se ta varrosnin për herë të dytë. Dhe ndërsa shumica e të vrarëve dhe të zhdukurve nga lufta janë shqiptarë etnikë, shumë serbë janë ende të pagjetur, një pikë që Beogradi e ngre shpesh në luftën e fjalëve me zyrtarët e Kosovës.
Zyrtarët në Prishtinë këmbëngulin se po e marrin seriozisht çështjen, me pesë lokacione të pazbuluara në Kosovë që po gërmohen në kërkim të viktimave serbe të luftës. Për më shumë se 22 vjet, Svetlana Marinkoviç ka pritur fjalën për fatin e bashkëshortit të saj pasi ai u zhduk vetëm disa ditë pas përfundimit të konfliktit.
“Ndoshta nesër do ta zbulojmë. Shpresa vdes e fundit” tha Marinkovic nga shtëpia e saj në qytetin serb të Graçanicës.
(m.k/dosja.al)
Cila mendoni se është alternativa më e mirë:
UKRIANË –Vitali Klitschko, ish-kampion bote në boks dhe Kryebashkiaku i Kievit në Ukrainë që nga viti 2014 tha se sipas tij Rusia po bëhej gati për t...
BRUKSEL – Franca kërkon nga të gjitha vendet e Bashkimit Europian që të hapin negociatat e integrimit për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut. Në samitin e...
KOSOVË- Komisioni i Venecias i ka hedhur poshtë dispozitat kryesore të Projektligjit për Këshillin Prokurorial të Kosovës, të përgatitur nga Qeveria. Media...
KOSOVË – Ministria e Shëndetësisë në Kosovë (MSH) njoftoi ditën e sotme se gjatë 24 orëve janë regjistruar edhe 8 raste të reja të të infektuarve me korona...
SERBI- Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç është shprehur i lumtur pas lajmit të mirë për hapjen e katër kapitujve të rinj në negociatat me BE-...
RUMANI- Stafi në një nga qendrat më të mëdha të vaksinimit kundër COVID-19 në Bukuresht, Rumani, ka ndërtuar një pemë Krishtlindjeje aspak të zakontë.Sipas Euro...
SHBA- Kompania e vaksinës ‘Pfizer’ ka njoftuar se pilula kundër Covid-19 ul rrezikun e shtrimit në spital dhe vdekjes deri në 90 për qind. Mediat e ...
BRUKSEL – Serbia ka hapur sot negociatat për një bllok kapitujsh në kuadër të procesit të anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Në konferencën ndërqeveritare të z...
FRANCË- Franca nuk planifikon të imponojë masa të reja tani për tani, pavarësisht rrezikut nga varianti i ri, Omicron, tha më 14 dhjetor zëdhënësi i Qeveri...
TURQI- Shitjet e banesave në Turqi për të huajt u rritën me 48.4% në një nivel rekord në nëntor, sipas shifrave zyrtare të publikuara sot, pasi një rënie e lirë...
