LIVE UPDATES
Bota

SHBA, Si funksionon taktika që bllokon miratimin e nismave legjislative në Senat?

29 Maj 2021, 06:39 Nga DOSJA
SHBA, Si funksionon taktika që bllokon miratimin e nismave legjislative

Republikanët në Senat bllokuan projekt-ligjin e propozuar nga demokratët për ngritjen e një komisioni hetimor mbi sulmin e 6 janarit në Kapitol. Fitorja e republikanëve mund t’i shtyjë demokratët të luftojnë më intensivisht për të eliminuar taktikën proceduriale, të njohur si “filibuster” që mundësoi bllokimin e propozimit.

Ja si funksionon kjo taktikë:

TAKTIKA QË PENGON MIRATIMIN E PROPOZIMEVE LEGJISLATIVE

Ndryshe nga Dhoma e Përfaqësuesve, Senati nuk u vë shumë kufizime të drejtave të aanëtarëve të tij për të folur para sallës. Senatorët mund të shfrytëzojnë një numër rregulloresh për të penguar ose bllokuar votimin e nismave të ndryshme legjislative. Këto rregullore njihen si “filibuster” termi që përmbledh taktikat që mundësojnë bllokimin apo vonimin e hedhjes në votë të propozimeve.

Arkivat e Senatit tregojnë se termi filloi të përdorej në mes të shekullit të 19-të. Termi rrjedh nga fjala në gjuhën flamande “freebooter” dhe termi në spanjisht “filibusteros” që përdoreshin në këto gjuhë për të përshkruar piratët.

Për amerikanët këto taktika vonimi ose bllokimi u bënë të njohura në filmin e vitit 1939, “Zoti Smith Shkon në Uashington” në të cilën aktori Jimmy Stewart luan një senator i cili e merr fjalën në Senat dhe flet për orë të tëra deri sa rrëzohet nga lodhja. Në realitet, Senatori republikan nga Karolina e Jugut Strom Thurmond qëndroi për 24 orë e 18 minuta rresht më këmbë në vitin 1957, duke folur para senatorëve, në përpjekje për të mos lejuar hedhjen në vote dhe miratimin e Ligjit për të Drejta Civile. Ky mbetet fjalimi më i gjatë i mbajtur ndonjëherë nga një senator, sipas historikut të Senatit.

Këto ditë nuk ndesh më në fjalime të tilla. Senatorët zakonisht u thonë udhëheqësve të Senatit ose e deklarojnë haptazi se kanë në plan të marrin fjalën me një fjalim të gjatë për të bllokuar votimin e një nisme legjislative, por mbajtja e fjalimit nuk është e nevojshme.

SI MUND TË KAPËRCEHET OSE NDALET PRAKTIKA E FJALIMEVE PA FUND?

Arkivat nga Kongresi i parë i vitit 1789 tregojnë se senatorët ankoheshin pasi fjalimet e gjata zinin orë të tëra deri sa kalonte afati për të hedhur në votë një projektligj. Irritimi u bë më i dukshëm me kalimin e viteve dhe në 1917 anëtarët e Senatit votuan për të lejuar që masat bllokuese të anashkaloheshin, ose të thyhej praktika “filibuster” nëse këtë e mbështeste 2/3 e anëtarëve.

Në 1975, Senati e uli nga 2/3 në 3/5 shumicën e nevojshme për të kapërcyer masat bllokuese ndaj hedhjes në votë të një propozimi. Kjo rregullore mbulon thuajse çdo projekt-ligj që propozohet në Senat, por jo kandidaturat për poste federale apo ambasadorë.

Demokratët, të cilët kontrollonin Senatin në 2013, të zemëruar pasi republikanët po vononin miratimin e kandidatëve të Presidentit Obama për poste zyrtare, e ulën në shumicë të thjeshtë numrin e nevojshëm të senatorëve që duhet të votojnë për të kapërcyer praktikat bllokuese ndaj emërimeve për poste zyrtare, me përjashtim të kandidatëve për anëtarë të Gjykatës së Lartë. Në 2017, republikanët të cilët kishin kontrollin në këtë Senat, në përpjekje për të siguruar miratimin e anëtarëve konservatorë në Gjykatën e Lartë ndryshuan rregulloret dhe tani nevojitet një shumicë e thjeshtë për të kapëcyer taktikat penguese që bllokojnë miratimin e kandidaturave.

KU QËNDRON PROBLEMI?

Pas zgjedhjeve të 2020, demokratët kontrollojnë Shtëpinë e Bardhë, Senatin dhe Dhomën e Përfaqësuesve. Ata duan të miratojnë një axhendë ambicioze, ku përfshihen projekte prej triliona dollarësh në infrastrukturë, masa kundër pandemisë, zgjerimin e të drejtës së votës si dhe ndihma për miliona imigrantë që ndodhen ilegalisht në SHBA.

Por demokratët kanë një shumicë të ngushtë në Dhomën e Përfaqësuesve, ndërsa Senati është i ndarë barazisht 50-50 dhe vota e Nënpresidentes Harris shërben për të marrë vendime në rast se rezultati në votime është i ndarë. Kjo nënkupton që për të kapërcyer taktikat që bllokojnë hedhjen në votë të nismave legjislative, demokratëve u duhen votat e 10 republikanëve. Në këtë periudhë tensionesh të ndezura partiake kjo bëhet shumë e vështirë.

Senatorë progresistë si dhe grupe liberale i kanë bërë presion udhëheqësit të shumicës në Senat, demokratit Chuck Schumer të eliminojë procedurat e vonimit ose bllokimit të votës mbi nisma legjislative.

Sipas arkivave të Senatit që datojnë që nga Lufta I Botërore, numri i votave për të anashkaluar këto procedura kurrë nuk arriti në 100 deri në Kongresin e viteve 2007-2008. Në Kongresin e 2019-2020, 298 votuan pro kapërcimit të këtyre procedurave ndërkohë që republikanët po përpiqeshin të siguronin miratimin e kandidatëve të Presidentit Trump për Gjykatën e Lartë.

Këtë vit, në pesë muajt e administratës aktuale, 41 senatorë kanë votuar për të kapërcyer këtë procedurë, në mënyrë që të hidheshin në votë emërimet e Presidentit Biden për poste zyrtare.

ÇFARË MUND TË BËJNË DEMOKRATËT?

Një shumicë e thjeshtë, pra 51 vota mjaftojnë për të ndryshuar rregulloret e Senatit mbi procedurat që pengojnë votimet. Republikanët i mbështesin këtoo procedura. Kreu i republikanëve në Senat, Mitch McConnell ka thënë se demokratët duan ta eliminojnë këtë procedurë pasi po rendin pas “pushtetit të pakontrolluar”.

Demokratët duan të miratojnë axhendën e tyre legjislative tani që kanë kontrollin e të dyja Dhomave dhe Shtëpisë së Bardhë. Të ndeshur me një shumicë të vogël, demokratët duken më të interesuar për të eliminuar procedurat që bllokojnë votimin. Presidenti Biden ka thënë se këto praktika “po abuzohen në mënyrë ekstreme”.

Por demokratëve u mungojnë votat e nevojshme për t’ia arritur qëllimit. Dy ndër demokratët më konservatorë, Joe Manchin nga Virxhinia Perëndimore dhe Kyrsten Sinema nga Arizona, janë kundër ndryshimeve duke argumentuar se këto praktika ekzistuese ushqejnë bashkëpunimin dypartiak në Kongres gjë që i shërben të mirës së vendit.

SI MUND TË NDIKOJË VOTA PËR KOMISIONIN E 6 JANARIT TEK KËTO PROCEDURA?

Demokratët e konsiderojnë ngritjen e komisionit për të hetuar sulmin e 6 janarit në Kapitol si një ndër temat e shumta që kërkon baza e tyre. Të tjerat përfshijnë masa për të lehtësuar qasjen në votime, zgjerimin e mundësisë që imigrantët pa dokumente të marrin shtetësinë si dhe kontrollin mbi armët.

Deri tani Senatori Schumer nuk ka kërkuar të hedhë në votë shumë prej këtyre nismave. Por aktivistët shpresojnë se pas bllokimit të nismës për ngritjen e komisionit hetimor, do të shtohet presioni ndaj demokratëve si Schumer, Manchin dhe Sinema për të eliminuar procedurat që krijojnë vonesa ose pengesa për miratimin e nismave legjislative.

Zoti Schumer nuk e ka vënë plotësisht në përdorim kapitalin e tij politik por e ka lënë të hapur mundësinë që mund të shtojë presionin në këtë drejtim. Këtë javë Senati shpenzoi një kohë të gjatë duke debatuar një projektligj me mbështetje dypartiake mbi masa që do ta ndihmojnë Amerikën të konkurrojë më me sukses me Kinën.

Demokratët shfrytëzuan procedura specifike për buxhetin për të siguruar miratim kur u hodh në votë paketa stimuluese prej 1.9 trilionë dollarësh në mars. Ata mund të përpiqen të bëjnë të njëjtën gjë kur të vijë radha e hedhjes në votë të projektit të Presidentit Biden për infrastrukturën, por rregulloret ekzistuese në Senat e kufizojnë përdorimin e këtyre taktikave.

Marrë nga VOA

Iftar dhe politikë, a u prek Muaji i Ramazanit nga politikanët?

View Results

bota bota

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale