LIVE UPDATES
Editorial

Rodeni shqiptar

12 Gusht 2020, 12:00 Nga DOSJA
Rodeni shqiptar

TIRANË- Kur mora vesh lajmin se skulptori Arben Bajo ndërroi jetë, diçka brenda meje u shemb. Kisha komunikuar me të pak kohë më parë dhe ishte plot opitimizëm, njësoj si atëherë kur ishte student në Akademi. Ishte viti 89 kur më tregoi një punim të tij në baltë. Një skllav në gjunjë që sapo kishte këputur prangat. Ishte koha kur pëshpëritjet kundër sistemit kishin filluar të pëshpëriteshin me gjysmë zëri. Më pyeti: -Si të duket? Shumë ndryshe nga ajo që kam parë deri tani – I thashë. Por ajo që më bëri më shumë përshtypje ishin format e shpërpjesëtuara të skllavit ku binte në sy koka e madhe.

Duket se kish dashur të thoshte se ne të gjithë jemi skllevër të mendimit. I tillë ishte Beni, antikonformist. Studioi realizmin socialist ku heroi duhet të ishte heroik, i stërmadh, mbinjerëzor, triumfues, por syri i artistit e donte edhe heroin njerëzor, të thyeshëm, jo stoik të shtampuar. Njësoj si skllavi i tij, këputi prangat e realizmit socialist. Njohja me artin bashkëkohor në Greqi ku emigroi, e zhvilloi më tej talentin e tij. Si askush tjetër në ekspozitat e tij, spikat stilizimi i formës, detaji i ekzagjeruar që i jep më tepër shprehje karakterit të personazhit. Raporti i forcës shprehëse te skulpturat e Benit, nuk qëndron te madhësia e bustit, por tek dimensioni i brendshëm i shprehjes së karakterit. Kryevepra e tij është statuja e At Zef Pëllumbit, një trashëgimi e vyer e skulpturës monumentale për gjithë brezat që do të vijnë.

 Aty, mjeshtëria e artistit ka arritur në madhësinë e forcës shprehëse të Atit të shenjtë. Kjo skulpturë flet. Duket sikur bashkëbisedon me të. Mjeshtëria e Benit na e sjell atë të gjallë mes nesh. Ati lutet për gjithë mëkatet tona. Vështrojeni me kujdes. Është mishërimi më i arrirë i shpirtit kristian. At Pëllumbi që meshon duke shtrënguar me dy duart biblën. Portreti i tij që na i fal të gjitha padrejtësitë që i janë bërë në jetë. Kjo vepër e punuar me kaq shumë art, flet për një dimension të ri cilësor të artit figurativ, për të na lejuar ta cilësojmë autorin pa kompliment si Rodenin shqiptar.

Në ekspozitat e tij spikat detaji që merr spunto nga realiteti, duke e deformuar atë. Kërkon të shprehë vuajtjen njerëzore. Veprat e tij kanë diçka nga vargjet e Poemës se Mjerimit të Migjenit. Karakteret e deformuara pasqyrojnë realitetin tonë të mbrapshtë, ku mirësia humbet dhe njeriu në gur transformohet për të mbijetuar. Një art i prerë në mes. Një ëndërr e pa realizuar plotësisht. E vajtojnë skulpturat e tij njerëzore. Figurina të shpërfytyruara gjysmë të gjalla. Ato qajnë me lot gjaku. Çirren, hungërijnë, bërtasin, por veshët tanë janë të shurdhët. Ato janë më të ndjeshëm ndaj skulpturave të shëmtuara të politikës. Fatkeqësisht shoqëria jonë, i vlerëson artistët kur ata nuk janë më mes nesh. 

Nuk ishte deputet i kuvendit që të kishte vëmendjen e duhur të shoqërisë. Ishte deputet i artit dhe si i tillë nuk pati vëmendjen e duhur. Por ai na fal. Njësoj si At Pëllumbi i skulpturës së tij. Na fal Artisti ynë që nuk t’u gjendëm pranë. Ne krenohemi me artin e statujave të tua. Ato flasin. Nuk janë prej guri a bronxi. Jo, janë të gjalla. Flasin me zërin tënd të përjetshëm!

1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:

View Results

editorial editorial arben bajo covid i merr jeten skulptorit bajo ilir gjini arben bajo covid i merr jeten skulptorit bajo ilir gjini

Sondazh

Poll
Editorial 11 Gusht 2020, 17:53

Ky është terrorizëm, jo kanosje

Nëse nuk do ta kisha parë nga kamerat e hotelit, ngjarjen e Pogradecit, çdo dëshmitari okular do ti thosha gënjeshtar. Shkaku është I thjeshtë. Në këtë v...

Editorial 6 Gusht 2020, 05:14

Tregimi i shkurtër i Hemingwayit në Kosovë

Si po i prin Kosova COVID-it në botë2. Në klasat e shkrimit kreativ të universiteteve amerikane mund të jetë shkas i mirë fillimi i orës me pesë a gjashtë fjalë...

Editorial 2 Gusht 2020, 12:30

Si i ndryshoi Covid-19 blerjet e ushqimeve

Në një ekonomi me distancë sociale, sektorë të ndryshëm të ekonomisë do të detyrohen të ndryshojnë, sidomos dyqanet ushqimore. Në fund të marsit shihje radhë të...

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës