LIVE UPDATES
Bota

Reportazhi i BBC-së/Kthimi në shtpi në një vend ende në luftë: Dua të vdes në shtëpi

15 Prill 2022, 17:08 Nga DOSJA
Reportazhi i BBC-së/Kthimi në shtpi në një vend ende në

Nga BBC

Në kufirin perëndimor të Ukrainës me Poloninë pranë qytetit Mostyska, Olena dhe Maria kthehen në vendin e tyre pas më shumë se një muaji jashtë shtetit. Dyshja janë nga Slovyansk në rajonin lindor të Donetskut. Më 10 mars, ndërsa pushtuesit rusë po afroheshin, burri i Olenës i tha asaj të merrte vajzën e tyre Maria dhe të largohej nga vendi.

Olena dhe Maria u drejtuan në shtëpinë e një miku në Szczecin, një qytet polak në kufirin me Gjermaninë. Por ata duhej të flinin në dysheme dhe Olena thotë se ata u përpoqën të gjenin punë atje sepse nuk e flasin gjuhën. Tani, ata po kthehen në lindje, pavarësisht kërcënimit të një sulmi të rinovuar rus. Donetsk mbetet një objektiv kyç për forcat ruse.

Burri i Olenës është një shofer ambulance dhe ende në Slovyansk, duke i pritur ata. Kur pyesim se si ndihen kur kthehen në atdheun e tyre, Olena shpërthen në një buzëqeshje të madhe.

Super!” ajo tha. “Pavarësisht se çfarë, ne jemi shumë të lumtur që jemi kthyer në Ukrainë”.

Që nga pushtimi i Rusisë, më shumë se 10 milionë njerëz mendohet se kanë lënë shtëpitë e tyre në Ukrainë dhe 4.3 milionë prej tyre janë larguar nga vendi. Por ndërsa linjat e frontit stabilizohen dhe vendi mëson të funksionojë në një gjendje lufte, disa ukrainas kanë filluar të bëjnë udhëtimin e kthimit në shtëpi, madje edhe në pjesë të vendit të kërcënuara drejtpërdrejt nga forcat ruse.

Lufta tani është në muajin e dytë. Ukraina ka ndalur sulmin rus dhe frikën e një kolapsi të shpejtë, siç i tha presidenti Volodymyr Zelensky popullit të tij këtë javë, janë më shumë se 48 ditë që kur analistët ushtarakë në Perëndim parashikuan se kryeqyteti Kiev kishte vetëm 48 orë deri në rënien e tij nga pushtuesit.

Njerëzit me të cilët BBC foli në kufirin polak thanë se ishin lodhur nga jeta si refugjatë jashtë vendit. Të tjerët ishin të dëshpëruar për t’u kthyer për arsye praktike, për të mbledhur dokumente të rëndësishme të mbetura pas konfuzionit pas pushtimit, për të mbrojtur shtëpitë e tyre nga grabitësit, apo edhe për të marrë fëmijët që mbetën me baballarët e tyre. Dhe për të tjerët, tërheqja e shtëpisë, miqve dhe familjes është shumë e fortë.

Sofia është duke ngrënë një hot-dog nga një nga tezgat e ushqimit të shpejtë në pikën kufitare. Ajo po sfidon urdhrat e mamasë së saj, duke zgjedhur të kthehet në shtëpi pas vetëm tre javësh në sigurinë e Polonisë. Lufta është luftë, por Pashkët janë Pashkë – ajo është e etur për të parë të dashurit e saj në shtëpi në Lviv këtë fundjavë.

20-vjeçarja fillimisht kaloi kufirin për në BE në fund të marsit për të qëndruar me një shoqe kumbare në Poznan, pasi rusët bombarduan qytetin e saj të lindjes.

Mamaja më detyroi, ajo ishte në panik,” thotë Sofia. Por ajo kurrë nuk u ndje e vendosur jashtë vendit, pavarësisht nga ndihma për refugjatët që grupet humanitare dhe qeveria polake kanë organizuar.

Ndihesh e huaj”, thotë ajo. “Të gjithë po ju ndihmojnë, por nuk ndiheni si në shtëpi.” Ajo shpreson të qëndrojë në qetësinë relative të Lviv.

Shifrat zyrtare sugjerojnë se më shumë njerëz po bëjnë të njëjtën zgjedhje. Autoritetet kufitare polake thonë se numrat që shkojnë në dhe nga Ukraina tani po afrohen, të mërkurën, 24,700 njerëz hynë në Poloni nga Ukraina, ndërsa 20,000 njerëz bënë udhëtimin e kundërt. Është një ndryshim i mprehtë nga rekordi i 142,000 njerëzve që kaluan në Poloni më 6 mars.

Stacioni hekurudhor Lviv-Holovnyi është një qendër kryesore tranziti në Ukrainën perëndimore. Trenat sjellin mijëra çdo ditë nga rajonet e shkatërruara nga lufta: jashtë, organizatat bamirëse shpërndajnë ushqime, rroba dhe karta SIM, ndërsa autobusët rreshtohen për të çuar udhëtarët në fshat ose në kufi.

Megjithëse shumica e njerëzve vijnë këtu nga lindja, një rrymë e qëndrueshme njerëzish kanë filluar të bëjnë udhëtimin në drejtim të kundërt – një zgjedhje potencialisht vdekjeprurëse.

Iryna, vajza e saj Katerina, nëna Lina dhe vjehrra Yevgenya janë nga Kryvyi Rih, një qytet në Ukrainën qendrore afër vijës së frontit. Fillimisht ata u larguan nga vendi për të qëndruar te të afërmit në Moldavi, por tani kanë vendosur të kthehen. Atyre u është dashur të blejnë bileta për udhëtimin, në të kundërt, udhëtimet drejt perëndimit larg luftimeve janë falas.

Iryna thotë se ata do të kishin ardhur më shpejt, por duhej të prisnin që vajza e saj tetë vjeçare të shërohej nga një sëmundje. “Shtëpia është shtëpi,” thotë ajo, kur ne pyesim pse ata kanë vendosur të kthehen. Ajo pranon se është e shqetësuar për sigurinë e vajzës së saj. Kur ata u larguan, sulmet ruse ishin shumë larg, por tani ato po afrohen.

E pyesim se çfarë i kanë thënë Katerinës për situatën. “Ne po i themi asaj të vërtetën,” thotë Iryna.

Disa paralajmërojnë kundër kthimit në lindje. Vullnetarët në një klinikë mbi konkursin e stacionit kryesor ofrojnë mbështetje mjekësore dhe psikologjike për të sapoardhurit. Irena Bous është një prej tyre.

Para luftës, ajo ishte në juri për Organizatën Ndërkombëtare të Kërcimit dhe kryetare e një sërë garash kërcimi brenda Ukrainës. “Të gjitha llojet, hip hop, xhaz, break dancing,” thotë ajo.

Një mikeshë e saj në zyrën e guvernatorit të Lviv-it e dinte se ajo kishte një prirje për organizim dhe kështu i kërkoi asaj të ndihmonte kur rusët pushtuan. Irena ka takuar disa persona që po kthehen në zonat e shkatërruara nga dhuna. “Është një ide e keqe [të ktheheni në lindje],” thotë Irena. “Ne përpiqemi t’u shpëtojmë jetën dhe t’i mbajmë në Lviv.

Ajo na tregon për një grua që erdhi në Lviv nga shtëpia e saj pranë Bucha, një periferi e pasur e Kievit, ku trupat ruse vranë shumë civilë dhe lanë trupa në rrugë. Pas nëntë ditësh, ajo vendosi të kthehej, kundër këshillës së Irenës.

“Unë thashë, ju lutem prisni, nuk ka rusë, por ne kemi shumë gjëra atje, bomba, mina, prisni derisa të çaktivizohen,” thotë Irena. Gruaja u kthye pa marrë parasysh, duke thënë se miqtë e saj i kishin gjetur një vend për të qëndruar.

Një grua tjetër me të cilën foli Irena, e cila është rreth të 60-ave, kishte ikur në Poloni edhe para fillimit të luftës, por u kthye në Ukrainë dhe hipi në një tren në lindje javën e kaluar. “Nuk e di sa do të jetoj, por do të vdes në shtëpinë time”, i tha ajo Irenës.

Të tjerët që takuam nuk mundën që në radhë të parë të largoheshin nga Ukraina. Në Arena Lviv, një stadium i ndërtuar për turneun e futbollit “Euro 2012”, por që tani është mikpritës i refugjatëve, ne takojmë Romën, një 19-vjeçar nga Mykolaiv në bregun e Detit të Zi të Ukrainës, dhe shoqen e tij të re Iryna, një gjyshe nga Severodonetsk në rajoni lindor i Luhanskut.

Dyshja nuk ishin takuar asnjëherë deri atë ditë, por tani kanë vendosur të qëndrojnë bashkë. Iryna udhëtoi nëpër Ukrainë për në kufirin polak në ditët pas pushtimit, me qëllim që të arratisej. Pasi qëndroi në radhë për orë të tëra, ajo shkoi në pjesën e përparme të rreshtit, për të ndryshuar mendjen në minutën e fundit. Djali i saj është në ushtri në Ukrainë dhe ajo dëgjon se qyteti i saj i lindjes është rimarrë nga forcat ukrainase, duke hapur mundësinë për t’u kthyer në shtëpi.

Nuk mund ta përballoja veten të largohesha [nga vendi],” na thotë ajo. Por që atëherë, ajo ka lëvizur nëpër perëndim të vendit, duke fjetur për një kohë në një çerdhe në Lviv para se të përfundojë në arenë.

 

Ndihmës-Sekretarja e Shtetit takoi Alibeajn, ndërsa Paloka deklaroi se ka firmosur peticionin kundër ambasadores Kim. Çfarë do të thotë kjo për PD?

View Results

bota bota lufta ukraine-rusi refugjatet ukrainas ne poloni lufta ukraine-rusi refugjatet ukrainas ne poloni

Sondazh

Poll

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Nesër protestë para Kuvendit! Paralajmëron protestuesi: Më 23 tubimi i madh

Protestuesi: Nuk ndalojmë deri në largimin e atij që është strukur në Kryeministri

Nis marshimi drejt Kryeministrisë, protestuesit bëjnë thirrje për dorëheqjen e kryeministrit

Dita e 50-të e protestës/ Nis grumbullimi në sheshin "Skëndërbej"

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës