LIVE UPDATES
Politike

Letër nga Uashingtoni, BIRN: Liderët e Ballkanit gjejnë vlera të përbashkëta me Amerikën e Trump-it

Ndërsa lufta dominon titujt kryesorë, diçka më e qetë, por ndoshta më e qëndrueshme, po merr formë në sfond: një rrjet i ri lidhjesh SHBA–Ballkan i ndërtuar mbi gjuhën e sovranitetit, identitetit judeo-kristian dhe një rryme gjithnjë e më të hapur islamofobie që po hyn në rrjedhën kryesore në Uashington.

28 Mars 2026, 22:41 Nga E. D

Letër nga Uashingtoni, BIRN: Liderët e Ballkanit gjejnë vlera

Uashingtoni aktualisht është i përfshirë nga një tjetër luftë e nisur nga i vetëshpalluri “president i paqes”, Donald Trump. Konflikti me Iranin, i paqartë si në origjinë ashtu edhe në objektiva, ka përçarë bazën MAGA të Trump-it dhe ka krijuar një tjetër hendek mes Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të tyre. Liderët ballkanikë, siç pritej, kanë zgjedhur anët e tyre.

Ndërsa lufta dominon titujt kryesorë, diçka më e qetë, por ndoshta më e qëndrueshme, po merr formë në sfond: një rrjet i ri lidhjesh SHBA–Ballkan i ndërtuar mbi gjuhën e sovranitetit, identitetit judeo-kristian dhe një rryme gjithnjë e më të hapur islamofobie që po hyn në rrjedhën kryesore në Uashington.

Këto nuk janë më ide margjinale. Ato përsëriten nga anëtarë të Kongresit dhe amplifikohen nga figura si shefi i Pentagonit Pete Hegseth, i cili citon Biblën kur flet për luftën me Iranin, duke i dhënë asaj një ton kryqëzate. Për të djathtën ballkanike, ky është një terren i njohur dhe i rehatshëm.

Sa i përket kësaj lufte, besnikëria ndaj Trump-it është bërë qëndrimi përcaktues në pjesën më të madhe të rajonit. Shqipëria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Kosova janë rreshtuar qartë.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, veproi e para, duke e përgëzuar para kohe Trump-in për “çlirimin e popullit iranian”. Osmani vazhdon të mbrojë doktrinën e “paqes përmes forcës”, edhe kur ajo shfaqet si luftë, dhe zgjedh të injorojë faktin se ishte administrata Trump ajo që ngriu “dialogun strategjik” të Uashingtonit me Prishtinën në shtator të vitit të kaluar për shkak të veprimeve të kryeministrit Albin Kurti, të cilat, sipas saj, kishin rritur “tensionet dhe paqëndrueshmërinë”.

Osmani, sigurisht, po i afrohet fundit të mandatit të saj dhe ka humbur mbështetjen e Kurtit për një mandat të dytë. Kurti gjithashtu përballet me mundësinë e zgjedhjeve të parakohshme pasi nuk arriti të emërojë kandidatin e tij për pasardhësin e Osmanit.

Në Uashington, mundësia e një ndryshimi në Kosovë po mirëpritet nga Richard Grenell, ish-emisari i Trump-it për dialogun Serbi-Kosovë. Grenell, i cili mbetet aktiv në rajon për arsye publikisht të paqarta, preferon Hashim Thaçin, një ish-president që aktualisht pret vendimin në gjyqin e tij për krime lufte në Hagë.

Kriminel lufte apo jo, Grenell vazhdon të sinjalizojë mbështetje për rikthimin politik të Thaçit. Ka edhe një shtresë shtesë simbolike këtu: njeriu që ngriti aktakuzë ndaj Thaçit, Jack Smith, më pas hetoi Trump-in pas mandatit të tij të parë. Smith dha dorëheqjen nga Departamenti i Drejtësisë ndërsa Trump u rikthye në pushtet, ndërsa shanset e Thaçit për një rikthim politik do të bëhen më të qarta në pranverë.

Ndërkohë, shqetësimi po rritet në Kongres për raportimet se SHBA-ja mund të tërheqë 600 trupa nga forca paqeruajtëse KFOR e udhëhequr nga NATO-ja në Kosovë. Në një shfaqje të rrallë uniteti dypartiak, ligjvënësit i kanë bërë thirrje Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, që të parandalojë një lëvizje të tillë. Paralajmërimi i tyre është i drejtpërdrejtë: një prani e reduktuar e NATO-s mund të hapë derën për ndikimin rus dhe të destabilizojë jo vetëm Kosovën, por edhe Bosnje dhe Hercegovinën.

Ata gjithashtu përmendin Milorad Dodik, i cili vazhdon të flasë për shkëputjen e entitetit me shumicë serbe, Republika Srpska, pasi Trump hoqi sanksionet ndaj tij. Ajo që këta ligjvënës duket se nuk e pranojnë plotësisht është se rruga e Dodikut po përputhet gjithnjë e më shumë me rrymat ideologjike që po forcohen në Uashington.

Dodik ka qenë i shpejtë në mbështetjen e veprimeve të Trump-it, duke i interpretuar ato përmes prizmit të sigurisë së Izraelit, një krahasim që ai shpesh e shtrin edhe te Republika Srpska.

Pjesëmarrja e tij këtë muaj në Konferencën e Veprimit Politik Konservator në Budapest, së bashku me një sërë liderësh të djathtë dhe të ekstremit të djathtë, nënvizon pozicionimin e tij brenda një blloku më të gjerë evropian pro-Trump.

Së bashku me figura si Viktor Orban i Hungarisë dhe Robert Fico i Sllovakisë, ata qëndrojnë në kundërshtim me presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, vendi i të cilit mbetet i varur nga mbështetja e BE-së – mbështetje që Budapesti dhe Bratislava kanë qenë të gatshme ta bllokojnë. Vlen gjithashtu të theksohet se vetë Trump nuk ka miratuar asnjë paketë të re ndihme për Ukrainën dhe ka ushtruar vazhdimisht presion ndaj Zelensky-t për të pranuar kushte paqeje më të favorshme për Moskën.

Në të njëjtën kohë, Dodik po zgjeron rrjetin e tij në vend. Ndër shtesat më të reja është Andrija Mandiç, kryetar i parlamentit të Malit të Zi dhe lider i partisë së djathtë Demokracia e Re Serbe.

Të dy u takuan së fundmi në Banja Luka me Michael Flynn, ish-këshilltar për sigurinë kombëtare i Trump-it dhe tani lobist i paguar për Dodikun.

Mandiç, i cili më parë mbështeti një propozim për të nominuar Trump-in për Çmimin Nobel për Paqen, duket se e kupton se rruga më e shpejtë drejt favorizimit nga Trump kalon përmes Izraelit, dhe po thellon bashkëpunimin në përputhje me këtë.

Veçanërisht, në atë takim në fillim të marsit mori pjesë edhe Ranko Ristiç, një biznesmen me bazë në SHBA me origjinë nga Republika Srpska dhe drejtues i Zastava Arms, importuesi ekskluziv i armëve të prodhuara në Serbi për tregun amerikan. Ristiç është një nga themeluesit e Komitetit Politik Serbo-Amerikan dhe një nga “Serbët e MAGA-s” që kanë dhuruar për fushatën e Trump-it dhe kanë ndërtuar lidhje me figura pranë presidentit.

Beogradi zyrtar, nga ana e tij, vazhdon të projektojë neutralitet në konfliktin me Iranin, megjithëse ky neutralitet bëhet më pak bindës në këtë kontekst.

Duke shmangur mbështetjen e drejtpërdrejtë për veprimet e Trump-it, Serbia ka shprehur mirëkuptim për qëndrimin e Izraelit dhe ka dënuar sulmet iraniane ndaj aleatëve rajonalë.

Në të njëjtën kohë, eksportet e armëve drejt Izraelit janë rritur ndjeshëm, pothuajse 40-fish në dy vitet e fundit, sipas gazetës izraelite Haaretz. Hetime të mëhershme nga Haaretz dhe BIRN sugjerojnë se këto eksporte kanë vazhduar edhe pasi presidenti Aleksandër Vuçiç deklaroi publikisht se do të ndaleshin.

Pak para luftës, ministri i Jashtëm Marko Djuriç mori pjesë në një konferencë të grupit lobues pro-izraelit AIPAC, ku u falënderua për përpjekjet lidhur me lirimin e Alon Ohel, një peng i marrë nga Hamasi në tetor 2023. AIPAC njihet gjithashtu për financimin e fushatave të shumë anëtarëve të Kongresit amerikan.

Disa prej këtyre ligjvënësve, si republikanët Andy Ogles dhe Randy Fine, njihen për deklarata hapur islamofobike.

Fine ka thënë se, nëse do të detyrohej të “zgjidhte mes një qeni dhe një myslimani, zgjedhja do të ishte e lehtë”, ndërsa Ogles ka pretenduar se “myslimanët nuk i përkasin shoqërisë amerikane”.

Të dy morën pjesë në samitin “Alliance of Sovereign Nations”, një konferencë e organizuar nga republikanët e Floridës me mbështetjen e Turning Point USA, organizata e themeluar nga aktivisti i djathtë i vrarë Charlie Kirk.

Fokusi ishte tek narrativat antiglobale, sovraniste dhe kundër Bashkimit Evropian. Përkrah republikanëve të ekstremit të djathtë dhe homologëve të tyre ideologjikë nga Evropa ishin edhe Zeljka Cvijanoviç, anëtare serbe e Presidencës së Bosnje dhe Hercegovinës, si dhe Arno Gujon, drejtues i Zyrës për Diplomaci Publike dhe Kulturore të Serbisë.

Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, e hapi samitin, por pa praninë e përfaqësuesve zyrtarë të qeverisë amerikane, ai i ngjante më shumë një eventi rrjetëzimi ku politikanët republikanë takonin homologët e tyre ideologjikë nga jashtë. Përkthimi nuk ishte i nevojshëm. Të gjithë flisnin rrjedhshëm MAGA./BIRN

uashingtoni liderët e ballkanit


Sondazh

Poll

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale

Berisha: Gjithçka zhvillohet sot në rrugë dhe sheshet e Tiranës është një betejë e kauzës

Këshilli Kombëtar/ Berisha prezanton emrat e propozuar për anëtarët e Këshillit të Diasporës

Dua Lipa: Frymëzuese të shoh qytetarët në protestë, ndërkohë që qeveria anashkalon ligjet

Dhunuan dhe kërcënuan me një pistoletë 70-vjeçarin në banesën e tij, arrestohen tre të rinjtë

Laura Pausini dhe Tom Cruise pjesë e ceremonisë së mbylljes së Botërorit 2026

Ish i burgosuri në Fier: Nuk jeton dot në Shqipëri pa shkelur ligjin, bën vaki të kthehem prapë

I burgosuri falënderon Zotin pas daljes nga qelia: Jam krenar për burgun që kam bërë!

Amnistia Penale/ Vodhi 500 mijë euro në banesën e Alda Klosit, lirohet nga qelia Rozeta Dobi

Nis zbatimi i amnistisë penale/ I burgosuri në Drenovë lë qelinë: U dënova padrejtësisht