LIVE UPDATES
Aktualitet

“Demokracia vdes në errësirë”/ Gazetari holandez: Si të kontrollosh mediat

Sipas tij, aktualisht nuk kanë mbetur kanale të mëdha televizive që ofrojnë njëfarë reagimi ndaj sulmit të propagandës qeveritare shqiptare.

30 Qershor 2025, 20:46 Nga M.B
“Demokracia vdes në errësirë”/ Gazetari holandez: Si
Foto ilustruese

TIRANA- Gazetari holandez Vincent W.J. van Gerven Oei ka bërë një përshkrim të detajuar në një artikull të publikuar në "The Albanian Mechanism" sa i takon raportit të medias me pushtetin ekzekutiv, veçanërisht në Shqipëri.

Ai ka përfshirë në shkrimin e tij detajet nga dosja e kryebashkiakut të Tiranë, Erion Veliajt, tashmë i arrestuar, ndaj të cilit autoritet kryen përgjime në fillesat e qëndrimit të tij në paraburg dhe nga ku rezultoi se ai dhe të afërm të tij ushtronin ndikim në disa media në vend për të "mbrojtur" imazhin e tij.

Gjithashtu gazetari holandez ka radhitur historikë të disa prej mediave por duke u ndalur te raportet e tyre me pushtetarët. Sipas tij, aktualisht nuk kanë mbetur kanale të mëdha televizive që ofrojnë njëfarë reagimi ndaj sulmit të propagandës qeveritare shqiptare.

Në artikull thuhet se kjo është një situatë relativisht e re, që nga fillimi i viteve 2000 dhe se gjithmonë ka pasur të paktën një kanal të madh televiziv që ofronte alternativën e një kundërpeshe serioze ndaj narrativës së qeverisë. Sipas gazetarit, situata e medias online është po aq e pasigurt.

Në fund ai shprehet se sistemi që ka skicuar në artikull nuk është specifik për Shqipërinë, por kjo është gjendja aktuale e vështirë e mediave në të gjithë botën.

Artikulli i plotë:

Një aspekt thelbësor i sistemit politik shqiptar është aparati i tij mediatik, i cili funksionon si mjeti kryesor i propagandës për qeverinë. Reporterët pa Kufij e kualifikojnë gjendjen aktuale si më poshtë:

"Në Shqipëri, liria e shtypit dhe pavarësia e medias kërcënohen nga konfliktet e interesit midis botës së biznesit dhe asaj politike, një kuadër ligjor i mangët dhe rregullim partiak. Gazetarët janë viktima të akteve të frikësimit nga politikanët dhe krimi i organizuar."

Një vendim i kohëve të fundit i Gjykatës së Posaçme të Apelit për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar i marsit 2025, i cili shqyrton paraburgimin e Kryetarit të Bashkisë së Tiranës, Erion Veliaj, hedh dritë të hapur mbi këto "konflikte interesi" midis qeverisë socialiste dhe medias shqiptare. Dosja e bashkangjitur vendimit përmban përgjime të shumta të komunikimeve të Veliajt gjatë kohës që ai ishte në paraburgim, ndërsa ai përpiqet të ushtrojë kontrollin e tij të gjerë mbi median kryesore për të ndikuar opinionin publik në favor të tij dhe për të denigruar Prokurorinë e Posaçme Kundër Korrupsionit (SPAK) që aktualisht po ndjek çështjen e korrupsionit kundër tij, gruas së tij dhe bashkëpunëtorëve të tyre kulturorë dhe të korporatave.

Dosja thotë sa vijon në lidhje me fushatën mediatike të Veliajt nga burgu:

"Arbër Veliaj udhëzohet nga [vëllai i tij] Erion Veliaj të takohet me gazetarët Carlo [Bollino], Mero [Baze] […] me qëllim që postimet në favor të tij të publikohen vazhdimisht dhe më shpesh. Ka diskutime në lidhje me kohën e kaluar në ekran në Top Channel, në veçanti programin Top Show të gazetares Grida Duma, si dhe mbështetjen e marrë nga TV Klan dhe Report TV për publikimin e lajmeve në favor të tij, si dhe sulme kundër Prokurorisë së Posaçme.

Për më tepër, sipas bisedave të transkriptuara, arrihet në përfundimin se shtetasi Erion Veliaj përcakton edhe linjën editoriale të disa mediave, ku ai kërkon orare specifike për publikimin e përditësimeve të statusit të tij në rrjetet sociale, me qëllim që ky lajm të përsëritet edhe më vonë në televizion/në lajme."

Dhe nuk është vetëm ekipi i Veliajt që është i përfshirë në menaxhimin e medias rreth çështjes së tij, siç konfirmon një nga përgjimet, por edhe Kryeministria po mban nën vëzhgim:

"Erion Veliaj kërkon një përmbledhje që tregon kanalet televizive që e mbulojnë dhe mbështesin Luftën e tij Mediatike. [Arbëri] i thotë, Top Channel na mbulon, Report TV na mbulon, Klan TV na mbulon. Po Klan News? Arbër Veliaj thotë se ata janë paksa problematikë […]. Erion Veliaj pyet nëse [Endri] Fuga ka folur me ta, gjë që konfirmohet nga Arbëri."

Fuga, Drejtori i Komunikimit i Kryeministrit Edi Rama, është përfshirë gjithashtu më vonë në fushatën rreth rënies së supozuar psikologjike të Veliajt në burg dhe përndryshe është një figurë e vazhdueshme e përgjimeve. Edhe pse jozyrtarisht këto marrëdhënie të ngushta midis klasës politike shqiptare dhe aparatit mediatik janë të njohura, me histori të shumta që qarkullojnë rreth ndikimit të drejtpërdrejtë dhe të tërthortë që politikanët dhe oligarkët kanë te gazetarët, është e rrallë të gjesh prova faktike për këtë, siç jepet në dosjen e Veliajt.

Marrëdhëniet midis qeverisë Rama dhe medias mund të gjurmohen që nga fundi i viteve 1990. Në vitin 1998, importuesi i kafesë Dritan Hoxha themeloi Top Albania Radio, e cila shpejt u bë një nga stacionet radiofonike më të rëndësishme në Shqipëri, e ndjekur nga stacioni televiziv Top Channel në vitin 2001. Top Channel i Hoxhës u bashkua me Ramën, i cili në atë kohë ishte zgjedhur Kryetar Bashkie i Tiranës, dhe mbështeti fuqimisht Partinë Socialiste gjatë zgjedhjeve të përgjithshme të vitit 2005 kundër Sali Berishës. Hoxha humbi jetën në një aksident me makinë në vitin 2008, dhe monumenti i varrit të tij u projektua nga firma belge e arkitekturës 51N4E në vitin 2009. Duke marrë parasysh faktin se kjo firmë në të njëjtën periudhë projektoi edhe rezidencën private të Ramës në Surrel, Sheshin Skënderbej, një nga rrokaqiejt e parë në qytet, dhe Qendrën për Hapje dhe Dialog në Kryeministri,1Mauzoleu i pronarit të Top Channel është një simbol i rëndësishëm për kompleksin politikë-ndërtim-media që Rama do të krijonte me kalimin e viteve.

Një tjetër figurë mediatike pranë qeverisë Rama, e përmendur gjithashtu në dosjen Veliaj, është Carlo Bollino. Në fillim të viteve 1990, Bollino themeloi portalin e lajmeve Balkanweb, stacionin televiziv News24 dhe gazetën Gazeta Shqiptare. Pasi u largua nga Shqipëria për një kohë, ai u kthye në vitin 2014, duke themeluar Report TV dhe portalin e lajmeve Shqiptarja.com, të dy që atëherë kanë qenë hapur pro-Ramës. Në këmbim, Bollinos iu dha qiraja e dy bunkerëve qeveritarë në Tiranë në kushte jashtëzakonisht të favorshme, ku ai krijoi atraksionet turistike fitimprurëse Bunk'Art 1 dhe 2 .

Ndërsa është e rëndësishme të shpërblehen ata pronarë mediash dhe gazetarë që ofrojnë mbulim vazhdimisht të favorshëm, është po aq e rëndësishme të eliminohen ata që ofrojnë raportime dhe analiza të besueshme që mund të mos jenë aq të favorshme. Ata janë shënjestër e vazhdueshme e ngacmimit nga individë dhe kompani të afërta me qeverinë, si dhe nga vetë zyrtarët qeveritarë. Një metodë e përdorur shpesh janë paditë për frikësim, të njohura edhe si "SLAPP". Një "Non-paper në lidhje me Bazat për Shqipërinë" nga Këshilli i Bashkimit Evropian, i datës maj 2025, përmend 73 raste SLAPP në vitin 2023 dhe 43 raste në dhjetë muajt e parë të vitit 2024, ndërsa vëren se "Shqipëria ende duhet të zbatojë një monitorim dhe raportim sistematik të çështjeve gjyqësore që përfshijnë gazetarë, duke përfshirë rastet e frikësimit dhe kërcënimeve […] të cilat u bënë më të spikatura".

Fillimisht, në vitin 2016, Bollino ngriti një padi kundër portalit të lajmeve Hashtag.al, i cili shpesh e kishte vënë në shënjestër qeverinë Rama, duke pretenduar se ata kishin përdorur fotografinë e tij pa leje dhe e kishin shpifur atë (me satirën e tyre). Këto pretendime u amplifikuan publikisht nga Drejtori i Komunikimit i Ramës, Fuga. Si rezultat, faqja e internetit u bllokua përkohësisht.

Në tetor të të njëjtit vit, një episod i programit investigativ të lajmeve të Artan Ramës, Públicus, u bllokua nga pronarët e kanalit televiziv privat Vision Plus. Episodi supozohej të merrej me rastin e punës së minorenit Ardit Gjoklaj, i cili vdiq në landfillin “model” të Sharrës, e cila ishte promovuar gjerësisht nga Kryetari i Bashkisë së Tiranës Veliaj dhe menaxhohej nga një zyrtar i Partisë Socialiste. Pronarët e Vision Plus zotëronin gjithashtu kompaninë e ndërtimit Edil Al-It, e cila, ndoshta jo rastësisht, menjëherë pas kësaj fitoi një tender për rindërtimin e Teatrit të Operas dhe Baletit në Tiranë. Kur Artan Rama i kushtoi një postim të gjatë në Facebook kushteve të dyshimta nën të cilat ishte dhënë ky tender, Edil Al-It vazhdoi ta shënjestronte atë me një SLAPP.

Ndonjëherë presioni nuk vjen nga ana ligjore, por thjesht ushtrohet nga politikanët drejtpërdrejt mbi pronarët e mediave. Kjo, për shembull, çoi në mbylljen e emisioneve kritike të Adi Krastës dhe Ylli Rakipit në News24 në vitin 2019.

Akte të tilla të shtypjes ligjore dhe politike nuk kufizohen vetëm tek gazetarët individualë, programet ose portale lajmesh online relativisht të vogla. Gjithashtu, kanalet e mëdha televizive me një ekspozim të gjerë rrezikojnë të bien ndesh me qeverinë. Një shembull i hershëm i rëndësishëm këtu është shtypja e Agon Channel në vitin 2015, stacioni televiziv kritik ndaj qeverisë i një sipërmarrësi tjetër italian, Francesco Becchetti, i cili përfundoi duke i kushtuar qeverisë shqiptare gati 100 milionë euro dëme.

Një shembull tjetër është fati i kanalit televiziv Ora News, i cili herë pas here ishte kritik ndaj qeverisë Rama. Në gusht 2020, pronari i Ora News, Ylli Ndroqi, u arrestua nga SPAK me akuzat për trafik droge dhe ambientet e kanalit televiziv u bastisën. Në ditët pas bastisjes, Ora News publikoi disa mesazhe kërcënuese nga kryetari i bashkisë së Tiranës Veliaj që i kishte dërguar Ndroqit, duke përfshirë edhe atë se ai “nuk do ta falte” për raportimin e Ora News.2Përfundimisht, një administrator shtetëror u emërua për të mbikëqyrur linjën editoriale të Ora News, gjë që çoi në një eksod të atyre gazetarëve që në të kaluarën kishin guxuar të kritikonin qeverinë, siç ishte Sonila Meço. Raportimet e fundit mbi administratën shtetërore të Ora News dëshmojnë vonesa të shpeshta në pagesat e pagave, shmangie taksash dhe shkelje të tjera të të drejtave të punës.

Një strategji tjetër është thjesht blerja e kanaleve mediatike jo të lidhura me qeverinë nga oligarkët e lidhur me qeverinë. Ky është për shembull rasti me SCAN TV, i cili u ble nga oligarku i fuqishëm Samir Mane në vitin 2022. Gjithashtu, Euronews Albania, i cili fillimisht filloi si një françizë lokale relativisht e pavarur e Euronews, u ble në të njëjtin vit nga oligarku me ndikim dhe pronari i kompanisë së ndërtimit Shefqet Kastrati. Edhe pse kontrata u revokua përfundimisht , pronari i saj Theodhoro Çami emëroi menjëherë ish-deputetin e Partisë Socialiste dhe ish-drejtorin e Top Channel Ben Blushi si drejtor për t'u siguruar që kanali të ndjekë vijën e partisë.

Dhe pastaj nuk po përmend fare mungesën e përgjithshme të llogaridhënies dhe transparencës publike, pengimin këmbëngulës të kërkesave për lirinë e informacionit, futjen në listën e zezë të gazetarëve të caktuar nga konferencat për shtyp dhe breshërinë e pafundme të fyerjeve dhe abuzimeve kundër gazetarëve nga vetë kryeministri.

Aktualisht nuk kanë mbetur kanale të mëdha televizive që ofrojnë njëfarë reagimi ndaj sulmit të propagandës qeveritare shqiptare. Kjo është një situatë relativisht e re: që nga fillimi i viteve 2000, duke filluar me Top Channel, gjithmonë ka pasur të paktën një kanal të madh televiziv që ofronte alternativën e një kundërpeshe serioze ndaj narrativës së qeverisë.

Situata e medias online është po aq e pasigurt. Një mori portalesh “lajmesh” online të lidhura me qeverinë, siç është Gazeta Tema e Mero Bazes, duket se kopjojnë dhe shpërndajnë postime të gatshme të ofruara direkt nga qeveria. Raportimi investigativ i pavarur është kryesisht i kufizuar në portale kombëtare online si Reporter.al dhe Citizens.al dhe iniciativa lokale si Nyje.al, ndërsa mediat e tjera online vuajnë nga ndikimi i drejtpërdrejtë ose i tërthortë i opozitës së dobësuar, duke ndjekur në thelb të njëjtat linja presioni siç janë skicuar më sipër, edhe nëse janë më pak të theksuara ose efektive.

Përqendrimi i pakrahasueshëm i fuqisë ekonomike shqiptare rreth një klase të vogël oligarkësh me lidhje të forta politike nuk është aspak një shenjë e mirë për të ardhmen e medias së pavarur shqiptare. Gazetaria investigative kërkon shumë kohë dhe burime, me rezultate të paprekshme dhe të pakontrollueshme që donatorët, qofshin korporata apo jofitimprurëse, kanë pak nxitje për t'i financuar në mënyrë të qëndrueshme për një afat të gjatë.

Një gazetë prestigjioze perëndimore ka në krye të saj moton e mëposhtme: “Demokracia Vdes në Errësirë”. Këto fjalë fisnike nënkuptojnë se janë mediat e pavarura dhe kritike ato që e mbajnë dritën të shndritshme – dhe demokracinë gjallë. Kjo gazetë, në realitet, është në pronësi të njërit prej oligarkëve më të pasur në planet, i cili, pasi mbështeti financiarisht dhe mori pjesë në inaugurimin e udhëheqësit fashist të kombit të tij, kohët e fundit pushtoi Venedikun për të organizuar një dasmë prej 50 milionë eurosh. Thënë ndryshe, sistemi që kam skicuar më sipër nuk është specifik për Shqipërinë; kjo është gjendja aktuale e vështirë e mediave në të gjithë botën.

media dhe qeveria shqiperi

Sondazh

Poll

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Pas më shumë se katër orësh, qytetarët vijojnë protestën rrugëve të Kryeqytetit

Gjesti i veçantë i protestuesit, u dhuron lule efektivëve në shenjë solidariteti për policin e vrarë

Pas tre orësh protestë, turma vijon qëndresën: Dorëheqje!

Prej më shumë se tre orësh para Kryeministrisë, protestuesit ndezin flakadanë

"Kush s'kërcen nuk është shqiptar o hej"/ PAMJE me dron nga protesta madhështore për Zvërnecin

Thirrja e qytetarit të Rrjollit: Hajde rini, merre situatën në dorë dhe drejto vendin

Me flamuj dhe pankarta në duar, qytetarët e Durrësit sërish protestë për projektin në Zvërnec

Tentoi të futej në Kryeministri, protestuesja bën simbolin e shqiponjës

"Ne i duam parqet, lodrat, natyrën"/ Vogëlushi në protestë thirrje: Mbrojini për ne!

Protesta kundër projektit në Zvërnec/ Brohoret turma: Edi Rama o tradhtar, duhet lidhur me litar

Protesta për Zvërnecin, qytetarë mbajnë 1 minutë heshtje për efektivin e vrarë në krye të detyrës

"Ruani qetësinë, Ramën ta zhdukim me të mirë"/ Tensione në protestën kundër projektit në Zvërnec

PAMJE nga protesta madhështore kundër projektit në Zvërnec/ Oshëtin bulevardi: O pallosh o zagar

Mijëra protestues në shesh thirrje ndaj kryeministrit Rama: Duam dorëheqje

Protesta për Zvërnecin, babai i Martin Canit i bashkohet protestuesve në shesh

Mijëra qytetarë në Bulevard/ Thirrje kundër Ramës dhe Berishës: U ka ardhur fundi, në burg

Balla nga Kuvendi: Greqia u ka borxh shqiptarëve marrëveshjen për pensionet

Dita e 5-të e protestës për Zvërnecin/ Nis marshimi drejt bulevardit: Revolucion

Balla ‘thumbon’ Berishën: U trembe nga protestuesit që erdhën te selia e PD-së dhe ndryshove qëndrim

"Na keni ça k***"/ Noizy shpërthen keq ndaj protestuesve: Nuk po e shet njeri Shqipërinë!

'Zvërneci'/ Berisha: Ju jeni mafie si në Beograd. Të gjitha dokumentet ju i shumëzoni me zero

Berisha: Pse e fshihni kreun e Meduzës. Tokat në Zvërnec i ka rrëmbyer Pjerini nga Lezha dhe Agaçi

Reperi Gashi mbështet protestat për Zvërnecin: Fëmijët tanë nuk janë mysafir në tokën e tyre

Këngëtarja Bebe Rexha vlerësohet me cmimin “Female Icon Award 2026”

Banorët dhe pushuesit përballen me fenomenin e pazakontë në Ksamil

"Ktheni ligjin për investimet strategjike" Bozdo në Kuvend: Betonizuat bregdetin e jugut...

Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit: Të rinjtë po protestojnë kundër jush, mbani përgjegjësi

"Marksist-leninist i vogël'! Përplasje e ashpër mes Strazimirit e Muçit:

Ngjarja e rëndë në Maliq/ Autori transportohet drejt Tiranës, familjarët: Çfarë i bëre?!

Berisha: Xhelati Rama u vë protestuesve paqësorë, topat e ujit që gjuajtën edhe foshnjën në karrocë

Berisha-Piro Vengut: Dezertove nga ushtria dhe mashtrove se je pasardhës i Marko Boçarit

Fshihej në një zonë të pyllëzuar, ja vendi ku u gjet autori i ngjarjes në Maliq

"Rama do organizojnë antimiting në Vlorë", Balla i përgjigjet Berishës: Kemi festën e PS!

Bido i kthehet opozitës: Ku ishit ju më 30 maj që nuk folët për Zvërvecin?

“Keni paralajmëruar anti-miting në Vlorë”, Berisha thirrje Ramës: Anuloje, është praktikë fashiste

Deputeti i “Lëvizjes Bashkë”: Rendi i ditës së sotme është kërkesa për dorëheqjen e qeverisë

U plagos në operacionin për kapjen e një personi në kërkim, mbërrin te Trauma polici

Vrasja e efektivit të Policisë në Korçë, Kuvendi nis me një minutë heshtje

Vrau një efektiv dhe plagosi një tjetër, mbërrin në spital autori

Reshjet përmbytin rrugët e Shëngjinit, vështirësi në qarkullimin e automjeteve dhe këmbësorëve

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje