LIVE UPDATES
Bota

Përkufizimi i termit ‘gjenocid’

30 Prill 2022, 18:13 Nga DOSJA
Përkufizimi i termit ‘gjenocid’

SHBA- Presidenti amerikan Joe Biden i ka quajtur veprimet e Rusisë në Ukrainë gjenocid dhe ekspertët ligjorë thonë se ka aq fakte dhe prova për ta mbështetur këtë pretendim. Korrespondentja e Zërit të Amerikës Lesia Bakalets shpjegon arsyet.

Presidenti Biden e ka bërë të qartë qëndrimin e tij për çështjen e mizorive ruse në Ukrainë.

“Po, e quajta gjenocid, sepse po bëhet gjithnjë e më e qartë se Putini thjesht po përpiqet të fshijë idenë e të qenurit ukrainas”.

Por presidenti francez Emmanuel Macron nuk e përdor këtë term.

“Fjala ‘gjenocid’ ka një kuptim shumë të veçantë dhe u takon gjyqtarëve, jo politikanëve, ta përcaktojnë atë”.

Termi “gjenocid” u krijua në fund të Luftës së Dytë Botërore nga një gjyqtar polak Raphael Lemkin me origjinë hebraike. Studiuesit thonë se termi ka një përkufizim specifik.

“Përkufizimi i gjenocidit, sipas ligjit ndërkombëtar, është shkatërrimi i qëllimshëm, tërësisht, ose pjesërisht i një grupi dhe nëse ky grup vihet në shënjestër ppr shkak të identitetit kombëtar, etnik, racor, apo fetar”, thotë Ernesto Verdeja me Universitetin Notre Dame.

Të provosh gjenocidin do të thotë të provosh se krimet e luftës janë kryer me këtë qëllim. Ekspertët e së drejtës ndërkombëtare po debatojnë, nëse veprimet ruse kualifikohen si gjenocid. Komentet e presidentit Vladimir Putin mund të kontribuojnë në çështjen ligjore kundër Rusisë, thonë këta ekspertë.

“Ai e ka justifikuar agresionin rus duke refuzuar të pranojë ekzistencën e ukrainasve si grup – me legjitimitet dhe të drejtë për të vetëvendosur”, thotë Daniel Rothenberg me Universitetin Arizona.

Ndërkohë që, as Rusia dhe as Ukraina, nuk janë palë në Gjykatën Penale Ndërkombëtare, ekspertët thonë se gjykata ende mund t’i hetojë krimet e Rusisë. Por ata shtojnë, se do të ishte më mirë të krijohej një gjykatë e veçantë për këtë qëllim.

“Nevojitet një gjykatë ndërkombëtare, në mënyrë që e gjithë bota të bashkohet dhe ta dënojë Rusinë për krimet që ka kryer dhe vazhdon të kryejë”, thotë Olesya Stasiuk me Muzeun Kombëtar të Gjenocidit “Holodomor” në Ukrainë që pasqyron krizën e urisë të shkaktuar në Ukrainë nga Stalini në vitet 1932-1933, kur miliona ukrainas vdiqën nga uria.

Ekspertët thonë megjithatë, se nuk ka gjasa që Putini të sillet në gjyq edhe nëse një gjykatë vërteton se veprimet e Rusisë në Ukrainë përbëjnë gjenocid. Ka më shumë gjasa që shkelësit e një rangu më të ulët të kapen dhe të çohen në gjyq.

“Asnjë nga këto gjykata nuk ka në dispozicion një forcë policore. Ato nuk kanë asnjë mënyrë për të arrestuar dikë. Pra, personi duhet të kapet dhe më pas të dorëzohet në gjykatë nga ndonjë aktor tjetër”, thotë Ernesto Verdeja.

Megjithatë, këto vështirësi nuk e kanë ndalur mbledhjen e provave të gjenocidit kundër ukrainasve. Duke hapur hetimet herët, thonë ekspertët, provat dokumentohen menjëherë pas kryerjes së krimeve. Ato gjithashtu mund të bëhen publike sa më shpejt që të jetë e mundur.

Marrë nga VOA

Aksidenti i rëndë në Tiranë, si mund të shmangen ngjarje të tilla?

View Results

bota bota joe biden lufta ukraine-rusi joe biden lufta ukraine-rusi

Sondazh

Poll

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Qytetarët nisen sërish drejt kryeministrisë, me flamurin kuq e zi dhe brohorima vazhdojnë protestën

Protestuesit marshojnë drejt zonës së Bllokut, qytetarët e tjerë nuk iu bashkohen #dosja #protesta

Protesta nuk ka të ndalur, qyetarët bllokojnë rrugën te Ura e Tajvanit, thirrje në kor policëve

Nga Sheshi tek Banka, qytetarët bllokojnë rrugën: Edi Rama ka mbaru

Qytetarët nuk ndalen në protestë/ Bllokojnë rrugën te selia e PS-së, ulen në gjunjë

Vazhdon protesta për Zvërnëcin/ Protestuesit ngren nga kafet qytetarët te Opera

E mbuluar me flamurin kuq e zi, e reja shfaqet me foshnjën në krah gjatë protestës

"Edi Rama jep dorëheqjen/E reja nga protesta:Ka ardhur koha të shkosh me Berishën te Veliaj dhe Meta

Qytetarët protestë në Vlorë për Zvërnecin, me pankarta në duar marshojnë drejt Sheshit të Flamurit

Dy orë protestë, bulevardi plot qytetarë ndriçohet nga blicat e telefonave: Jep dorëheqje

"Studentët të ndërrojnë qeverinë"/ I riu thirrje të forta nga protesta: Mos u largoni nga Shqipëria

Protestuesit nuk i tremb as shiu, thirrje të forta nga Kryeministria: Revolucion!

“I preve në besë banorët e Rrjollit dhe Thethit”/ Protestuesi thirrje Ramës: Malet i nxore në shitje

PAMJE PREKËSE/ Vogëlushja mes lotësh mesazh Ramës: Pelikanin kaçurrel do ta sjellim në Surrel

Qytetarët njëzëri para Kryeministrisë: Rama në burg, Berisha në Burg

Banorja e Rrjollit: Mos bini pre e provokimeve! Këtu do rrimë deri sa Rama të japë dorëheqjen

Protesta kundër projektit të Zvërnecit/ Protestesit mesazh Ivanka Trump: Mbaj duart larg Nartës

Tensionohet situata në protestë, policia nuk kursen qytetarët hedh ujë me piper me presion

Protesta për Zvërnecin, përplasje mes qytetarëve dhe policisë

Përplasjt mes qytetarëve dhe policisë në protestë, çahet kordoni

PAMJE nga tubimi i i katërt kundër projektit në Zvërnec #dosja #protesta #zvernec

Protestë në Durrës kundër projektit në Zvërnec, qytetarët mblidhen para Bashkisë

Berisha: Shteti duhej të ishte garanti në Zvërnec.Ndërtimet të bëhen në përputhje me standardet e BE

Berisha: Aeroporti i Vlorës kurrë nuk mund të ndërtohej aty

Zvërneci,Berisha:Ne mbështesim plotësisht investimin e huaj.Sazani nuk është një investim i thjeshtë

Berisha në grupin parlamentar: Pas Kuvendit Kombëtar hyjmë në një etapë të re

Berisha: Meta është një i burgosur politik, Rama po vazhdon me besnikëri rrugën e babait të vet

Burgun apo dorëheqje? Rama kapet me gazetarin: Nuk meriton përgjigje

Protestuesit kërkojnë dorëheqjen, Rama: Film i vjetër, përfaqësoj të paktën 800 mijë shqiptarë

Protesta për Zvërnecin, Rama: SPAK po mban të ngrira fondet pa i lënë të kalojë te shitësi

Rama: Të rreshtohesh me PS, do të thotë të mbështesësh Shqipërinë drejt BE

Rama: Jemi këtu për të ndërtuar Shqipërinë e së ardhmes

Rama: Bëmë ligjin për hapjen e dosjeve të komunizmit, partia jonë u përball me të keqen në opozitë

"Kryeministri gënjeu"/ Gazetarja thirrje qytetarëve: Ai që të vjedh sot, do e bëjë dhe nesër

35-vjetori i PS në Tiranë/ Rama: Arsyeja e fitores së PS është aftësia për t’u hapur!

Mbyllet protesta për Zvërnecin #dosja #protesta #zverneci

Protesta për Zvërnecin/ Qytetarja: Ne nuk e lëshojmë sheshin pa u heq gardhi në Zvërnec dhe Rrjoll

Qytetarja: Kërkojmë anulimin e ligjit për zonat e mbrojtura, nuk ka negociata

"Anulo projektin"/ Me pankarta në duar, të rinjtë 'pushtojnë' kryeministrinë: Jep dorëheqjen

"Janë provokime"/ Çfarë po ndodh para ambienteve të Kryeministrisë?

Protestuesit i përgjigjen kryeministrit Rama: Jep dorëheqje nuk ka dialog!

Qytetarët zbresin sërish në shesh, protestojnë kundër projektit në Zvërnec

Ermonela Jaho mbështet protestën për Zvërnecin, shpërndan pamjet në rrjetet sociale

Skandali me ADS/ Berisha: U ngrit pa vendim qeverie, Rama krijoi një monstër për të vjedhur

"Populli flet në ditën e zgjedhjeve"/ Kryeministri: Thirrjet 'O Rama të QR' nuk funksionojnë me mua

Projekti për Zvërnecin/ Rama për hetimet e SPAK: Investimi nuk ndalon sa kohë unë jam këtu!

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Antonio Costa: Zgjerimi një domosdoshmëri gjeostrategjike për Europën

Mesazhi i Antonio Costës: Përshpejtoni luftën kundër krimit dhe korrupsionit në vend

Grabitet me armë një bankë e nivelit të dytë në Tiranë