LIVE UPDATES
Aktualitet

“Nga pellg, sot në një vendbanim”/ “The Guardian”: Njihuni me qytetin shqiptar që u ndërtua nga njerëzit

19 Nëntor 2019, 21:53 Nga DOSJA
“Nga pellg, sot në një vendbanim”/ “The

TIRANË- Prestigjozja “The Guardian” i ka kushtuar një shkrim Kamzës, ku e përshkruan me detaje që nga ndërtimi i shtëpive, rrugët dhe njerëzit që banojnë aty.

Duke dalë nga Tirana kryeqyteti i Shqipërisë, ndeshemi me qytetin e afërt   të Kamzën ku blloqet e apartamenteve të epokës komuniste i hapin rrugën një ngatërrese kaotike të shtëpive me ngjyra, forma dhe lartësi të ndryshme. Shumë janë gjysëm të ndërtuar dhe shumë janë të rikonstrukturuar. Disa janë thjesht të ekspozuara me tulla, ndërsa tek të tjerat janë pikturuar afërsisht fluoreshente, portokall ose të verdha.

“Njerëzit i kushtojnë shumë vëmendje ndertimit dhe rikonstrukturimit të shtëpive,” thotë Njazi Murrja, i cili jeton në qytet. “Ata tregojnë kulturën dhe pasurinë e familjes.” Në trotuaret e mbushura me njerëz, shitësit e rrugës, fëmijë dhe grupe të moshuarish që luanin domino në vendet e lira. Rrugët janë emëruar me emra të famshëm ose qyteteve ndërkombëtare; gjatë rrugës për në treg ne kalojmë nga Rruga New York (Rruga e Nju Jorkut).

Nëse tingëllon mjaft informale, kjo është sepse ky qytet nga një lagështire, kjo i është shndërruar nga banorët e saj gjatë 10 viteve të fundit në qytetin me rritje më të shpejtë në Shqipëri, falë parave të dërguara nëpër shtëpi nga të afërmit që punojnë jashtë vendit.

Përgjatë Evropës Lindore dhe Jugore, emigracioni po ndryshon në mënyrë dramatike komunitete. Qytetet dhe fshatrat në Greqi, Ballkan dhe Itali po zbrazen ndërsa të rinjtë shkojnë në qytete afër ose në Evropën veriore në kërkim të punës. Por këtu, po ndodh e kundërta. Shtëpitë, bizneset dhe infrastruktura e Kamzës, e cila ka një popullsi prej rreth 250,000, nuk do të ekzistonte nëse nuk do të ishte për diasporën disa milionëshe të Shqipërisë.

“Njerëzit kanë një dashuri të thellë për këtë qytet sepse ata e ndërtuan vetë,” thotë ish nënkryetari Tomorr Kotarja. “Të gjithë kanë dhënë kontributin e tyre. Në qytetet e vjetra ju jeni thjesht një qytetar, por këtu keni gjurmën tuaj. ”

Historia e Kamzës është po aq kaotike sa rrugët e saj. Gjatë periudhës komuniste ishte tokë bujqësore në pronësi të shtetit me rreth 5,000 banorë. Migrimi i brendshëm u ndalua nga regjimi dhe punëtorët në miniera dhe fermat e veriut u izoluan plotësisht nga pjesa tjetër e vendit. “Propaganda deklaroi se të jetosh në zona rurale ishte më e mira sepse ajri ishte më i freskët,” thotë Kotarja

Por kur Partia Demokratike e Shqipërisë erdhi në pushtet në 1992, punëtorët rurale u nisën drejt kryeqytetit me mijëra.

Ismail Veizi, ish-minatori nga Dibra, i cili mbërriti atë vit me gruan dhe dy djemtë thotë se : Jeta në veri ishte e vështirë unë kam qenë në spital shumë herë për shkak të kimikateve që kam marrë në organizëm. Ishte minus 20 gradë në dimër dhe duhej të udhëtonim larg për të marrë dru zjarri. Ardhja këtu ishte çështje e jetës dhe e vdekjes. ”

I ulur në shtëpinë e tij të pastër dhe të rehatshme pranë qendrës së qytetit, ai përshkruan se si lagja ishte vetëm fusha kur mbërriti. “Kishte disa njerëz që jetonin në stalla,” thotë ai.

«Të tjerët kishin shënuar hapësirë për shtëpinë e tyre në fushë. Disa kishin ardhur si familje, disa ishin dhe vetëm. ”Ai ndërtoi një strukturë të thjeshtë me dy dhoma, pa sistem të kanalizimit dhe energji elektrike. Uji duhej të mblidhej nga një pus një orë larg.

Pavarësisht kushteve të këqija, migrantët nga veriu gjithashtu luftuan për tu përshtatur me kulturë – ata flisnin një dialekt tjetër për popullin në Tiranë, dhe me shekuj kishin mbajtur një sistem tradicional klanesh. Në 1995 policia u përpoq të pastronte vendbanimet, por hoqi dorë pasi hasi në një rezistencë të ashpër.

“Njerëzit nga Tirana na shikuan me një përbuzje të caktuar,” thotë Kotarja. “Kështu që ne kemi punuar shumë për të përmirësuar pozicionin tonë.” Përballë mungesës së vendeve të punës, migracioni u bë opsioni kryesor i banorëve, duke filluar nga Greqia dhe Italia.

Kotarja thotë se sot, shumica e favorizojnë Mbretërinë e Bashkuar, edhe një vend me kamion kushton rreth 15,000 € (12,800). Tërheqja vjen nga rrjeti i shqiptarëve tashmë të vendosur atje, dhe fakti që ata kanë përjetuar më pak diskriminim sesa në vendet e tjera.

Të gjitha paratë e tyre hynë në shtëpi, “thotë Kotarja. “Njerëzit filluan të sjellin ekspertizën e tyre nga jashtë dhe u ndërtuan shtëpi më të mëdha dhe më të mira.”

Murrja, një mësues, u transferua në Kamëz nga Dibra në 2004 me paratë e fituara nga djali i tij i madh në Greqi. “Qëllimi im ishte të edukoja fëmijët e mi këtu,” thotë ai. Kushtet ishin të tmerrshme në fshatra, nuk kishte infrastrukturë. Gruaja ime është infermiere dhe ne kurrë nuk mund të ndërtonim një shtëpi me pagat tona. Kur mbërriti, thotë ai, nuk kishte rrugë në Kamëz përveç shinave të poshtër. Mbulohesha me baltë kur ikja të qoja fëmijët në shkollë, do të më duhej të lahesha në pus.”

Ai thotë se kur mbërriti, nuk kishte rrugë në Kamëz përveç shinave të poshtër.  Disa vjet më vonë djali i tij i dytë u nis për në MB. Paratë e tyre e kanë ndihmuar atë të rinovojë dhe përmirësojë shtëpinë. Veizi gjithashtu ka rindërtuar shtëpinë e tij nga vetëm dy dhoma në katër kate falë parave që djali i tij i bën duke punuar si piktor dhe dekorues në Gjermani. “Kam një frigorifer, ekrane televizive – i them gjithmonë se nuk kam nevojë për versionin më të ri, por ai thotë jo!”

Qyteti filloi të zyrtarizohet me shpejtësi kur u bë komuna në vitin 2007. “Ndryshimet ndodhën shumë shpejt,” thotë Kotarja. Një ujësjellës u ndërtua me ndihmën e një OJQ-je, dhe qeveria qendrore siguroi para për ndërtimin e rrugëve dhe shkollave. Legjislacioni zyrtarizoi ndërtimin e ndërtesave.

Disa fabrika dhe biznese të reja ofrojnë punë, por me papunësinë akoma rreth 50%, emigracioni mbetet burimi më i popullarizuar i të ardhurave. Situata i bën presion marrëdhënieve familjare – nusja e Veizit, Xhuljana, rrit fëmijën e saj vetëm për gjysmë viti, ndërsa burri i saj punon në Gjermani. Qeveria ende lufton për të mbledhur taksat për paratë e dërguara nga jashtë, e cila është bërë kryesisht në tregun e zi.

“Migracioni është rritur që prej vitit 2013,” thotë Kotarja. “Njerëzit nuk shohin asnjë shpresë apo mundësi në Shqipëri.” Shqiptarët aktualisht janë kapur të hyjnë në MB në mënyrë të paligjshme më shumë se çdo kombësi tjetër.

Burimi: The Guradian

Tirana është boshatisur për ditët e pushimit. Cilën nga ritet e shenjta po ndiqni:

View Results

aktualitet aktualitet ndertimi i kamzes the guardian ndertimi i kamzes the guardian

Sondazh

Poll

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Kryeministri Rama kryen nderimet në homazhet për gazetarin Enrik Mehmeti

Emigrantët bllokohen në pikën kufitare mes Kroacisë dhe Serbisë, kërkojnë informacion

Pesë turistë gjermanë mbetën të bllokuar në Karaburun, ekipet e shpëtimit bënë të mundur gjetjen

Cili ishte shkaku i vdekjes së aktores së njohur turke Ece Irtem?

Fëmijët e birësuar të Brad Pitt nisin procedurat për të mos mbajtur mbiemrin e të atit

Ish-drejtoresha e filialit të Postës së Durrësit u la në burg/ Avokati: Vendim absurd

Kuvendi Kombëtar i Protestës/ Folëses i merret mikrofoni nga dora: Edi Rama të japë dorëheqjen

Tentoi te merrte pjesë në Kuvendin Kombëtar të protestës/Selami Jenisherin nxirret jashtë

Berisha: Do bëjmë gjithçka për të paraqitur realitetin shqiptar pranë Komisionit Evropian

Falja e pronave publike në Dhërmi e Palasë/ Berisha: PD nuk do i njohë kurrë këto vendime të Ramës

Berisha: Rama nuk e dënon ministren monstër të Beogradit sepse është vasal i Vuçiçit

Berisha: Ftoj çdo demokrat që të marrë pjesë në protestë dhe të bëjë gjithçka për suksesin e saj

Berisha: Ky është procesi më i thellë i ripërtëritjes së PD që nga themelimi i saj!

“Neomalsorja” i bashkohet protestës së 49-të para Kryeministrisë: Rezistenca e qytetarëve nuk ndalet

Regjisori krijues i Star Wars mbështet Inteligjencën Artificiale

Rama: Deri në 1 mld euro mbështetje për bizneset, kredi deri në 2 milionë euro me interesa të ulëta

Rama i kthehet biznesmenit: Në Shqipëri ka para të pista, por s'mund t'i veshim këtë kostum vendit

Rama i përgjigjet komentuesve: Ka qeveri që bëjnë punë të mira, ka që bëjnë të këqija

Dyfisho sipërmarrjen tënde/ Rama: Cikël takimesh me bizneset e interesuara

Moment paniku në Theth! Guri bie mbi makinë, turistët shpëtojnë pa lëndime

Përfaqësuesi i Sindikatës së Punonjësve të Universiteteve:Dua të përcjell mbështetjen e profesoratit

Plagosja me thikë te Poliklinika e Shkodrës, dalin pamjet e rënda!

Si po ecën marrëdhënia mes Ariana Grande dhe ish të dashurit të saj pas ndarjes me Ethan Slater?

Nuk më pëlqen ta ekspozoj jetën time, Benny Blanco rrëfen si po mësohet me jetën e Selena Gomez

Edi Rama përmend vrasjen e Martin Canit: E kujtoj çdo ditë, ata që e përdorën për politikë e harruan

Rama: Kemi hyrë në zemër të problemit, djegia e makinës pas krimit nuk mund të ndodh më

Kush është modelja që u bë virale për ngjashmërinë me futbollistin Erling Haaland?

Kujtimet tona do të jetojnë gjithmonë, mesazhi i Donatella Versace për të vëllain Gianni Versace

Berisha: Dënoj heshtjen prej vasali të qeverisë shqiptare ndaj deklaratës së ministres së Vuçiçit

Berisha: Drejtimi i PD është ripërtërirë me personalitete ndër më të shquarit në fushat e tyre

Berisha uron drejtuesit e rinj të PD: Vota e lirë në themel të kësaj force politike

Çfarë detajesh tërhoqën vëmëndjen në festimet e ditëlindjes së Jennifer Lopez në Paris?

Salla: Fermeri do ta shohë prodhimin edhe si aset për financim

Përplasje e ashpër në Kuvend/ Bido: Populizëm që dëmton Kosovën

Tentoi të transportonte pistoleta! Kapet në tunelin e Skërficës, 31-vjeçari

Ndryshimet në "Ligjin për Turizmin", Balla: Pezullohen punimet në bregdet gjatë sezonit turistik

Balla mbron Ramën nga Redi Muçi: Lani gojën kur t'i përmendni emrin

Deklarata diskriminuese e ministres serbe/ Muçi akuzon Ramën për heshtje: Çfarë pret kryeministri?

Spiropali dërgon në Asamblenë e PS mocionin për hapjen e partisë

Kuvendi mblidhet sot në seancë plenare, ‘blindohet’ me autobotë uji dhe forca të shumta policore

Ilirjana Kuçana akuzon lidershipin për shkelje të Statutit dhe "Mulizim" të partisë

Protestuesja: Shqipëria nuk e përmban dot një koncert si të Kanye West, vendi ynë ka marrë fund

Thirrjet për Ramën, protestuesi: Traumë për fëmijët të thonë Rama jep dorëheqjen

Dita 46-të e protestës/ Protestuesi: Sali Berisha dhe Edi Rama të thyejnë qafën

Protesta qytetare bën bashkë shqipëtarë nga çdo krahinë, valëviten flamujt nga diaspora

Protesta e 46-të/ Mbyllen fjalimet para Kryeministrisë, nis marshimi rrugëve të Tiranës

PD ndërpret sinjalin për median/ Anëtarja e Këshillit Kombëtar përplaset me Berishën

Berisha prezanton emrat: PD do të ketë nënkryetar nga diaspora dhe rinia

Berisha: Gjenerata Z dhe qytetarët i hapën varrin narkodiktaturës dhe do ta marrin me vete

Berisha: Protesta 46-ditore që vazhdon është tërësisht antidiktatoriale