TIRANË– Studiuesi grek, Kosta Giakoumis, është trishtuar për shembjen e shkollës bujqësore në Kavajë. Përmes një statusi në rrjetet sociale, Giakoumis shkruan se se këtë lajm e ka marrë vesh dhe ka ndjerë një keqardhje shumë të mdhe.
Studiuesi ka publikuar edhe disa foto nga kjo shkollë. Krah imazheve shkruan se fatkeqësisht, godina të tilla që Amerikanët i shembën në emrin e modernizmit, por që më vonë pendohen dhe harxhojnë miliona për ruajtjën e memories arkivore dhe fotografike të tyre ne i shëmbim pa vrarje ndërgjegjeje.
Sipas Giakoumis, kjo gjë e shkëput sistematikisht lidhjen e këtij populli me aspekte të caktuara të trashëgimisë së vetë.
Statusi i plotë
Me keqardhje jo të vogël u mor vesh se godina historike e ish-Shkollës Bujqësore Amerikane “Charles Telford Erickson” në Golem të Kavajës u shemb diteve të fundit (Fig. 1). Instituti Bujqësor Amerikan i Kavajës (Fig. 2) u themelua me datën 20 Shtator 1925 me projektin e studios Thompson & Churchill. Studio ka qenë pararojë e arkitekturës moderniste në Amerikë, duke eksperimentuar me trende të ndryshme të kohës si Stili Ndërkombëtar (ish-Banesa e O.C. Ëebster, në Dodds Ferry, Neë York), apo Bauhaus (godinë 6-katëse në këndin midis Bulevardit Lexington dhe Rrugës Nr. 57, po aty, Fig. 3). Studio dhe lokomotiva e mendimit të tij, Henry S. Churchill (Fig. 4) interesohej më tepër për komunitetin në tërësi dhe njerëzit sesa në godina të vetme dhe përbërësit e tyre. Ndër pararojat e planifikimit të qendrueshëm urban, i ndikuar edhe nga pikëpapjet e arkitekturës organike të Frank Lloyd Ëright, Churchill shkruante që nga 1962 se kërkohet një indë e re natyrale urbane ashtu siç kërkohen paradigma të reja ekonomike dhe shoqërore (The City Is The People / Qyteti Është Njërëzit 1925, 1945, 1962 etj.; The Architect and Community Planning / Arkitekti dhe Planifikimi për Komunitetin 1948).
Me fonde të ndryshme, edhe të qeverisë së ShBAsë me nxitjen e misionarëve protestantë në Shqipëri, godina qe oaz i modernizmit në Shqipërinë e prapambetur të asaj kohe, në një zonë që ende vuante nga kënëta të infektuara dhe malaria (Fig. 5). Projekti u realizua nga një tjetër kolos të arkitekturës moderniste amerikane, Hoëard Raymnd Meyer, trajtimi prejt të cilit i Mensës së Godinës të Djemve (Fig. 6), përbënte shembull të koncepteve që ndiqnin Stilin Ndërkombëtar – avant-guard për periudhën e vetë. Sipas Shpend Bengut, hapësira e bollshme multifunksionale, pa ndarje dhe kolona, kompozimi i teskturave me tulla të kuqe dhe elemente të drunjta u përvetësuan në stilin personal të Meyer-it, i cili i përdori më pas në projektimet e tij më të rëndësishme në ShBA. Fatkeqësisht, godina të tilla që Amerikanët i shembën në emrin e modernizmit, por që më vonë u bënë pishmanë dhe harxhojnë miliona për ruajtjën e memories arkivore dhe fotografike të tyre ne i shëmbim pa vrarje ndërgjegjeje, duke shkëputur sistematikisht lidhjet e këtij populli me aspekte të caktuara të trashëgimisë së vetë. Kjo është një trashëgimi që fqinjët grekë e ruajnë me fanatizëm, siç dëshmohet nga ruajtja e godinës historike të shkollës simotër të ish-Shkollës Bujqësore Amerikane “Charles Telford Erickson” në Golem të Kavajës në Selanik (American Farm School).
(f.m/dosja.al)
1 vit nga zgjedhjet e 25 prillit si e shikoni gjendjen e vendit:
TIRANË– Aplikimet për shkollën e policisë për ‘Patrullë të përgjithshme’ kanë nisur. Ditën e sotme, mësohet se çdo persona që ka dëshirë të nd...
TIRANË– Dita e sotme do të mbizotërohet nga një mot me kthjellime dhe alternime vranësirash. Sipas Shërbimit Meteorologjik Ushtarak, kjo e martë do t...
TIRANË– 97 viktima dhe 3667 të infektuar. Ky është bilanci i Covid-19 në Shqipëri pas 32938 testimeve të bëra që nga nisja e pandemisë. Aktualisht, raste a...
TIRANË-Dosja.al ju sjell një përmbledhje të portaleve në vend dhe lajmet e tyre kryesore. Dosja.al ka si lajm të parë vdekjen e një pushuesi në Durrës.Shqi...
DURRËS– Një 80-vjeçar i identifikuar si Xh.Kamberi ka humbur jetë në orët e para të mëngjesit të sotëm. Ngjarja ka ndodhur në zonën e quajtur si “He...
ELBASAN- Një tjetër rast me COVID-19 është konfirmuar sot në Drejtorinë e Policisë në Elbasan. Sipas informacioneve bëhet me dije se më koronavirus është prekur...
VLORË- Historiani Pëllumb Xhufi, ka treguar sot detaje nga historia e Ishullit të Sazanit, i cili tashmë është i hapur për turistët dhe i vizitueshëm nga t...
TIRANË- Kreu i Urgjencës Kombëtare, Skënder Brataj, ka folur sot për situatën e COVID-19 në Shqipëri. Në një intervistë në Euronews, Brataj u shpreh se rri...
TIRANË- Vetëm pak muaj më parë Ministri i Brëndshëm Sandër Lleshaj, ka deklaruar në një studio televizive se i gjithë vendi është i monitoruar përsa i përk...
TIRANË- Ish-myftiu i Tiranës, Ylli Gurra, thotë se në Shqipëri veprojnë mbi 600 organizata fetare. Duke komentuar rastin e Kombinatit në studion e emisioni...
